Pocałunek wymyśliły małpy. I to miliony lat przed ludźmi

Całowanie się jest obecne u wielu zwierząt, ale wciąż nie znamy dokładnie genezy tego zjawiska, czyli łączenia ust bez podawania wraz z tym pokarmu. Łącznie głównie emocjonalne. Teraz „Evolution and Human Behavior” rzuca nowe światło na kwestie powstania całowania.

To badania naukowców z Uniwersytetu Oksfordzkiego i Florida Institute of Technology, które przytaczają teraz agencje całego świata. Można w nich wyczytać, że całowanie było obecne u naczelnych grubo przed pojawieniem się nie tylko człowieka, ale nawet istot postrzeganych jako jego przodkowie. Mówimy o 20 milionach lat wstecz, a zatem bardzo odległym okresie życia na Ziemi.

Dzisiaj całują się nie tylko ludzie, ale także wiele małp jak bonobo, szympansy, orangutany czy goryle. To znaczy, że kiedyś istniał wspólny przodek człowieka i małp, po którym odziedziczyliśmy to zachowanie. To właśnie zbadali naukowcy. „Po raz pierwszy ktoś przyjął szerokie spojrzenie ewolucyjne na całowanie” – powiedziała w oświadczeniu uczelni Matilda Brindle, biolog z Uniwersytetu Oksfordzkiego. I dodała, że badacze opracowali modele ewolucyjne, które pozwoliły symulować różne scenariusze przebiegu ewolucji naczelnych oraz samego całowania.

Całowanie wywodzi się od zabiegów pielęgnacycjnych?

Dzisiejsze teorie, oparte na potwierdzonych danych o wspólnej florze bakteryjnej przodków człowieka, która mogła zostać utrwalona przez całowanie, mówią o tym, że źródła tego zachowania mogłyby tkwić w jakichś dawnych zabiegach pielęgnacyjnych. Wreszcie – w sprawdzaniu w ten sposób kondycji fizycznej partnera. Zdaniem Matildy Brindle, całowanie u naczelnych mogło być częścią gry wstępnej pobudzającej seksualnie, ale mamy też całowanie platoniczne, między członkami rodziny czy stada bez podtekstu seksualnego. Ono u naczelnych mogło służyć rozładowaniu napięcia.

Jak podaje EurekAlert: „W nowym badaniu naukowcy podjęli pierwszą próbę rekonstrukcji historii ewolucji całowania, wykorzystując podejście międzygatunkowe oparte na drzewie genealogicznym naczelnych. Wyniki wskazują, że całowanie jest starożytną cechą u wielkich małp człekokształtnych, która wyewoluowała u przodka tej grupy 21,5-16,9 mln lat temu. Całowanie zostało zachowane w toku ewolucji i nadal jest obecne u większości wielkich małp człekokształtnych” – czytamy. 

„Zespół odkrył również, że nasi wymarli krewni, neandertalczycy, prawdopodobnie również się całowali. To odkrycie, w połączeniu z wcześniejszymi badaniami wykazującymi, że ludzie i neandertalczycy mieli wspólne mikroorganizmy jamy ustnej i materiał genetyczny, silnie sugeruje, że ludzie i neandertalczycy całowali się ze sobą”.

Statystyka i modelowanie w służbie badania ewolucji

Naukowcy nie znaleźli żadnych namacalnych dowodów potwierdzających całowanie się u małp przed 20 milionami lat, nie ma tego w zapisie kopalnym poza wspomnianymi mikroorganizmami w ślinie neandertalczyków i ludzi. Zastosowali podejście statystyczne (zwane modelowaniem bayesowskim), aby oszacować prawdopodobieństwo, że różni przodkowie również angażowali się w całowanie. Model został przetestowany 10 milionów razy, aby uzyskać solidne szacunki statystyczne.

Catherine Talbot z College of Psychology na Florida Institute of Technology zwraca uwagę na to, że chociaż dzisiaj całowanie uważamy za zjawisko powszechne u ludzi, jest ono obecne kulturowe jedynie u mniej niż połowy kultur ludzkich, co rodzi pytanie, na ile jest to zjawisko ewolucyjne odziedziczone po przodkach, a na ile zjawisko kulturowe.