USA – Iran. UE ostrzega przed falą uchodźców. „Punkt zapalny”

Liczba wniosków o azyl do UE spadła w 2025 roku o niemal 20 proc. Nagła sytuacja na Bliskim Wschodzie może jednak odwrócić globalny trend. Ostatni raport Agencji Unii Europejskiej ds. Azylu (AUEA) sporządzono jeszcze przed wybuchem wojny USA i Izraela z Islamską Republiką Iranu.

„Przy populacji (Iranu – red.) liczącej około 90 milionów nawet częściowa destabilizacja mogłaby wywołać ruchy uchodźców o bezprecedensowej skali” – czytamy w analizie AUEA.

Według agencji AFP w niedzielę „prawdopodobnie niepokojąca dla krajów UE perspektywa” była omawiana podczas nadzwyczajnego spotkania unijnych ministrów spraw zagranicznych.

W poniedziałek Komisja Europejska przekazała, że „zwiększa gotowość poprzez bliższy monitoring” sytuacji. Poinformowano również o wzmocnieniu współpracy z agencjami Organizacji Narodów Zjednoczonych i krajami partnerskimi UE.

AUEA odmówiła oceny, jak pogłębiająca się wojna z Iranem w regionie przełoży się na liczbę uchodźców. Agencja wyjaśniła, że komentowanie trwających działań wojennych na Bliskim Wschodzie w odniesieniu do danych historycznych byłoby „nieodpowiedzialne„.

„Sytuacja pozostaje bardzo niestabilna i byłoby nieodpowiedzialne wygłaszać jakiekolwiek hipotetyczne lub predykcyjne stwierdzenia” – przekazano w oświadczeniu dla AFP.

Stwierdzono jedynie, że przesiedlenie zaledwie 10 proc. ludności Iranu dorównałoby największym napływowi uchodźców ostatnich dekad. Przy czym agencja określa ten scenariusz jako „wysoce spekulatywny”.

Biorąc pod uwagę masowe protesty antyrządowe w Iranie i trwające ataki amerykańsko-izraelskie, AUEA nie zaprzecza tezom, że Iran to potencjalny „punkt zapalny” w niestabilnym środowisku globalnym.

„Spadek liczby wniosków (o azyl – red.) należy więc interpretować ostrożnie” – podkreślono w komunikacie.

Według wyspecjalizowanej agencji ONZ ds. uchodźców Iran jest domem dla około 2,5 miliona uchodźców, głównie obywateli Afganistanu. Jak dotąd migracje Irańczyków pozostają ograniczone.

Kraje Unii Europejskiej oraz Norwegia i Szwajcaria otrzymały w 2025 roku około 822 tysiące wniosków o azyl, co jest spadkiem o 19 proc. w porównaniu z poprzednim rokiem. W 2024 roku spadek rok do roku wynosił 11 procent.

Obywatele Iranu złożyli osiem tysięcy wniosków o azyl w 2025 roku, co czyni ich 31. co do wielkości grupą wnioskodawców.

Natomiast za większość wniosków odpowiadali Afgańczycy, składając 117 tys. – co stanowi wzrost o 33 proc. w porównaniu z poprzednim rokiem. Następnie miejsce zajmują Wenezuelczycy z liczbą 91 tys. wniosków.

Ogólny spadek uchodźców ubiegających się o azyl w 2025 roku był w dużej mierze spowodowany mniejszą liczbą wniosków od Syryjczyków, Banglijczyków i Turków – podała AUEA.