Sprawa wyłudzeń z NCBiR. Jest kolejny akt oskarżenia

Rzecznik Prokuratury Regionalnej w Warszawie prok. Mateusz Martyniuk przekazał, że osoby te zostały oskarżone m.in. o udział w zorganizowanej grupie przestępczej, oszustwa na szkodę NCBiR, wystawianie fałszywych faktur VAT oraz tzw. pranie brudnych pieniędzy.

Oskarżeni od listopada 2021 r. do listopada 2023 r. działali w zorganizowanej grupie przestępczej. Jej celem było wyłudzanie pieniędzy od Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR), pochodzących z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

Prok. Martyniuk poinformował, że grupa zawierała umowy inwestycyjne i grantowe za pośrednictwem funduszy Scitech Fund, w ramach programu „Inteligentny Rozwój 2014-2020 – BRIDGE ALFA” i konkursu „Szybka Ścieżka – Innowacje Cyfrowe”.

„Współpracowano ze spółkami formalnie prowadzonymi przez tzw. słupy, które w rzeczywistości nie prowadziły żadnych prac badawczo-rozwojowych. Projekty były tworzone wyłącznie po to, aby uzyskać dofinansowanie” – dodał.

Po otrzymaniu grantów pieniądze były przelewane na konta innych podmiotów pod pozorem fikcyjnych transakcji potwierdzanych fałszywymi fakturami VAT lub wypłatami wynagrodzeń. Następnie były wypłacane w gotówce, aby ukryć ich przestępcze pochodzenie.

Oskarżeni wyłudzili z NCBiR-u niemal 3,5 mln zł, a usiłowali wyłudzić niemal 36,5 mln zł.

Jeden z oskarżonych przyznał się do winy i w związku z tym prokuratura złożyła wniosek o wydanie wobec oskarżonego wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy. Nadal kontynuowane jest postępowanie wobec 34 podejrzanych, w tym Hanny S. – byłej zastępcy dyrektora NCBiR w latach 2022-2023.

Prok. Martyniuk podkreślił, że prokuratura planuje w najbliższym czasie skierować w tej sprawie kolejne akty oskarżenia.

W połowie stycznia skierowano pierwszy akt oskarżenia w tej sprawie, którym objęto 33 osoby. Oskarżeni od czerwca 2022 r. do stycznia 2024 r. wyłudzili z NCBiR-u niemal 5 mln zł, a usiłowali wyłudzić niemal 43 mln zł.

Śledztwo w sprawie nieprawidłowości w NCBiR prowadzi również Prokuratura Europejska (EPPO). Postępowanie dotyczy podejrzenia nadużyć finansowych związanych z projektami finansowanymi ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR), a także korupcji i niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariuszy publicznych.

Od 2023 roku trwa wielowątkowe śledztwo w sprawie nieprawidłowości w przyznawaniu dotacji w ramach konkursu „Szybka ścieżka – Innowacje cyfrowe”. Organizatorem konkursu było Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, pełniące funkcję instytucji pośredniczącej w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój.

Według ustaleń śledczych, funkcjonariusz publiczny nadzorujący instytucję pośredniczącą w przyznawaniu dofinansowań – NCBiR – miał bezprawnie wpływać na ocenę i wybór projektów, naruszając zasady bezstronności i równego traktowania.

EPPO poinformowała, że jeden z projektów, który uzyskał najwyższe dofinansowanie w wysokości ok. 28,9 mln euro (123 mln zł), miał zawierać sfałszowane dokumenty oraz zawyżone koszty personelu. Według śledczych projekt nie mógł zostać zrealizowany w terminie przewidzianym w konkursie.

W ramach prowadzonego postępowania śledczy badają wątek możliwych nadużyć finansowych przy wyborze i realizacji projektów, gdzie pula środków publicznych do rozdysponowania wynosiła ponad 811 mln zł.