Morwa wraca do ogrodów. Jej liście i owoce to skarb dla zdrowia

Co to jest morwa i jak wygląda ta roślina?

Morwa (Morus) to rodzaj drzew i krzewów należących do rodziny morwowatych. Najczęściej spotykane są trzy gatunki: morwa biała, morwa czarna i morwa czerwona. W Polsce największą popularność zdobyła morwa biała, która dobrze znosi nasz klimat i jest stosunkowo łatwa w uprawie. Naturalnie te drzewa występują w Azji, głównie w Indiach i Chinach. W Europie pojawiły się już w XVII wieku, sprowadzone do hodowli jedwabników.

Drzewo morwy jest majestatyczne, może osiągać od kilku do nawet kilkunastu metrów wysokości. Ma szeroką koronę i charakterystyczne jasnozielone liście o nieregularnym kształcie. To właśnie liście morwy od wieków wykorzystywano jako pokarm dla jedwabników, dzięki czemu roślina odegrała ważną rolę w rozwoju produkcji jedwabiu.

Największą atrakcją są jednak owoce morwy, przypominające wydłużone jeżyny. W zależności od gatunku mogą być białe, różowe, czerwone lub niemal czarne. Są soczyste, słodkie i dojrzewają zwykle od czerwca do sierpnia. Niestety źle znoszą transport, dlatego rzadko pojawiają się w sklepach. To jeden z powodów, dla których wielu Polaków nigdy ich nie próbowało.

Jak uprawiać morwę w ogrodzie? Nie ma dużych wymagań

Morwa nie należy do wymagających roślin. Najlepiej rośnie na słonecznych stanowiskach, gdzie może swobodnie się rozrastać. Lubi żyzne, przepuszczalne podłoże, ale dobrze radzi sobie także na przeciętnych glebach ogrodowych. Większej uwagi wymagają jedynie młode sadzonki, które trzeba regularnie podlewać. Jest to ważne szczególnie w okresach suszy. Starsze egzemplarze wykazują dużą odporność na niedobór wody, ponieważ mają bardzo głęboki system korzeniowy.

Morwa dobrze znosi cięcie, dlatego można formować jej koronę i ograniczać wzrost drzewa. To ważne szczególnie w małych ogródkach, bo roślina szybko się rozrasta i zabiera słoneczne miejsca. Cięcie najlepiej wykonywać późną wiosną lub latem. Jeśli natomiast szukasz drzewa, które będzie dawało dużo cienia, morwa jest idealnym wyborem. To roślina mrozoodporna i nawet jeśli jej pędy zimą przemarzną, to drzewo szybko się zregeneruje.

Dużą zaletą jest odporność na choroby i szkodniki. W polskich warunkach klimatycznych morwa zwykle nie sprawia większych problemów pielęgnacyjnych, a pierwszych owoców można doczekać się już po kilku latach od posadzenia. Najlepiej sadzić ją wiosną lub jesienią, przy czym nadmierne nawożenie rośliny nie jest wskazane. Największym zagrożeniem są dla niej podmokłe, zatrzymujące wodę ziemie. Na słonecznym stanowisku i w przepuszczalnej glebie poradzi sobie bez większych ingerencji.

Na co pomaga morwa? Dla cukrzyków i nadciśnieniowców

W przypadku tego drzewa właściwości zdrowotne mają zarówno owoce, jak i części zielone. Najlepiej przebadanym gatunkiem jest morwa biała. Szczególne zainteresowanie naukowców wzbudziły jej liście, które zawierają związek określany jako DNJ (1-dezoksynojirimycyna). Substancja ta spowalnia rozkład skrobi do cukrów prostych, dzięki czemu ogranicza gwałtowne wzrosty poziomu glukozy po posiłku. Właśnie dlatego preparaty z liści morwy często są stosowane jako wsparcie dla osób z podwyższonym poziomem cukru we krwi. Nie zastąpią oczywiście leczenia zaleconego przez lekarza, ale pomogą utrzymać gospodarkę glukozową w ryzach.

Z kolei owoce morwy wykazują działania przeciwmiażdżycowe. Ich spożycie obniża poziomu triglicerydów, cholesterolu całkowitego i złego cholesterolu LDL we krwi. To zdecydowanie pomaga osobom z nadciśnieniem tętniczym. Oczyszczenie tętnic z blaszek tłuszczowych przywraca im elastyczność, przez co łatwiej rozszerzają się pod wpływem fali krwi. Takie właściwości wykazują również liście morwy białej. U myszy proszek z tego produktu zmniejszył zmiany miażdżycowe aż o 40 proc.

Owoce morwy zawierają również żelazo i potas, ważne dla pracy serca i układu krwionośnego. Obecne w nich witaminy B i C wzmacniają odporność i układ nerwowy. Dlatego proszek z owoców morwy białej w chińskiej medycynie ludowej był wykorzystywany przy infekcjach i traktowany jako wzmocnienie sił witalnych podczas długich wędrówek.

Morwa nie dla każdego. Przeciwwskazania

Morwa jest uznawana za roślinę stosunkowo bezpieczną, jednak nie każdy może sobie pozwolić na jej stosowanie. Ostrożność powinny zachować przede wszystkim osoby przyjmujące leki obniżające poziom cukru we krwi. Łączenie ich z preparatami zawierającymi morwę może nasilać działanie hipoglikemizujące.

U niektórych osób mogą wystąpić dolegliwości ze strony układu pokarmowego lub reakcje alergiczne. Zdarza się to szczególnie po spożyciu nie do końca dojrzałych owoców. Ponieważ morwa ma realny wpływ na gospodarkę węglowodanową, należy odstawić preparaty na jej bazie na około dwa tygodnie przed planowanymi zabiegami chirurgicznymi.