Zmiany w dodatku dopełniającym? Ruszyły prace nad rozszerzeniem świadczenia

Petycja została złożona w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Jej autor skupia się głównie na potrzebie zapewnienia opieki, rehabilitacji czy specjalistycznego żywienia chorym niezależnie od rodzaju pobieranej renty. Domaga się rozszerzenia dodatku i przedstawienia harmonogramu zmian.

Komu obecnie przysługuje dodatek dopełniający?

Prawo do dodatku dopełniającego mają osoby uprawnione do renty socjalnej, które są całkowicie niezdolne do pracy, a także niezdolne do samodzielnej egzystencji. 

Aby dostać pieniądze, te warunki należy spełnić łącznie, bo sama niezdolność do pracy czy niepełnosprawność nie kwalifikują jeszcze potrzebującego do otrzymania świadczenia.

Od 1 marca 2026 r. dodatek wynosi 2704,71 zł brutto miesięcznie, podlega corocznej waloryzacji i jest wypłacany z rentą socjalną. Od świadczenia odliczane są składka zdrowotna oraz zaliczka na podatek dochodowy, co powoduje automatyczne obniżenie kwoty, jaka trafia ostatecznie na konto.

Renta socjalna wynosi obecnie 1978,49 zł brutto, a więc łączna kwota sięga 4683,20 zł brutto miesięcznie.

Osobom uprawnionym do renty socjalnej, które już na 1 stycznia 2025 r. miały orzeczoną niezdolność do samodzielnej egzystencji, ZUS przyznawał dodatek z urzędu. W pozostałych przypadkach wymagających uzyskania takiego orzeczenia potrzebny jest wniosek EDD-SOC, zaświadczenie o stanie zdrowia OL-9 i dokumentacja medyczna.

Kogo autor petycji chce objąć dodatkiem?

Postulat dotyczy osób pobierających rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy z systemu ubezpieczeń społecznych, które mają również orzeczoną niezdolność do samodzielnej egzystencji. W petycji określono je jako osoby na „rentach składkowych”.

Dziś samo pobieranie takiej renty i posiadanie orzeczenia o niezdolności do samodzielnej egzystencji nie daje prawa do dodatku dopełniającego. Obowiązujące przepisy wiążą go z rentą socjalną. To właśnie tę różnicę autor pisma chce usunąć.

Jego zdaniem osoby wymagające codziennej pomocy ponoszą podobne wydatki niezależnie od tego, z jakiego systemu otrzymują podstawowe świadczenie. Wskazuje też na ryzyko naruszenia konstytucyjnej zasady równości.

Autor apeluje o:

• rozszerzenie dodatku na wskazaną grupę rencistów ZUS;

• przyspieszenie prac legislacyjnych;

• przedstawienie harmonogramu wdrożenia zmian w 2026 r.

Petycja nie dotyczy więc przyznania pieniędzy każdej osobie pobierającej rentę. Zachowuje warunki związane z całkowitą niezdolnością do pracy i niezdolnością do samodzielnej egzystencji.

Co odpowiedziało Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej?

W odpowiedzi na petycję resort poinformował o przygotowaniu założeń projektu ustawy obejmującej osoby z odpowiednimi orzeczeniami, które pobierają inne świadczenia niż renta socjalna. W piśmie odniesiono się do rent z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz systemów dotyczących rencistów mundurowych. Wskazano również na analizy dotyczące innych grup rencistów.

Ministerstwo złożyło do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów wniosek o wpis projektu do wykazu prac legislacyjnych. Decyzję odroczono do czasu analizy systemu wsparcia osób z niepełnosprawnościami, prowadzonej m.in. z resortem finansów.

Po otrzymaniu roboczego raportu dotyczącego wydatków ministerstwo ponowiło wniosek. Jak wynika z odpowiedzi na petycję, uwagi KPRM spowodowały konieczność jego aktualizacji. Nie przedstawiono przy tym wiążącej daty uruchomienia wypłat dla nowej grupy.

Sprawa trafiła także na biurko RPO

Problem trafił również do Rzecznika Praw Obywatelskich. W wystąpieniu do resortu RPO zwrócił uwagę na różnice w sytuacji finansowej osób wymagających podobnego wsparcia, lecz pobierających różne rodzaje rent.

W późniejszej odpowiedzi z 17 sierpnia 2026 r., opublikowanej przez biuro RPO we wrześniu, ministerstwo potwierdziło prowadzenie prac nad ustawą. Wyjaśniło zarazem, że wpis do wykazu prac i dalsze działania są uzależnione od potwierdzenia przez ministra finansów możliwości pokrycia kosztów z budżetu państwa.

Resort wskazał także na ograniczenia związane z procedurą nadmiernego deficytu. Przygotowanie założeń i złożenie wniosku do KPRM nie oznacza zatem, że rozszerzenie dodatku zostało już uchwalone.

Petycja ani odpowiedź ministerstwa nie rozszerzają prawa do świadczenia. Nie są podstawą do przyznania dodatku osobie, która nie spełnia obecnych ustawowych warunków. Do zmiany kręgu uprawnionych potrzebne są nowe przepisy, a na ewentualne zmiany trzeba zaczekać.