Iran – USA. Koniec pierwszej tury rozmów. „Zachęcający postęp”

W komunikacie wydanym po zakończeniu sesji trwającej kilkanaście godzin w Szwajcarii mediatorzy ocenili, że rozmowy toczyły się „w pozytywnej i konstruktywnej atmosferze” i że „osiągnięto zachęcający postęp, w tym utworzono mechanizm dalszych rozmów technicznych”.

Wśród konkretnych ustaleń szczytu było powołanie trzech specjalistycznych zespołów. Pierwszy z nich to Komitet Wysokiego Szczebla (High Level Committee), który zapewni „polityczny nadzór nad mediacją„. Drugi to grupy robocze ds. kwestii nuklearnych, sankcji oraz monitorowania i rozstrzygania sporów, które mają „zapewnić skuteczne wdrożenie” porozumienia.

Trzeci z kolei to komórka dekonfliktowa (de-confliction cell) z udziałem USA, Iranu, Libanu i mediatorów, której zadaniem jest „zapewnienie przestrzegania zakończenia operacji wojskowych w Libanie„.

Działania mediatorów pochwalił szef MSZ Iranu Abbas Aragczi, twierdząc, że ich starania przyniosły znaczący postęp w zakończeniu wojny w Libanie, a także wspomniał o uwolnieniu części zamrożonych aktywów irańskich.

„(Sankcje na) eksport ropy naftowej i produktów petrochemicznych zostały zawieszone, blokada zniesiona, część zamrożonych aktywów uwolniona, a Iranowi uruchomiono szeroko zakrojony plan odbudowy i rozwoju” – napisał na platformie X minister.

Strona amerykańska nie potwierdziła informacji o odmrożeniu zablokowanych środków. Wcześniej wiceprezydent J.D. Vance zaprzeczał, by Iran otrzymał jakiekolwiek pieniądze. Według Vance’a szacunki dotyczące ilości tych pieniędzy wahają się między 100 a 200 mld dolarów.

Amerykański urzędnik zaangażowany w negocjacje poinformował dziennikarzy, że wśród poruszonych w niedzielę tematów były m.in. mechanizmy mające zapewnić pełne otwarcie cieśniny Ormuz, mechanizmy egzekwowania zawieszenia broni w Libanie oraz „wszystkie elementy porozumienia nuklearnego”.

– Zamierzamy kontynuować pracę nad każdym z tych zagadnień i wykorzystać dzisiejszą pracę jako punkt wyjścia do dalszych rozmów technicznych – powiedział urzędnik.

Według mediatorów, Komitet Wysokiego Szczebla uzgodnił „mapę drogową” w kierunku porozumienia końcowego w terminie 60 dni przewidzianym we wstępnej umowie (memorandum of understanding, MOU). Rozmowy techniczne mają być kontynuowane przez resztę tygodnia w Buergenstock.

Strony utworzyły też linię komunikacyjną dotyczącą bezpłatnego przepływu statków przez cieśninę Ormuz – „w celu unikania incydentów i nieporozumień oraz zapewnienia bezpiecznego przepływu statków handlowych”.