Ulga na dziecko 2026, komu przysługuje i jak rozliczyć w PIT?

Ulga na dziecko ma charakter odliczenia od podatku, a nie od dochodu. Oznacza to, że obniża ona bezpośrednio kwotę podatku wynikającą z zeznania rocznego.

Jeżeli podatnik ma wystarczająco wysoki podatek, ulga pomniejsza go w pełnej przysługującej wysokości. Jeżeli natomiast podatek jest zbyt niski, aby wykorzystać całą ulgę, możliwe jest skorzystanie z mechanizmu dodatkowego zwrotu podatku.

Ulga rozliczana jest wyłącznie w zeznaniach składanych według skali podatkowej, czyli w formularzach PIT-36 oraz PIT-37, wraz z załącznikiem PIT/O.

Prawo do ulgi przysługuje osobom, które w danym roku podatkowym:

• były rodzicami biologicznymi lub adopcyjnymi dziecka,

• pełniły funkcję opiekuna prawnego,

• sprawowały opiekę jako rodzina zastępcza na podstawie orzeczenia sądu lub umowy ze starostą.

Istotne znaczenie ma faktyczne wykonywanie władzy rodzicielskiej lub sprawowanie opieki. Sam fakt posiadania władzy rodzicielskiej, utrzymywanie sporadycznych kontaktów z dzieckiem czy regularne płacenie alimentów nie jest wystarczające. Organy podatkowe badają rzeczywisty zakres opieki i wychowania dziecka.

Ulga przysługuje podatnikom, którzy uzyskują dochody opodatkowane według skali podatkowej. Jeżeli podatnik osiąga wyłącznie dochody opodatkowane podatkiem liniowym lub ryczałtem, nie może skorzystać z ulgi. Jeżeli jednak oprócz takich dochodów uzyskuje także dochody opodatkowane skalą, ulga może zostać rozliczona w zeznaniu składanym dla tych dochodów.

Ulga może być stosowana w odniesieniu do kilku kategorii dzieci:

Ulga przysługuje za każdy miesiąc, w którym podatnik wykonywał władzę rodzicielską, sprawował opiekę prawną lub funkcję rodziny zastępczej.

Dzieci pełnoletnie z niepełnosprawnością

Prawo do ulgi zachowują podatnicy utrzymujący pełnoletnie dzieci, które otrzymują rentę socjalną lub zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny – bez względu na wiek.

Dzieci pełnoletnie uczące się do 25. roku życia

Ulga przysługuje, jeżeli dziecko:

• nie ukończyło 25 lat,

• uczy się w szkole lub na uczelni (w Polsce lub za granicą),

• nie uzyskało w roku podatkowym dochodów przekraczających ustawowy limit.

Limit ten odpowiada dwunastokrotności renty socjalnej obowiązującej w grudniu danego roku podatkowego. Przekroczenie tego limitu powoduje utratę prawa do ulgi na to dziecko.

Ulga nie przysługuje począwszy od miesiąca, w którym dziecko zawarło związek małżeński lub zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie.

Limity dochodowe mają znaczenie wyłącznie w przypadku wychowywania jednego dziecka. Wynoszą one:

• 112 000 zł – dla małżonków pozostających w związku małżeńskim przez cały rok (łącznie),

• 112 000 zł – dla osoby samotnie wychowującej dziecko,

• 56 000 zł – dla osoby niepozostającej w związku małżeńskim.

Jeżeli podatnik wychowuje dwoje lub więcej dzieci, limit dochodów nie obowiązuje, a ulga przysługuje bez względu na wysokość zarobków.

Dochody brane pod uwagę przy ustalaniu limitu obejmują m.in. dochody opodatkowane skalą, dochody z kapitałów pieniężnych opodatkowane 19-procentowym podatkiem, dochody z działalności gospodarczej opodatkowane liniowo pomniejszone o zapłacone składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.

Ulga ma charakter miesięczny, a jej wysokość zależy od liczby dzieci:

• pierwsze dziecko – 92,67 zł miesięcznie (1 112,04 zł rocznie),

• drugie dziecko – 92,67 zł miesięcznie (1 112,04 zł rocznie),

• trzecie dziecko – 166,67 zł miesięcznie (2 000,04 zł rocznie),

• czwarte i każde kolejne dziecko – 225,00 zł miesięcznie (2 700,00 zł rocznie).

Przykładowo, przy trójce dzieci łączna roczna ulga wynosi 4 224,12 zł.

Ulga przysługuje łącznie obojgu rodzicom. Mogą oni podzielić ją między siebie w dowolnej proporcji, o ile dojdą do porozumienia. W razie jego braku stosuje się zasady ustawowe – najczęściej po połowie lub w całości u rodzica, z którym dziecko faktycznie zamieszkuje.

Jeżeli podatek należny jest niższy niż przysługująca ulga, podatnik może otrzymać zwrot niewykorzystanej części. Zwrot ten jest jednak ograniczony wysokością zapłaconych w danym roku składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.

Do limitu zwrotu można zaliczyć również składki zapłacone od przychodów objętych:

• ulgą dla młodych,

• ulgą na powrót,

• ulgą dla rodzin 4+,

• ulgą dla pracujących seniorów.

Nie uwzględnia się natomiast składek odliczonych w innych formularzach, takich jak PIT-28 czy PIT-36L.

W zeznaniu podatkowym należy wskazać liczbę dzieci oraz ich numery PESEL (a w razie braku – imię, nazwisko i datę urodzenia).

Na żądanie organu podatkowego podatnik powinien przedstawić dokumenty potwierdzające prawo do ulgi, w szczególności odpis aktu urodzenia dziecka, orzeczenie sądu o ustanowieniu opiekuna prawnego lub rodziny zastępczej, zaświadczenie o kontynuowaniu nauki przez pełnoletnie dziecko.

Ulga na dziecko rozliczana jest w:

• PIT-36 lub PIT-37,

• wraz z załącznikiem PIT/O.

Małżonkowie rozliczający się wspólnie składają jeden PIT/O. Jeżeli składają odrębne zeznania, każde z nich wykazuje w PIT/O tę część ulgi, którą faktycznie odlicza.