Elektryfikacja ma przyspieszyć w ciągu 9 lat. Turcja wyszła z inicjatywą

Elektryfikacja jest jednym z głównych tematów szczytu klimatycznego COP31. Turcja, która jest gospodarzem tegorocznej konferencji, uczyniła z tego zagadnienia jeden z priorytetów swojej prezydencji. Turcja zaproponowała inicjatywę określaną jako „35 by 35”. Jej głównym założeniem jest zwiększenie udziału energii elektrycznej w końcowym zużyciu energii na świecie. 

Turcja zaproponowała ponadto na otwarciu szczytu zmniejszenie o połowę wzrostu ilości odpadów na świecie do 2035 r. oraz zmniejszenie intensywności zużycia energii w sektorze budowlanym o co najmniej 25 proc. do 2035 r.

„Nasze priorytety obejmują szeroki zakres: elektryfikację, zero waste, bezpieczeństwo żywnościowe, odporne miasta, zieloną industrializację, zdrowie i edukację. Nie traktujemy tych obszarów jako listy punktów programu. Postrzegamy je jako ramy wdrażania, mające na celu osiągnięcie konkretnych rezultatów – mówił na konferencji prasowej minister środowiska Turcji Murat Kurum, desygnowany na Prezydenta COP 31.

Według danych organizacji non-profit Climate Trace zajmującej się monitorowaniem emisji metanu, Turcja jest piątym co do wielkości emitentem tego gazu ze stałych odpadów na świecie, za Chinami, Stanami Zjednoczonymi, Rosją i Brazylią.

Elektryfikacja głównym tematem szczytu klimatu w Turcji

Podczas 31. Konferencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu (COP31), odbywającej się w dniach 9-20 listopada 2026 r. w Antalyi w Turcji, jednym z istotnych zagadnień będzie przyspieszenie elektryfikacji światowej gospodarki. Turecka prezydencja konferencji przedstawiła propozycję zwiększenia udziału energii elektrycznej w końcowym zużyciu energii z obecnych około 20 proc. do 35 proc. do 2035 r.

„Wyznaczyliśmy jasne i mierzalne cele na rok 2035. Naszym celem jest przyspieszenie przejścia na czystą energię poprzez zwiększenie globalnego wskaźnika elektryfikacji do 35 proc. – dodał Kurum.

Propozycja zakłada szersze wykorzystanie energii elektrycznej w sektorach, które wciąż w dużym stopniu opierają się na węglu, ropie naftowej i gazie ziemnym. Dotyczy to przede wszystkim transportu, budownictwa oraz przemysłu. W praktyce oznacza rozwój elektromobilności, zwiększenie wykorzystania pomp ciepła i elektryfikację procesów produkcyjnych.

Działania te mają przyczynić się do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych, a jednocześnie zmniejszyć zależność państw od importowanych surowców energetycznych.

„Elektryfikacja to globalny czynnik zmieniający zasady gry, który napędza gospodarki, miejsca pracy i standardy życia, a jednocześnie walczy z globalnym kryzysem klimatycznym. Na całym świecie rośnie zapotrzebowanie na czystą energię. Odnawialne źródła energii i baterie zapewniają bezpieczeństwo energetyczne, stabilność ekonomiczną i niższe rachunki dla gospodarstw domowych i firm” – powiedział Simon Stiell, sekretarz sykonawczy, ONZ ds. Zmian Klimatu (UNFCCC). „Z zadowoleniem przyjmuję tę inicjatywę tureckiego przewodnictwa w COP31 – ściśle współpracującego z Australią. Podobnie jak inne cele ogłoszone dzisiaj: budowanie bardziej odpornych, energooszczędnych miast i ograniczanie odpadów – dodał Stiell.

Według zwolenników planu Turcji elektryfikacja może odegrać istotną rolę w realizacji celów Porozumienia Paryskiego z 2015 r. – jego głównym założeniem jest powstrzymanie globalnego wzrostu średniej temperatury na Ziemi.

Ciągle brak porozumienia w sprawie redukcji emisji gazów cieplarnianych

Z analiz Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA) wynika, że zastępowanie technologii wykorzystujących paliwa kopalne rozwiązaniami elektrycznymi może znacząco ograniczyć emisje w sektorach transportu, budownictwa i przemysłu. Rozwój samochodów elektrycznych, transportu publicznego oraz elektrycznych systemów ogrzewania może również zmniejszyć zapotrzebowanie na ropę i gaz, ograniczając koszty importu paliw.

Osiągnięcie zaproponowanego celu będzie jednak wymagało znacznych inwestycji w infrastrukturę energetyczną. Konieczna będzie rozbudowa sieci przesyłowych i dystrybucyjnych, zwiększenie mocy odnawialnych źródeł energii oraz rozwój magazynów energii.

Szczególne znaczenie ma zapewnienie, aby rosnące zapotrzebowanie na energię elektryczną było pokrywane przede wszystkim przez źródła niskoemisyjne. W przeciwnym razie zwiększenie zużycia energii elektrycznej nie przełoży się na oczekiwaną skalę redukcji emisji.

Wśród wyzwań związanych z realizacją inicjatywy wymienia się również wysokie koszty modernizacji infrastruktury, dostępność surowców wykorzystywanych do produkcji baterii i urządzeń energetycznych oraz konieczność zapewnienia przystępnych cen energii dla gospodarstw domowych i przedsiębiorstw. Transformacja powinna uwzględniać różnice w poziomie rozwoju gospodarczego i strukturze energetycznej poszczególnych państw.

Polska, ze względu na wysoki udział węgla w produkcji energii elektrycznej, stoi przed koniecznością równoczesnego rozwoju niskoemisyjnych źródeł wytwarzania oraz zwiększania wykorzystania energii elektrycznej w transporcie, ogrzewaniu i przemyśle. Realizacja założeń elektryfikacji będzie wymagała ogromnej modernizacji krajowego systemu energetycznego.

Przykładami państw Europy, które już obecnie charakteryzują się stosunkowo wysokim udziałem energii elektrycznej w końcowym zużyciu energii, są Szwecja, Norwegia i Szwajcaria. 

Stany Zjednoczone, będące drugim co do wielkości „trucicielem” na świecie po Chinach, ponownie nie wezmą udziału w szczycie klimatu.