– Moje decyzje nie są wymierzone przeciwko komukolwiek. Są podejmowane w imię odpowiedzialności za państwo. Prezydent ma obowiązek powiedzieć „tak”, gdy prawo służy obywatelom, i powiedzieć „nie”, gdy tak nie jest. Kieruję się wyłącznie interesem Rzeczypospolitej i jej obywateli – tłumaczył w lutym prezydent Karol Nawrocki. Prezydent podpisał do tej pory ok. 170 ustaw, a zawetował 28. Nie minął nawet rok prezydentury, a Karol Nawrocki „prześcignął” już w wetach niemal wszystkich poprzednich polskich prezydentów.
Lech Wałęsa, urzędujący w latach 1990-1995, zawetował łącznie 27 ustaw. Aleksander Kwaśniewski w trakcie dziesięcioletniej kadencji – 37. Lech Kaczyński w latach 2010-2015 zastosował weto wobec 18 ustaw, a Bronisław Komorowski przez kolejne pięć lat – wobec czterech. Andrzej Duda w latach 2015-2025 wykorzystał prawo weta 21 razy.
Premier Donald Tusk, komentując decyzje Karola Nawrockiego, stwierdził, że ustawy są wetowane z „pozamerytorycznych, czysto politycznych powodów”, a celem jest „utrudnienie rządowi funkcjonowania”.
Weta Karola Nawrockiego. „Konstytucja nie limituje liczby wet”
„Z formalnego punktu widzenia Konstytucja nie limituje liczby wet. Teoretycznie możliwy byłby więc scenariusz, w którym Prezydent wetuje wszystkie ustawy (poza budżetową, wobec której weto nie przysługuje). Trudno byłoby uznać samo częste korzystanie z weta za naruszenie prawa – jest to kompetencja przyznana wprost przez Konstytucję. Deliktem konstytucyjnym byłaby natomiast bezczynność, czyli niepodjęcie żadnej z przewidzianych decyzji w ustawowym terminie” – przekazał portalowi Gazeta.pl konstytucjonalista dr Kamil Stępniak.
„Masowe, permanentne wetowanie ustaw mogłoby być oceniane w kategoriach politycznych jako forma obstrukcji, jednak mechanizm przełamania weta przez Sejm pokazuje, że ustrojodawca przewidział taką możliwość i zabezpieczył system przed trwałym paraliżem” – dodał prawnik.
„Zakres swobody jest szeroki”
Ekspert przypomina, że weto może zostać odrzucone przez Sejm większością 3/5 głosów w obecności co najmniej połowy posłów. Wymagałoby to zatem, przy pełnej sali, 276 głosów. Przy obecnym rozkładzie miejsc w Sejmie osiągnięcie takiego porozumienia między posłami obozu rządzącego i opozycji nie wydaje się możliwe.
„W praktyce więc zakres swobody Prezydenta jest szeroki, ale równoważony przez kompetencje parlamentu oraz przez polityczną odpowiedzialność głowy państwa przed wyborcami” – zaznacza dr Kamil Stępniak.
Czytaj również: Konfederacja Korony Polskiej Grzegorza Brauna dogoniła Konfederację Sławomira Mentzena i Krzysztofa Bosaka. Po raz pierwszy przekroczyła próg poparcia 11 proc. – pisze Agnieszka Kublik na Wyborcza.pl
