Ordynacja wyborcza musi ulec zmianie. PKW wyznaczyła ostateczny termin

Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej skierował do Włodzimierza Czarzastego pismo, w którym zawnioskował o zmiany w ordynacji wyborczej. PKW jest prawnie zobowiązana do zgłaszania konieczności zmian, gdy okręgi przestają spełniać ustawowe wymagania.

„Konieczność taka wynika ze zmian w zasadniczym podziale terytorialnym państwa lub ze zmiany liczby mieszkańców w okręgu wyborczym lub w kraju. Jednocześnie Komisja zwraca uwagę, że aktualny podział na okręgi wyborcze określone w załącznikach do ustawy narusza przepisy Kodeksu wyborczego” – napisał do Sejmu przewodniczący Marciniak.

Przewodniczący PKW przypomniał, że zgodnie z kodeksem wyborczym Sejm musi wprowadzić zmiany najpóźniej trzy miesiące przed dniem zarządzenia wyborów do Sejmu. Parlament musi więc rozwiązać problem najpóźniej do 15 maja 2027 r.

PKW wysłała pismo do Sejmu. Posłowie muszą zmodyfikować okręgi wyborcze

Posłowie przegłosowali ustawę rozwiązującą problem okręgów wyborczych, jednak została ona zawetowana przez prezydenta, otwiera się w nowym oknie. Karol Nawrocki sprzeciwiał się pomysłowi, by ordynację wyborczą modyfikować na rok przed wyborami parlamentarnymi, bo oprócz zmian w okręgach projekt śrubował także wymogi stawiane przed kandydatami na członków okręgowych komisji wyborczych.

Po tym, jak Karol Nawrocki zawetował nowelizację Kodeksu, konieczność dokonania tzw. korekty demograficznej w okręgach wyborczych omówił w Interii prof. Adam Gendźwił z Uniwersytetu Warszawskiego, otwiera się w nowym oknie.

– W ciągu 15 lat Polska bardzo się zmieniła. W tym czasie obserwowaliśmy sporą migrację wewnętrzną. Ośrodki wiejskie czy mniejsze miasteczka straciły dużą część mieszkańców na rzecz największych miast. Kłopot w tym, że za zmianami liczby ludności w poszczególnych miejscach w Polsce nie nadąża Kodeks wyborczy, który został uchwalony 5 stycznia 2011 roku – powiedział prof. Gendźwił w rozmowie z Łukaszem Szpyrką.

– Od tego czasu nie dokonano ani razu korekty demograficznej, choć struktura mieszkańców się zmieniała. Po raz pierwszy Państwowa Komisja Wyborcza zwróciła się do marszałka Sejmu Radosława Sikorskiego z wnioskiem o zmiany jeszcze przed wyborami w 2015 roku. Do zmian wówczas nie doszło, podobnie jak w czasach ośmioletnich rządów Prawa i Sprawiedliwości – wyjaśnił ekspert.

PKW wskazała ostateczny termin zmian. Jest sposób, by zrobić to mimo prezydenckiego weta

Państwowa Komisja Wyborcza wskazuje w piśmie konkretne okręgi, które zgodnie z Kodeksem wyborczym wymagają modyfikacji. Zazwyczaj chodzi o dodanie lub odjęcie jednego mandatu dla danego okręgu, choć w przypadku okręgu nr 20, czyli tzw. obwarzanka warszawskiego, konieczne jest dodanie aż trzech mandatów.

Komisja wnioskuje także o zmiany w ordynacji w wyborach do Senatu. Na przykład w województwach małopolskim i mazowieckim liczba wybieranych senatorów jest zbyt niska, a w województwie śląskim zbyt wysoka względem populacji. Innym problem jest np. pięć mandatów dla województwa podkarpackiego i sześć dla lubelskiego, mimo że podkarpackie jest populacyjnie większe od lubelskiego o ponad 70 tys. mieszkańców.

Profesor Gendźwiłł w rozmowie z Interią, otwiera się w nowym oknie przypomniał, że jest sposób, by zaktualizować okręgi mimo prezydenckiego weta. Na mocy art. 203 Kodeksu wyborczego Sejm może wprowadzić zmiany liczby mandatów przypisanych do poszczególnych okręgów wyborczych „na sztywno”, modyfikując wartości w załączniku nr 1 do ustawy.

– To jest coś, czego Kodeks wyborczy wymaga od 2011 roku, a czego Sejmy kolejnych kadencji uporczywie i konsekwentnie nie robiły. Wina rozkłada się tu równo po różnych stronach sceny politycznej – powiedział profesor.