Trainsurfing. Śmiertelny wypadek 14-latka w Niemczech

Do wypadku doszło w niedzielę wieczorem podczas przejazdu pociągu regionalnego RE5 w rejonie dworca Köln-Süd w Kolonii.

Według świadków pasażerowie mieli zauważyć rozbłyski światła na zewnątrz pociągu, usłyszeć huk, a następnie krzyki i wołanie o pomoc. Nastolatek został porażony prądem z kolejowej sieci trakcyjnej o napięciu 15 tys. woltów.

Według niemieckich mediów doszło do powstania łuku elektrycznego, czyli sytuacji, w której ładunek przeskakuje bezpośrednio z trakcji na obiekt (w tej sytuacji na chłopca), używając powietrza jako przewodnika, stąd bezpośredni kontakt z przewodami nie był konieczny. Wysoka wilgotność powietrza wynikająca z wcześniejszych deszczy ułatwiła przepływ powietrza.

Kolonia. Nastolatek podróżował na dachu pociągu

Maszynista zatrzymał pociąg, jednak ratownicy nie mogli natychmiast wejść na dach składu, gdzie znajdował się porażony chłopiec. Konieczne było wcześniejsze wyłączenie napięcia i uziemienie sieci trakcyjnej. Według relacji medialnych miało to trwać około godziny.

Chłopiec doznał ciężkich oparzeń obejmujących około 80 proc. powierzchni ciała. W stanie bezpośredniego zagrożenia życia trafił do specjalistycznej kliniki leczenia oparzeń w Köln-Merheim. Wypadek spowodował wielogodzinne utrudnienia w ruchu kolejowym na południu Kolonii. Około 600 pasażerów musiało kontynuować podróż innymi środkami transportu.

Trainsurfing. Nowy niebezpieczny trend

Trainsurfing polega na jeździe na zewnątrz (na dachu, zderzaku, z tyłu itp.) jadącego pociągu, dla rozrywki lub np. w celu uniknięcia konieczności zapłaty za bilet. To zjawisko mające korzenie w początkach XX wieku, którego popularność w Europie wzrosła w latach 80 i 90. To praktyka, która od dekad pełni ważną rolę w rożnego rodzaju subkulturach czy środowiskach kontrkulturowych.

To też popularny trop w kinie przygodowym, zazwyczaj łączony z awanturniczymi, silnymi postaciami. Po dachach pędzących składów przemieszczali się Indiana Jones oraz James Bond, to popularny motyw w kolejnych częściach „Mission Impossible”. O trainsurfingu jest też „Subway Surfers” – jedna z najpopularniejszych gier mobilnych wszech czasów, która od premiery 24 maja 2012 roku została pobrana łącznie ponad 4,5 miliarda razy.

Być może dlatego podobne zachowania zaczęły być naśladowane przez młodzież poza planem filmowym czy ekranem gier video.

Jednak trainsurfingowi towarzyszy wiele zagrożeń – może dojść do śmiertelnego porażenia prądem przez kontakt z trakcją albo wytworzenie się łuku elektrycznego, jak w przypadku Kolonii. Osoby uprawiające trainsurfing mogą spaść z jadącego pociągu lub zostać uderzone przez fragment trakcji, drzewa czy innego elementu krajobrazu. Obrażenia często są śmiertelne lub prowadzą do okaleczenia na całe życie.

Często osoby uprawiające trainsurfing mają za sobą szereg udanych przejazdów, zanim dojdzie do tragedii, często spowodowane przez trudne do przewidzenia czynniki, jak np. zmiana pogody.

Trainsurfing. Na dachu pociągu ICE

W Niemczech surfowanie na pociągach S-Bahn stało się popularne na przełomie lat 80. i 90. XX wieku i było często łączone z subkulturą punkową. Później zjawisko to zostało w dużej mierze zapomniane, aż do 2005 roku, kiedy ponownie zainteresowała się nim grupa trainsurferów z Frankfurtu. Lider tej grupy, posługujący się pseudonimem „Trainrider”, jeździł na zewnętrznych elementach pociągów ICE, czyli najszybszych pociągów w Niemczech.

Wraz z rozwojem internetu na całym świecie coraz częstsze stało się nagrywanie trainsurfingu i publikowanie takich materiałów w sieci, co dodatkowo wypromowało fenomen. Osoby uprawiające trainsurfing wykorzystują media społecznościowe do kontaktowania się ze sobą i organizowania wspólnych przejazdów w niewielkich grupach. Zdarzają się jednak udokumentowane – chociażby na Youtube – akcje, podczas których na zewnętrznych częściach pociągów jednocześnie podróżują dziesiątki osób.

Niemcy. Trainsurfing zbiera

Jak podaje kolońska stacja WDR, niemiecka policja nie prowadzi odrębnej statystyki dotyczącej trainsurfingu, ale zjawisko to wydaje się wykazywać tendencję wzrostową. W Nadrenii Północnej-Westfalii (landzie, w którym doszło do ostatniego wypadku), co jakiś czas odnotowuje się wypadki na kolei z udziałem dzieci, nastolatków i młodych dorosłych. Dotyczy to jednak zarówno wspinania się na wagony i maszty, jak i trainsurfingu.

W tym landzie odnotowano w tym roku również dwa przypadki, w których nastolatkowie doznali poważnych oparzeń od napowietrznych linii energetycznych. Mimo podejrzeń, że do wypadków doszło w ramach trainsurfingu, nie zostało to jednoznacznie potwierdzone.

Pewne próby monitorowania zjawiska podejmowane są w Berlinie. W ubiegłym roku w ciągu dziesięciu miesięcy stołeczna policja odnotowała tam 67 przypadków trainsurfingu z udziałem około 125 osób. Trzy osoby zginęły, a trzy zostały ranne. W wypadku z 27 kwietnia 2025 roku na dachu kolejki S-Bahn po zderzeniu z konstrukcją sygnalizacyjną zginęli 17- i 18-latek. W tym samym roku ciężkich obrażeń doznał 12-latek, który podczas jazdy na dachu S-Bahn uderzył w most, w wyniku czego doszło u niego do złamania kości czaszki.

Analiza niepełnych danych wskazuje, że prawdopodobnie rośnie sama liczba incydentów. W Hamburgu liczba odnotowanych przypadków trainsurfingu wzrosła z 22 w 2024 roku do 81 w 2025 roku – ponad trzykrotnie. W trzech wcześniejszych latach liczba rejestrowanych zdarzeń była jednocyfrowa. W Saksonii policja odnotowała z kolei 11 przypadków już w pierwszej połowie br. – więcej niż w dwóch poprzednich latach łącznie.

Trend nie tylko ogólnoeuropejski

Trainsurfing jest ogólnoeuropejskim, a wręcz ogólnoświatowym trendem. Jednym w najmocniej dotkniętych krajów, które wprowadziły monitoring zjawiska, jest Ukraina. Tam zjawisko jest znane jako „zaczepinh” i jest wyodrębniane w danych policyjnych. W ubiegłym roku odnotowano 86 wypadków przy trainsurfingu oraz 14 nieletnich ofiar. W tym roku mowa jest o czterech nastoletnich ofiarach.

W wielu państwach Europy władze dopiero przymierzają się do próby oszacowania zjawiska. W Polsce problem jest już oficjalnie dostrzegany i opisywany przez policję, media i PKP, lecz brak krajowej statystyki ofiar. W maju tego roku zginął 16-letni Bartek po wejściu na dach jednego z warszawskich pociągów, kilka godzin później – również w Warszawie – poważnych poparzeń w wyniku porażenia prądem przy próbie jazdy na dachu pociągu doznała 18-latka.

Paweł Jędral, redakcja polska Deutsche Welle

Oryginalny artykuł dostępny jest pod tym adresem., otwiera się w nowym oknie