Picie gorącej wody rano naprawdę pomaga? Jest coś ważniejszego

Kubek gorącej wody zamiast kawy. Taki poranny rytuał coraz częściej pojawia się na TikToku i Instagramie. Influencerzy, często odwołując się do tradycyjnej medycyny chińskiej, przekonują, że ciepły napój na czczo poprawia pracę jelit, przyspiesza metabolizm i łagodzi bóle menstruacyjne. Część tych twierdzeń ma oparcie w fizjologii. Część to marketing.

„Picie gorącej lub ciepłej wody może być przyjemne i to ma znaczenie, ale jej korzyści są często wyolbrzymiane” – mówi Diane Lindsay Adler, dietetyczka i adiunkt pediatrii w New York Medical College, cytowana przez „Popular Science”.

Najmocniejsze dowody dotyczą infekcji górnych dróg oddechowych. Ciepłe płyny mogą tymczasowo złagodzić podrażnienie gardła i uczucie zatkanego nosa. Już w badaniu z 1978 r. wykazano, że picie ciepłej zupy lub gorącej wody przyspiesza oczyszczanie nosa ze śluzu w porównaniu z zimnymi napojami. Efekt był wyraźniejszy, gdy napój był rzeczywiście ciepły, a nie popijany przez słomkę.

To jednak działanie objawowe. Ciepły napój nie zwalcza wirusów ani bakterii. Jeśli gorączka przekracza 38,5 st. C i utrzymuje się ponad trzy dni, lekarze zalecają konsultację medyczną. Sam czajnik nie wystarczy.

Drugi często powtarzany argument dotyczy trawienia. Gdy coś trafia do żołądka, układ nerwowy wysyła sygnał do dalszych odcinków przewodu pokarmowego. Allison Miner, adiunktka ds. żywienia na George Mason University, wyjaśnia, że wypełnienie żołądka ciepłym płynem może pobudzić odruch wypróżnienia.

„Dlatego gastroenterolodzy często zalecają ciepły napój jako pierwszy rano, zwłaszcza przy zaparciach” – mówi Lindsay Adler. Jak dodaje, efekt ma charakter neurologiczny i mięśniowy: ciepło sprzyja rozluźnieniu i zwiększa komfort, co pośrednio wspiera trawienie.

Nie jest to jednak uniwersalne rozwiązanie. U części osób reakcja będzie minimalna. Przy przewlekłych dolegliwościach kluczowe jest ustalenie przyczyny, a nie zwiększanie liczby kubków.

W sieci często pojawia się twierdzenie, że gorąca woda przyspiesza metabolizm. Tu nauka jest jednoznaczna. Organizm niemal natychmiast wyrównuje temperaturę wypijanego płynu do około 37 st. C. „Istnieje niewielki koszt metaboliczny, gdy coś nie ma temperatury naszego ciała, ale jest on minimalny i nie wpływa na masę ciała” – podkreśla Miner.

Podobnie z „detoksykacją”. Za usuwanie produktów przemiany materii odpowiadają wątroba i nerki. Temperatura napoju nie ma tu znaczenia. Znaczenie ma natomiast ogólna podaż płynów.

Ryzyko związane z gorącymi napojami dotyczy przede wszystkim temperatury. Regularne picie napojów o temperaturze powyżej 65 st. C może podrażniać przełyk i zwiększać ryzyko nowotworu przełyku. Nie chodzi o rezygnację z herbaty czy kawy, ale o unikanie bardzo gorących napojów kilka razy dziennie.

Eksperci są zgodni: dla zdrowia ważniejsze od temperatury jest to, ile płynów wypijamy w ciągu dnia. „Jeśli myślimy o nawodnieniu, temperatura napoju znajduje się bardzo nisko na liście priorytetów. Całkowita ilość płynów ma znacznie większe znaczenie niż to, czy woda jest ciepła czy zimna” – zaznacza Lindsay Adler.

Często przywoływana rekomendacja to cztery do sześciu szklanek wody dziennie, choć zapotrzebowanie różni się w zależności od masy ciała, aktywności i diety. Wodę dostarczają też produkty spożywcze: warzywa, owoce czy zupy.

Odwodnienie może objawiać się bólem głowy, zawrotami, zaparciami. Nadmiar soli i białka w diecie zwiększa utratę wody z moczem. Zbyt mała ilość węglowodanów może utrudniać jej zatrzymywanie w organizmie.

W praktyce wniosek jest prosty: jeśli gorąca woda sprawia, że pijemy więcej, warto ją pić. Jeśli wolimy wodę w temperaturze pokojowej, efekt dla zdrowia będzie podobny. Największą różnicę robi nie stopień Celsjusza, lecz regularność.