Zimbabwe mówi USA „nie”. Trump chciał wygryźć Chiny z Afryki

Agencja Stanów Zjednoczonych ds. Rozwoju Międzynarodowego (USAID) była niezależną agencją rządu USA, której głównym zadaniem było administrowanie cywilną pomocą zagraniczną i pomocą rozwojową. USAID posiadała misje w ponad 100 krajach, głównie w Afryce, Azji, Ameryce Łacińskiej, na Bliskim Wschodzie i w Europie Wschodniej.

Decyzją Donalda Trumpa agencja ta została zlikwidowana 1 lipca 2025 roku. Zamiast tego Biały Dom postanowił negocjować nowe umowy pomocowe z poszczególnymi krajami.

„Krytycy twierdzą, że umowy te dają Waszyngtonowi szeroki dostęp do danych dotyczących zdrowia i grożą utratą kontroli nad systemami reagowania na choroby przez władze krajowe” – informuje agencja AFP.

– Wierzymy, że ta współpraca przyniosłaby niezwykłe korzyści społecznościom Zimbabwe, a w szczególności 1,2 miliona mężczyzn, kobiet i dzieci, które obecnie poddają się leczeniu wirusa HIV w ramach programów wspieranych przez USA – powiedziała ambasador Pamela Tremont.

Zgodnie z oświadczeniem umowa miała zapewnić finansowanie w wysokości 367 milionów dolarów w ciągu pięciu lat.

Agencja AFP otrzymała we wtorek list od ministra spraw zagranicznych z datą 23 grudnia, w którym stwierdzono, że prezydent Zimbabwe Emmerson Mnangagwa nakazał urzędnikom wstrzymanie negocjacji z USA. Jak argumentował, zawarte w umowie warunki „zagrażały autonomii kraju”.

„Zimbabwe musi zaprzestać wszelkich negocjacji ze Stanami Zjednoczonymi w sprawie wyraźnie niespójnego porozumienia, które w oczywisty sposób narusza i podważa suwerenność i niepodległość kraju” – napisano w liście, który wcześniej nie został upubliczniony.

USA rozpoczęły w zeszłym roku starania o zawarcie indywidualnych porozumień w zakresie ochrony zdrowia w ramach strategii „America First”. Miało to na celu przeciwdziałanie wpływom Chin na kontynencie afrykańskim. Wydatki Pekinu od dawna koncentrują się tam bowiem na dużych projektach infrastrukturalnych, finansowanych za pośrednictwem pożyczek.

Pierwsze takie porozumienie USA – z Kenią – podpisano w grudniu. Jednakże kenijski parlament zakwestionował je w sądzie, twierdząc, że narusza ono konstytucję.

Od tamtego czasu Waszyngton podpisał porozumienia m.in. z Rwandą, Ugandą, Lesotho czy Eswatini.

Likwidacja amerykańskiej agencji USAID może doprowadzić do śmierci 14 milionów osób do 2030 roku – wynikało z alarmującej prognozy opublikowanej w brytyjskim czasopiśmie medycznym „Lancet” w czerwcu ub. roku. Naukowcy szacują, że aż jedną trzecią ofiar będą stanowić dzieci poniżej piątego roku życia.

Pomoc USAID była najskuteczniejsza w przypadku chorób, którym zgodnie z współczesną wiedzą medyczną można zapobiec. W krajach otrzymujących największą pomoc organizacji śmiertelność z powodu HIV/AIDS spadła o 74 proc., a malarii – o 53 proc., w porównaniu z krajami, w których organizacja nie finansowała pomocy lub finansowała w nieznacznym stopniu.

Przed objęciem urzędu przez Trumpa wydatki na USAID wynosiły około 0,3 proc. budżetu federalnego USA. – Obywatele USA wpłacali USAID około 17 centów dziennie, czyli około 64 dolary rocznie. Myślę, że większość ludzi poparłaby dalsze finansowanie USAID, gdyby wiedziała, że tak niewielki wkład może tak skutecznie ratować miliony ludzi – mówił agencji AFP współautor badania, James Macinko z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles (UCLA).