Decyzja Polski w kwestii przyjęcia bądź odrzucenia amerykańskiego zaproszenia do Rady Pokoju będzie jednym z trzech tematów omawianych podczas spotkania rządu i prezydenta na Radzie Bezpieczeństwa Narodowego (RBN). Spokojnie można stwierdzić, że najważniejszym z punktu widzenia polskiej polityki zagranicznej.
Dlatego też szczególną rolę ma na nim odegrać Radosław Sikorski. – Ja się przygotowuję, aby prezydentowi przekazać ocenę wszystkich szans i zagrożeń związanych z tą Radą. Także zagrożeń wizerunkowych chociażby dla niego, bo, jak wiemy, członkiem Rady już została Białoruś, kraj niekoniecznie wobec nas życzliwy. Zaproszona została Federacja Rosyjska i to wtedy, gdy Putin bombarduje Kijów – zapowiedział podczas wizyty w Waszyngtonie na początku lutego wicepremier i szef polskiej dyplomacji.
Rzecz w tym, że ani stanowisko obozu prezydenckiego w tej sprawie nie jest już tak jednoznaczne jak jeszcze dwa tygodnie temu, ani wśród koalicji rządzącej nie ma jednej linii co do tego, jak Polska powinna postąpić z wystosowanym przez administrację Donalda Trumpa zaproszeniem. Są za to trzy mniej lub bardziej różne od siebie stanowiska.
Lewica: Polska musi być asertywna w relacjach z Ameryką
Najbardziej krytyczna wobec Rady Pokoju jest Lewica. Podobnie zresztą jak do całej polityki administracji Donalda Trumpa.
– Strategicznie patrząc, Polska nie powinna wchodzić do Rady Pokoju – mówi nam jeden z najważniejszych polityków Lewicy. Jak twierdzi, „UE i NATO to nie jest nostalgia i melodia przeszłości” i Polska powinna mieć tego pełną świadomość zwłaszcza w tak niepewnych geopolitycznie czasach jak obecnie. Tym bardziej, że alternatywa – twierdzi nasz rozmówca – to jedna wielka niewiadoma, w kwestii której obaw jest obecnie dużo więcej niż nadziei.
Politycy Lewicy, z którymi rozmawiamy, podnoszą też kwestię poważnych wizerunkowych kosztów potencjalnego wejścia Polski do Rady Pokoju. – Byłbym bardzo ostrożny z pchaniem się do Rady Pokoju. Jeśli prezydent Nawrocki nie widzi problemu w zasiadaniu pomiędzy Alaksandrem Łukaszenką a Władimirem Putinem, to trudno, ale dla Polski to nie jest właściwe towarzystwo – słyszymy od jednego ze źródeł we władzach Lewicy.
Formacja jest też bardzo krytyczna wobec kursu, który administracja Trumpa przyjęła wobec Europy. Z jednej strony, słabo skrywanej pogardy i poczucia wyższości, z drugiej – ostentacyjnego transakcjonizmu i sięgania po przymus lub szantaż jako narzędzia realizacji swoich celów.
W ocenie polityków Lewicy, jeśli Polska, ale i szerzej cała Unia Europejska, będą przymykać na to oko i co chwilę nadstawiać drugi policzek, sytuacja będzie się tylko pogarszać. – Polskę stać na większą asertywność wobec Stanów Zjednoczonych – mówi nam jedna z ważniejszych postaci w ugrupowaniu.
Każdy jest zadowolony, że ten temat się coraz bardziej rozmywa. I my, i prezydent czekamy, aż umrze śmiercią naturalną
Jednocześnie wskazuje, że w ostatnim czasie tej asertywności zabrakło, gdy kraje europejskie wysyłały symboliczne reprezentacje wojskowe na Grenlandię w geście wsparcia dla Danii. – Podpisanie miłego listu poparcia dla Danii i Grenlandii to za mało. Chyba, że chcemy dostać miły list, kiedy to my będziemy w potrzebie – słyszymy we władzach partii.
Relacje Lewicy z administracją Trumpa dodatkowo zaogniła niedawna awantura między ambasadorem Tomem Rose’em i marszałkiem Sejmu Włodzimierzem Czarzastym. Powodem była odmowa wsparcia wniosku Amerykanów o przyznanie Pokojowej Nagrody Nobla dla prezydenta Trumpa. Czarzasty stwierdził, że Trump łamie prawo międzynarodowe i na wyróżnienie nie zasługuje. W dyskusji, którą to później wywołało, ambasador Rose zagroził na Twitterze/X, że Amerykanie zabiorą z Polski swoje wojska i sprzęt. Po krytyce tych słów także za oceanem, usunął wpis.
Koalicja Obywatelska: Czekamy, aż temat umrze śmiercią naturalną
Bardziej od Lewicy sprawę zaproszenia do Rady Pokoju niuansuje Koalicja Obywatelska. Największa formacja w rządzie też jest bardzo krytyczna wobec działań Donalda Trumpa i jego otoczenia, ale w swoich kalkulacjach uwzględnia też znaczenie sojuszu z Amerykanami dla strategicznego bezpieczeństwa Polski.
– Musimy grać tutaj na dwóch fortepianach – o balansowaniu między Unią Europejską i Stanami Zjednoczonymi mówi Interii źródło z Koalicji Obywatelskiej, świetnie poinformowane w kwestii polityki międzynarodowej.
Jak podkreśla, Polska musi wykorzystać swój kapitał w relacjach ze Stanami Zjednoczonymi. – Amerykanie nas, Polaków, postrzegają lepiej niż całość Europy czy zwłaszcza Unię Europejską. Wiedzą, że zawsze byliśmy proamerykańscy, że wydajemy prawie 5 proc. PKB na obronność. Nie bez powodu mówią o nas jako modelowym sojuszniku – uzasadnia.
Nasi rozmówcy z KO, dobrze rozeznani w kulisach polskiej dyplomacji, zaznaczają jednak, żeby nie mylić tego kapitału i strategicznych interesów Polski z mrzonkami na temat znaczenia naszego kraju dla administracji Trumpa.
– Obóz prezydencki roi sobie, że Polska ma dla Amerykanów status porównywalny z Wielką Brytanią czy Izraelem, że jesteśmy kluczowym strategicznym partnerem Stanów Zjednoczonych, forpocztą w Europie i Unii Europejskiej – słyszymy od ważnego parlamentarzysty KO. – To jest totalna bzdura i myślenie życzeniowe i żadne członkostwo w Radzie Pokoju, nawet opłacone tym miliardem dolarów składki członkowskiej, tego nie zmieni – dodaje nasz rozmówca.
Co do samej Rady Pokoju, to w formacji Donalda Tuska panuje wyraźne przekonanie, że projekt jest jedną wielką niewiadomą, a co za tym idzie dużym i niepotrzebnym ryzykiem byłoby zaangażowanie się w niego. Znaków zapytania – twierdzą nasze źródła – jest na obecnym etapie zbyt wiele. Począwszy od umocowania prawnego nowo stworzonej organizacji, poprzez realny układ sił w gronie jej członków, na strategicznych celach Rady (oraz ich interpretacji) skończywszy.
Co więcej, według ustaleń Interii, prezydent Karol Nawrocki nie wystąpił jeszcze do rządu z oficjalnym wnioskiem w sprawie akceptacji zaproszenia dla Polski do Rady Pokoju. Zgoda rządu w tej sprawie jest bowiem konieczna, żeby Polska mogła wejść w skład stworzonego przez Trumpa gremium. Drugim krokiem jest przegłosowanie takiej decyzji w Sejmie.
Jeden z naszych rozmówców – doświadczony polityk, świetnie zorientowany w sprawach międzynarodowych – tonuje jednak nastroje. – To nie jest temat. To może być pretekst do zrobienia kłopotów, ale tematu nie ma – zapewnia. Jak mówi, „medialna ofensywa obozu prezydenckiego za polską obecnością w Radzie była w okolicach szczytu w Davos. Teraz jest cisza, nastroje dużo bardziej stonowane”. – Nawet w Kancelarii Prezydenta wiedzą, że to jest kapiszon i nie będą za to umierać – przewiduje polityk.
Polskę stać na większą asertywność wobec Stanów Zjednoczonych
Dodaje, że wrzucenie tematu Rady Pokoju do agendy Rady Bezpieczeństwa Narodowego najlepiej pokazuje, że Pałac Prezydencki też ma świadomość zagrożeń płynących z potencjalnej akceptacji zaproszenia i chce rozmyć odpowiedzialność za jego odrzucenie lub przemilczenie.
– Oni widzieli i sposób powoływania tej Rady, i ten feralny statut, dlatego nawet mimo sympatii politycznych wiedzą, że z tego nie może wyjść nic dobrego. To jest przestrzelony pomysł – mówi nasze źródło. I dodaje: – Każdy jest zadowolony, że ten temat się coraz bardziej rozmywa. I my, i prezydent czekamy, aż umrze śmiercią naturalną.
PSL na straży sojuszu ze Stanami Zjednoczonymi
PSL za swój główny cel stawia natomiast ochronę sojuszu polsko-amerykańskiego. Z jednej strony, ludowcy nie chcą bezrefleksyjnie iść zawsze i wszędzie za Donaldem Trumpem, bo ich zdaniem tak zachowuje się Prawo i Sprawiedliwość. Z drugiej strony, nie zamierzają wchodzić na wojenną ścieżkę z administracją amerykańską i zbijać sondażowych punktów na krytyce Trumpa jak Lewica.
– Uważamy, że nie można ignorować propozycji naszego największego i najpoważniejszego sojusznika. I co do zasady, lepiej w gremiach ważnych, stanowiących być, niż nie być. Jednak w sprawie Rady Pokoju do ostatecznej decyzji wciąż daleko – mówi nam osoba z kierownictwa ludowców.
Podkreśla przy tym, że „tu nie ma jednoznacznej i oczywistej odpowiedzi. Odpowiedzialne partie nie są dzisiaj w tej sprawie jednoznaczne”. – Ważna jest nasza skuteczność w pokierowaniu tą całą sprawą. My w PSL zawsze patrzymy na takie sprawy z chłodną głową i kierujemy się pragmatyzmem – zaznacza.
Jednocześnie PSL jest zadowolone ze swoich bardzo dobrych relacji z amerykańską administracją, zwłaszcza z Pentagonem oraz Departamentem Obrony, i chce politycznie budować na tym kapitale. To tym ciekawsze w kontekście plotek, o których w ostatnich dniach można było usłyszeć w sejmowych kuluarach – PiS miało kusić prezesa ludowców Władysława Kosiniaka-Kamysza do porzucenia obecnej koalicji i stworzenia rządu z PiS-em. Argument miał być jeden: tego właśnie od Polski i od PSL oczekuje administracja Trumpa.
Politycy PSL od propozycji publicznie się odcięli, ale jednak w koalicji rządzącej to ludowcy są zdecydowanie najbardziej proamerykańską formacją. Jeśli sprawa Rady Pokoju i relacji z administracją Trumpa stanie w rządzie na ostrzu noża, trudno przewidzieć, czyją stronę wybiorą.
