Ten grzyb zmienia właśnie polskie lasy. Obcy gatunek pod sosnami

Złotoborowik wysmukły (Aureoboletus projectellus) – nazywany potocznie borowikiem amerykańskim lub wrzosowym – to gatunek grzyba z rodziny borowikowatych. Pierwotnie występuje w Ameryce Północnej (głównie w północno-wschodnich rejonach USA i Kanady). Na naszym kontynencie zaobserwowano go po raz pierwszy na Litwie, skąd sprawnie rozprzestrzenił się wzdłuż wybrzeża Bałtyku. Najczęściej spotykany jest w nadbałtyckich borach sosnowych i na piaszczystych glebach, gdzie szybko zyskał sporą popularność wśród grzybiarzy.

Jak wygląda borowik amerykański?

Wizualnie borowik amerykański przypomina naszego borowika szlachetnego, jednak łatwo go odróżnić po kilku charakterystycznych cechach.

Kapelusz osiąga średnicę od 4 do 20 cm. Początkowo jest mocno wypukły, z czasem nieco się spłaszcza. Ma suchą, matową powierzchnię o barwie od ciemnobrązowej po rudawą. Jego najbardziej charakterystycznym elementem jest lekko zwieszająca się na krawędziach skórka, tworząca wyraźną „falbankę”.

Rurki mają intensywny, jaskrawożółty kolor, który u starszych okazów przechodzi w żółtozielony. Trzon osiąga długość od 7 do 15 cm. Jest smukły i wysoki, przez co pokrojem przypomina bardziej koźlarza niż klasycznego prawdziwka. Ma barwę żółtawą, brzoskwiniową lub jasnobrązową, a jego powierzchnię pokrywają głębokie, pionowe bruzdy i żłobienia.

Miąższ ma delikatny, różowawy odcień i nie zmienia swojej barwy po przekrojeniu ani pod wpływem utleniania.

Czy borowik amerykański jest jadalny?

Złotoborowik wysmukły jest grzybem jadalnym, wysoko cenionym przez zbieraczy za doskonałe walory kulinarne. Ma delikatny, przyjemny aromat, lekko słodkawy i orzechowy smak z subtelną, kwaskowatą nutą.

Miąższ jest jędrny, zwięzły i twardy, dzięki czemu nie rozpada się podczas obróbki cieplnej i rzadko bywa robaczywy. Grzybiarze wskazują, że doskonale nadaje się do smażenia, duszenia, sosów, zup, a także do marynowania i suszenia.

Jak borowik amerykański wpływa na polskie lasy?

Złotoborowik wysmukły dość mocno wpływa na lasy i co najistotniejsze nie występuje już tylko na wybrzeżu Bałtyku. Jego obecność odnotowuje się na stanowiskach oddalonych o ponad 100 km od morza, a pojedyncze okazy zaobserwowano nawet w rejonie Poznania czy Puszczy Białowieskiej.

Jak wpływa na ekosystem? Przede wszystkim trzeba mieć na uwadze, że w przeciwieństwie do borowika szlachetnego, który do wydania owocników potrzebuje specyficznego sąsiedztwa (np. muchomorów czy obecności określonych bakterii glebowych), borowik amerykański tworzy mikoryzę z sosną znacznie łatwiej i bez zbędnych wymagań. Rośnie niezwykle obficie, jest bardziej odporny na trudne warunki atmosferyczne i szkodniki.

Grzyb ten uchodzi za smaczny, jednak leśnicy ostrzegają przed jego ekspansją. Nadleśnictwo Przymuszewo zauważa dynamiczną inwazję w głąb lądu i wskazuje na to, że gatunek ten łatwością rozrodu i ekspansywnością może próbować wyprzeć rodzimego borowika szlachetnego.

Nadleśnictwo Hajnówka określa pojawienie się tego gatunku w rejonie Puszczy Białowieskiej jako sygnał ostrzegawczy. Leśnicy wskazują na ryzyko zaburzenia naturalnych zależności, spadku bioróżnorodności i obcego naporu na rodzime gatunki.