Badania CBOS wykazują, że w Polsce przynależność do związków zawodowych deklaruje około 13 proc. pracowników. To niemal dwa miliony osób, które mogą skorzystać z ulgi na składki związkowe. Preferencja polega na odliczeniu od dochodu, co obniża wysokość podatków. Jak z niej skorzystać?
PIT 2026. Ulga na składki związkowe
Polskie przepisy o podatku dochodowym przewidują możliwość odliczenia od dochodu składek członkowskich zapłaconych na rzecz związku zawodowego, do którego należy podatnik.
Oznacza to, że wykazana w zeznaniu suma wpłat zmniejsza podstawę opodatkowania, a więc podatek obliczany jest od niższego dochodu. Ulga nie pomniejsza podatku bezpośrednio, lecz działa podobnie jak inne odliczenia dochodowe.
Limit odliczenia za 2025 rok wynosi maksymalnie 840 zł rocznie. Wprowadziła go nowelizacja z 28 lipca 2023 r., a przepisy stosuje się do dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2023 r. To więcej niż wynosi popularna ulga na internet.
Kto może skorzystać z odliczenia?
Z ulgi mogą skorzystać wszyscy podatnicy, którzy należą do związku zawodowego i faktycznie opłacali składki członkowskie w danym roku rozliczeniowym.
Przepisy nie różnicują uprawnionych ze względu na formę zatrudnienia – skorzystają z niej osoby pracujące na umowie o pracę, na umowie cywilnoprawnej czy podatnicy na ryczałcie (PIT-28).
Odliczenia dokonuje się w zeznaniach PIT-37, PIT-36 oraz PIT-28, jeśli podatnik rozlicza ryczałt i przysługuje mu odliczenie. Ulga nie przysługuje osobom rozliczającym się podatkiem liniowym (PIT‑36L). Wyjątkiem jest sytuacja, w której mają inne dochody opodatkowane według skali.
Ile dokładnie można odliczyć?
Odliczyć można sumę składek zapłaconych w danym roku podatkowym, jednak nie więcej niż 840 zł. To limit, którego nie można przekroczyć nawet jeśli rzeczywista wysokość składek była wyższa.
Jeśli podatnik wpłacił mniej niż wynosi limit, odlicza całą faktycznie zapłaconą kwotę. Limit pozostaje niezmienny od 2023 r.
Ulga na składki związkowe nie obniża bezpośrednio podatku, lecz pomniejsza dochód, od którego ten podatek jest liczony. Dzięki temu podatek wylicza się od mniejszej podstawy, co pośrednio daje niższą kwotę do zapłaty lub wyższy zwrot podatku.
Jak udokumentować i rozliczyć ulgę?
Podstawą rozliczenia są dowody zapłaty składek. W zależności od sposobu opłacania mogą to być potwierdzenia przelewów bankowych, pokwitowania wpłat lub informacja w PIT-11, jeśli składki potrącał pracodawca.
W przypadku potrąceń z wynagrodzenia to właśnie informacja płatnika w PIT‑11 stanowi wystarczający dowód poniesienia wydatku. Gdy składki były wpłacane samodzielnie, konieczne jest posiadanie dowodów zawierających dane podatnika, nazwę organizacji, kwotę, datę i tytuł wpłaty. Dokumentów nie dołącza się do deklaracji, ale trzeba je zachować do ewentualnej kontroli.
Kwotę odliczenia wpisuje się w części dotyczącej odliczeń od dochodu, zgodnie z zasadami obowiązującymi dla wybranego formularza PIT.
Ulga przysługuje wyłącznie za składki faktycznie zapłacone w danym roku. Znaczenie ma data przelewu lub data pokwitowania wpłaty. Nie można odliczyć kwot nieopłaconych ani przenosić niewykorzystanego limitu na kolejne lata.
Co ważne, ulga obejmuje wyłącznie składki członkowskie, a nie inne darowizny czy wpłaty na działalność związku. Mechanizm odliczenia pozostaje prosty, ale wymaga starannego udokumentowania, szczególnie gdy wpłaty były dokonywane samodzielnie.
Źródło: podatki.gov.pl
