Trybunał Konstytucyjny. Spór wokół ślubowania, jest ruch Komisji Weneckiej

Komisja Wenecka przyjęła w piątek opinię dotyczącą uprawnień Prezydenta RP w zakresie odbierania ślubowań przez sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Treść pozostaje tajna, poznamy ją po publikacji, której można się spodziewać na początku przyszłego tygodnia.

W obradach Komisji, organu doradczego Rady Europy do spraw prawa konstytucyjnego, uczestniczyli doradca prezydenta Karola Nawrockiego, konstytucjonalista prof. Dariusz Dudek i Daniel Kędzierski z Kancelarii Sejmu.

Spór wokół Trybunału Konstytucyjnego. Komisja Wenecka opracowała opinię

O wydanie opinii wnioskował Komitet Monitorujący PACE, czyli Komitet ds. Dotrzymywania Zobowiązań przez Państwa Członkowskie Rady Europy. To jeden z najważniejszych stałych komitetów Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy.

– Doceniamy bardzo wysiłek Komisji Weneckiej dotyczący pomocy Polsce w rozwiązaniu problemów dotyczących Trybunału Konstytucyjnego, jednak nie wszystkie ustalenia zawarte w przyjętej opinii są zgodne z naszym stanem obowiązującego prawa konstytucyjnego i z faktami – powiedział w rozmowie z PAP prof. Dudek.

– Po pierwsze trzeba powiedzieć, że prezydent Karol Nawrocki nigdy nie odmówił przyjęcia ślubowania od nowo wybieranych sędziów. Takiego oświadczenia nie złożył nigdy ani prezydent, ani nikt z jego Kancelarii. Nie ma takiej sytuacji – oświadczył Dudek.

Prezydent Karol Nawrocki nie odebrał ślubowania od pięciu sędziów Trybunału Konstytucyjnego wybranych przez Sejm, nie składając w tej sprawie oświadczeń, ani formalnych odmów.

Opinia Komisji Weneckiej rozwiąże spór? Prof. Dudek: Potrzebne jest rozwiązanie systemowe

Według prof. Dudka podstawowy problem dotyczący TK zaczął się w 2015 r., kiedy część sędziów wybrana przez Sejm była nadmiarowe.

– Kolejny Sejm, unieważniając wybór pięciu sędziów, dokonany jesienią 2015 roku, wybrał następnych pięciu. Do trójki z nich przylgnęła łatka: sędziowie dublerzy (…) To, że byli oni wybrani na miejsca już zajęte, skutkowało wadą składów orzekających Trybunału i podważano skuteczność wydawanych orzeczeń – powiedział przedstawiciel prezydenta.

– Teraz mamy pat, bo obecnie rządząca opcja od grudnia 2024 r. nie uzupełniała wakatów, dopiero hurtowo sześć osób wybrano w marcu tego roku. Paradoks polega na tym, że nie określono, który sędzia rozpoczyna kadencję, czyli na czyje miejsce został wybrany – stwierdził profesor, pytając, czy „mankament rzekomych dublerów” kiedykolwiek się skończy.

– Nasze stanowisko jest zgodne z jedną z tez przyjętej dzisiaj przez Komisję Wenecką opinii, że potrzebne jest rozwiązanie systemowe, legislacyjne i personalne także. Ale to nie zostanie rozwiązane dzięki tej opinii czy przez rozstrzygnięcia trybunałów międzynarodowych, czy nawet naszego Trybunału Konstytucyjnego – zauważył Dudek.

Obecny w Wenecji przedstawiciel Kancelarii Sejmu nie wypowiedział się po wydaniu opinii.

Prokuratura Krajowa prowadzi śledztwo w działań prezydenta w sprawie TK

Strona rządowa i przedstawiciele koalicji oceniają, że odmowa zaprzysiężenia wybranych sędziów Trybunału Konstytucyjnego stanowi złamanie prawa i naruszenie ustawy zasadniczej.

Czworo z sześciu sędziów TK wybranych w marcu przez Sejm nie zostało dopuszczonych do orzekania. Nie zostali oni zaproszeni przez prezydenta Karola Nawrockiego do złożenia ślubowania; złożyli je podczas uroczystości w Sejmie, używając formuły „wobec prezydenta”, ale nie zostało to uznane m.in. przez prezesa TK Bogdana Święczkowskiego.

Obecnie trwa pat w sprawie ślubowania Macieja Berka na sędziego TK. Został on wybrany na początku września przez Sejm. Szef KPRP Zbigniew Bogucki powiedział wkrótce potem, że decyzja w sprawie ślubowania Berka na razie nie zapadła z powodów braków formalnych kandydatury. Według Pałacu Berek nie wykazał odpowiedniego doświadczenia radcowskiego.

Śledztwo w sprawie dotyczącej ułatwienia prezydentowi nieodebrania ślubowania od czworga sędziów TK i niedopuszczenia ich do orzekania w Trybunale prowadzi Prokuratura Krajowa.