-
Żako większe to papuga z Afryki znana z inteligencji oraz zdolności do kojarzenia słów z sytuacjami.
-
Według badań inteligencja żako została porównana do kilkuletniego dziecka, a znana papuga Alex potrafiła rozpoznawać kształty, kolory i opisywać przedmioty.
-
Nadmierny popyt oraz przemyt tych ptaków niemal doprowadziły do zagłady gatunku, a obecnie grozi im także utrata środowiska przez wycinkę lasów.
-
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Żako to papuga ściśle związana z Afryką, gdzie jest największą przedstawicielką tej grupy ptaków. Osiąga 40 cm długości i wagę pół kilograma. To mniej więcej wielkość wrony siwej.
Żako większe i żako mniejsze to papugi Afryki. Ptaki słyną z inteligencji
Ptak ten zamieszkuje tropikalną Afrykę, od Sierra Leone po Jezioro Wiktorii i niegdyś nazywano go żako szarym. Dopiero niedawno udało się ustalić, że zwierzęta zamieszkujące zachodnią Afrykę różnią się od tych z Konga czy znad Jeziora Wiktorii i są od nich mniejsze.
Pojawiła się sugestia, by wyróżnić dwa gatunki tej papugi. Żako większe zamieszkuje lasy deszczowe od Ghany przez Nigerię i Kamerun po Kongo, Ugandę i Tanzanię, natomiast żako mniejsze o wadze 300 gramów jest mieszkanką Sierra Leone, Liberii i Wybrzeża Kości Słoniowej, a także Wyspy Książeca u brzegów zachodniej Afryki.
Oba gatunki mają charakterystyczne szare pióra z czerwonym ogonem, którego trudno nie dostrzec i oba słyną z niezwykłej wręcz inteligencji, uznawanej za najwyższą wśród papug i jedną z najwyższych wśród wszystkich ptaków świata.
Zoo w Krakowie pisze o swoim żako, że słynie z naśladowania dźwięków. Potrafi nie tylko powtarzać słowa, ale też kojarzyć je z sytuacją, co robi ogromne wrażenie.
Ta papuga może mieć inteligencję małego dziecka
Zdaniem ornitologów inteligencja żako wykracza poza skalę i można ją porównać do inteligencji kilkuletniego dziecka.
Dowodzi tego Alex – samiec żako, który był obiektem eksperymentu naukowego przeprowadzanego przez amerykańską psycholog Irene Pepperberg początkowo na Uniwersytecie Arizony, później na Uniwersytecie Harvarda. Stąd zresztą imię ptaka, gdyż ALEX oznacza Avian Learning EXperiment.
Papuga potrafiła rozpoznać kształt i przeznaczenie pięćdziesięciu przedmiotów oraz siedem różnych kolorów. Żako opisywała przedmioty wybieranymi przez siebie słowami takimi jak „większy”, „mniejszy”, „taki sam”. Łączny zasób słów zwierzęcia przekraczał 100.
Ta genialna papuga dowodziła tego, że zwierzę jest w stanie osiągnąć inteligencję równą ludziom, w tym wypadku – małego dziecka. Zachowywała się i pojmowała świat podobnie jak dziecko, aczkolwiek wielu naukowców kwestionowało ten eksperyment. Alex przeszedł do historii także tym, że zmarł nagle w 2007 r. po wypowiedzeniu słów „Bądź grzeczny. Widzimy się jutro. Kocham”. Papuga powiedziała to i zmarła, chociaż nie była chora.
Ta niezwykła inteligencja żako oraz jej efektowne rozmiary i piękny wygląd mimo tylko szarych piór sprawiają, że popyt na te ptaki był swego czasu ogromny. Przemyt żako z tropikalnej Afryki omal nie doprowadził do wytrzebienia obu gatunków.
Oblicza się, że tylko w ostatnich dwóch dekadach XX w. próbowano przemycić i sprzedać ponad milion tych ptaków. Było to o tyle niszczycielskie, że żako są papugami rodzinnymi. W naturze pary są monogamiczne i mogą pozostawać razem przez całe życie. Zarówno samica, jak i samiec uczestniczą w wychowie młodych, a gdy jedno z nich straci życie albo zostanie porwane i wywiezione, rodzina skazana jest na zagładę.
Plany ochronne w wielu państwach Afryki doprowadziły do powstrzymania wymierania tych ptaków, ale doszło nowe zagrożenie – wycinka lasów. W wielu miejscach tropikalnej Afryki miejsca lęgowe żako zostały zniszczone.
