Chińczycy ogłaszają: Ziemia rozmarzła, doszło do eksplozji życia

Podważają na podstawie około 700 skamieniałości pojedynczych, małych zwierząt o miękkim ciele, które żyły około 546-539 milionów lat temu w okresie ediakarskim. To ważny moment w dziejach Ziemi, jeden z najważniejszych. Miliony lat przed dinozaurami i ich zagładą doszło do gigantycznego wymierania życia na Ziemi nazwanego wymieraniem ediakarskim – od wzgórz Ediacara w Australii, gdzie odnaleziono na nie dowody. Ediakar to także ostatni okres neoprotezoiku, który trwał od 635 do 541 milionów lat temu. Po tej katastrofie rozpoczął się kambr, pierwszy okres ery paleozoicznej – nowej ery w dziejach Ziemi, gdy rozwinęło się nowe życie.

Stało się to po rozmarznięciu Ziemi, która przez miliony lat skuta była ogromną warstwą lodu i wyglądała jak śniegowa kula. Paleontologowie już dawno odnaleźli ślady wielkiej eksplozji życia w epoce kambru, gdy wiele gatunków zaczęło się gwałtownie i szybko rozwijać, korzystając z nadarzającej się sposobności. Mówimy o tym okresie jako o kambryjskiej eksplozji życia, największej w dziejach życia na Ziemi. Trwała od 543 do 530 mln lat, wyznaczając początek paleozoiku i wzory życia, która obowiązują do dzisiaj.

Przodkowie przynajmniej 11 z 32 wyróżnianych dzisiaj typów zwierząt mieli pojawić się właśnie w tym okresie, kształtowało się wtedy niemal wszystko – początkowo tylko w morzach. To bardzo krótki czas, w którym życie wystrzeliło w sposób niesamowity.

Nigdy w dziejach życia na Ziemi nie doświadczyliśmy czegoś podobnego. To wtedy ukształtowało się coś, co moglibyśmy nazwać pomysłem na plan budowy ciała wielu zwierząt. Rozwój był kolosalny i życie robiło ogromne i szybkie postępy. Do tego stopnia, że nawet niektórzy naukowcy podejrzewali ingerencję z… Kosmosu. Nie kosmitów, ale jakiegoś ciała niebieskiego, które po uderzeniu w naszą planetę, przyniosło nowe formy życia. Ta koncepcja jednak jest odrzucana jako naciągana. Zapewne powody eksplozji życia w kambrze tkwią w samej Ziemi i zachodzących wtedy zmianach.

Po 300 milionach lat, około 540 milionach lat temu skuta lodem Ziemia rozmarzła. Skończył się ediakar, skończyły się mrozy i epoka lodowcowa na gigantyczną skalę. Życie dostało szansę na rozwój i skorzystało z niej.

W badaniach publikowanych przez „Science” czytamy, że „Dywersyfikacja zwierząt w okresie przejściowym ediakaru i kambru była kluczowym wydarzeniem w historii Ziemi, fundamentalnie zmieniając naszą planetę i jej biosferę. Nowe skamieniałości z Jiangchuan w prowincji Junnan w południowo-zachodnich Chinach różni się jednak od innych stanowisk z tamtego okresu. Zawiera różnorodne zwierzęta robakowate i najstarsze wtórouste [do nich należą np. szkarłupnie – przyp. red.]. Odkrycie dostarcza wglądu w radiację zwierząt dwubocznie symetrycznych, najbardziej zróżnicowanego i odmiennego kladu zwierząt”.

Wiele wskazuje bowiem na to, że do tej radiacji i ich zróżnicowania doszło wcześniej niż podczas eksplozji kambryjskiej. Nie tak dawno pisaliśmy w Zielonej Interii o tym, że w zeszłym roku znaleziono pierwsze poszlaki wskazujące na powstanie wzorów nowych zwierząt wcześniej. Już około 545 milionów lat temu dobrze prosperowały organizmy o smukłej budowie ciała, a zatem o zupełnie nowym planie takiej budowy. A 545 milionów lat to nie kambr, ale jeszcze ediakar. To jeszcze poprzednia era, na kilka milionów lat przed początkiem paleozoiku.

Chińskie znaleziska z prowincji Junnan wskazują na okres jeszcze wcześniejszy. „Znaleźliśmy dowody na złożonego życia zwierzęcego przed eksplozją kambryjską. To dowody na istnienie grup zwierząt, które miały powstać dopiero 520 milionów lat temu, po szczycie eksplozji kambryjskiej” – powiedział paleontolog Frankie Dunn z Uniwersytetu Oksfordzkiego.

Wśród skamieniałości wydobytych ze skał w Chinach znajdowały się zwierzęta o ciele w kształcie litery „U”, które żyły przyczepione do dna morskiego i miały czułki służące do chwytania pokarmu. Były to wczesne gatunki zwierząt wtóroustych, do których należą dzisiejsze szkarłupnie. Niektóre z nich istniały być może już 574 mln lat temu.

To znaczy, że eksplozja życia po wielkim zlodowaceniu w kriogeniku jest znacznie dłuższa i bardziej złożona niż się wydaje i do różnicowania doszło wcześniej niż podczas eksplozji kambryjskiej.