Przywódcy Chin, USA i Rosji: Xi Jinping, Donald Trump i Władimir Putin w środę (18 listopada) spotkali się w chińskim mieście Shenzhen podczas szczytu liderów Wspólnoty Gospodarczej Azji i Pacyfiku (APEC). Jest to forum założone w 1989 roku, którego celem jest wspieranie współpracy gospodarczej, handlu oraz działań na rzecz wspólnego dobrobytu w regionie. Na marginesie szczytu przywódcy odbyli spotkanie, które wywołało skojarzenia z konferencją jałtańską z 1945 roku.
Zełenski: Putin chciał prawdziwej Jałty
Zdaniem ukraińskiego prezydenta, Wołodymyra Zełenskiego, Putinowi podczas spotkania z prezydentami USA i Chin nie udało się zrealizować planu „Jałty 2.0”. – Przede wszystkim, wiecie, jak to się mówi: „Jałta 2.0” Putinowi się nie udała. Z tego, co zrozumiałem, Putin komentował jeszcze: „A co było złego w Jałcie? Przecież tam utrwalono zwycięstwo nad nazizmem, faszyzmem i tak dalej”. Po pierwsze, rzeczywiście nie była to Jałta. Po drugie, czy Putin chciał prawdziwej Jałty? Tak. W jakim sensie? W sensie nowego podziału świata i zmiany granic – powiedział ukraiński prezydent w rozmowie z dziennikarzami w komunikatorze WhatsApp.
Zdaniem Zełenskiego Chiny nie dały się wciągnąć w realizację wspomnianych planów Putina. Zaznaczył, że nie wie, co omawiano podczas dwustronnych rozmów USA i Rosji, jednak publicznie nie ogłoszono żadnych ustaleń dotyczących Ukrainy.
– Dalej – zwycięstwo nad faszyzmem i jego historyczne utrwalenie w Jałcie. Gdyby rzeczywiście chodziło o ponowne utrwalenie zwycięstwa nad faszyzmem, to w tym szczycie powinny uczestniczyć Stany Zjednoczone, Europa i Ukraina. Z całą pewnością bez Rosji – stwierdził Zełenski.
Według ukraińskiego prezydenta szczyt był dla Rosji bardzo nieudany, ponieważ Putin nie zdołał osiągnąć zamierzonych rezultatów. W ocenie Zełenskiego reakcją rosyjskiego przywódcy na niepowodzenie rozmów był zmasowany atak na Ukrainę, podczas którego Rosja wystrzeliła 111 pocisków rakietowych.
– W zasadzie, jeśli Putin chciał ponownie przypomnieć światu, kim jest, to my przecież nie zapomnieliśmy, że jest terrorystą i mordercą – oświadczył Zełenski.
Ukraińscy eksperci mówią o porażce Rosji
Ołeksij Melnyk z ukraińskiej organizacji badającej politykę państwową – Centrum im. Razumkowa w Kijowie – w sobotę (21 listopada) powiedział PAP, że rosyjskie oczekiwania związane ze szczytem USA-Chiny-Rosja w Shenzhen okazały się zdecydowanie na wyrost. Jego zdaniem Moskwie nie udało się osiągnąć sukcesów, a skuteczny atak na Most Kerczeński to poważny cios dla Rosji, tak praktyczny, jak i wizerunkowy.
Wcześniej – w czwartek (19 listopada) – politolog Ołeh Saakian w komentarzu dla agencji RBK-Ukraina podkreślił, że trwające zaledwie półtorej godziny rozmowy Trumpa, Xi i Putina nie mogły przynieść przełomowych ustaleń. Powodem była między innymi konieczność tłumaczenia na trzy języki.
Saakian ocenił trójstronne spotkanie jako fiasko próby stworzenia przez Moskwę nowej „Jałty” oraz wydarzenie o charakterze wizerunkowym. Jego zdaniem samo spotkanie było raczej demonstracją o charakterze protokolarnym, podczas której każdy z uczestników realizował własne cele. Trump – próbował zatrzeć negatywne wrażenie po wyborach w USA, a Xi – zademonstrować globalne znaczenie Chin.
Konferencja w Jałcie
Jałta to miejscowość wypoczynkowa w południowej części Półwyspu Krymskiego, okupowanego od 2014 roku przez Rosję. W lutym 1945 roku odbyła się tam konferencja, w której wzięli udział liderzy koalicji antyhitlerowskiej – przywódca ZSRR Józef Stalin, prezydent USA Franklin Delano Roosevelt i premier Wielkiej Brytanii Winston Churchill. Miała ona decydujące znaczenie dla ładu międzynarodowego w Europie i na świecie po II wojnie światowej. Ustalono wówczas m.in. nowy przebieg granic Polski.
Z Kijowa Iryna Hirnyk (PAP)


