„Prezydent stracił szansę, aby zachować się jak patriota. Wstyd!” – napisał w czwartek wieczorem premier Donald Tusk na portalu X w reakcji na prezydenckie weto do ustawy o unijnym programie SAFE. Jednocześnie szef rządu zapowiedział, że w piątek (13 marca) o godz. 9 odbędzie się nadzwyczajne posiedzenie Rady Ministrów, na którym rząd przedstawi odpowiedź na decyzję prezydenta.
Szef gabinetu prezydenta Paweł Szefernaker zapowiedział, że w piątkowym posiedzeniu Rady Ministrów weźmie udział szef prezydenckiej kancelarii Zbigniew Bogucki.
Według przedstawicieli rządu, prezydenckie weto nie uniemożliwi Polsce skorzystania ze środków SAFE, choć utrudni m.in. dofinansowanie służb takich jak Straż Graniczna, Policja czy SOP. Polska miałaby być największym beneficjentem unijnego programu SAFE – mogłaby otrzymać ok. 43,7 mld euro (prawie 200 mld zł.) w postaci korzystnie oprocentowanych pożyczek i przeznaczyć je na inwestycje w obronność. Według deklaracji rządu 89 proc. środków z SAFE miałoby trafić do polskich firm zbrojeniowych.
Program SAFE. Jest weto Karola Nawrockiego
– Podjąłem decyzję, że nie podpiszę ustawy, która pozwala na zaciągnięcie przez Polskę pożyczki SAFE. Nigdy bowiem nie podpiszę ustawy, która uderza w naszą suwerenność, niezależność, bezpieczeństwo ekonomiczne i militarne – ogłosił w czwartkowym orędziu prezydent Karol Nawrocki.
Polityk wskazywał m.in., że „mechanizm SAFE jest ogromnym kredytem zagranicznym zaciąganym na 45 lat w obcej walucie, którego koszt odsetek może wynieść nawet 180 miliardów złotych”. – Problem z europożyczką SAFE nie dotyczy tylko pieniędzy, dotyczy także zasad. O tych pieniądzach, o naszym bezpieczeństwie nie będą decydowały wyłącznie polskie władze. SAFE to mechanizm, w którym Bruksela poprzez tak zwaną zasadę warunkowości może arbitralnie wstrzymać finansowanie, a nasze państwo i tak nadal będzie musiało spłacać ten dług – mówił.
„SAFE zero procent”. Prezydencka propozycja
Prezydent Karol Nawrocki przedstawił przed kilkoma dniami swoją własną propozycję: „polski SAFE zero procent”. Opublikowany na stronach sejmowych i na stronie prezydenta projekt zakłada utworzenie Polskiego Funduszu Inwestycji Obronnych, którego podstawowym źródłem finansowania będą środki pochodzące z zysku Narodowego Banku Polskiego.
Zgodnie z prezydenckim projektem, wpływy z zysku NBP dotychczas wpłacane do budżetu państwa, miałyby zostać przekierowane na realizację zadań związanych z obronnością, w tym na zakup sprzętu wojskowego oraz systemów obronnych, zakup wyposażenia dla formacji mundurowych odpowiedzialnych za bezpieczeństwo państwa czy inwestycje w infrastrukturę wojskową i logistyczną zapewniającą mobilność wojskową.
Czytaj również: „Instrument gorszy, ale jest”. Na czym polega rządowy plan B w sprawie SAFE? Więcej na Wyborcza.pl w tekście Doroty Roman >>>
