Zmiany w KRS. Karol Nawrocki reaguje na decyzję Sejmu. Rzecznik zapowiada

W piątek Sejm uchwalił nowelizację ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz powiązaną z nią zmianę kodeksu wyborczego. Sędziów – członków KRS – mają wybierać w bezpośrednich i tajnych wyborach organizowanych przez PKW wszyscy sędziowie, a nie – jak obecnie – Sejm.

Karol Nawrocki reaguje na decyzję Sejmu. Chodzi o KRS

„W związku z działaniami rządzących wymierzonymi w Krajową Radę Sądownictwa Prezydent RP Karol Nawrocki zaprosił przewodniczącą KRS Dagmarę Pawełczyk-Woicką na spotkanie, które odbędzie się w nadchodzącym tygodniu” – powiadomił z samego rana w serwisie X rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz.

Za nowelizacją głosowało 232 posłów, przeciw było 183, 12 posłów wstrzymało się od głosu. Szef kancelarii prezydenta Zbigniew Bogucki zabierając głos na sali plenarnej Sejmu zaznaczył, że nowelizacja ustawy o KRS nie mówi o „zwierzchniej roli narodu”. Dodał, że „nie ma na to zgody” prezydenta Karola Nawrockiego.

Rewolucja w KRS. Sejm przyjął nowelizację ustawy

Według zapowiedzi resortu sprawiedliwości zmiana ma przywrócić „konstytucyjne standardy” wyboru sędziowskich członków KRS przez sędziów. Najważniejszą zmianą jest więc to, że 15 sędziów – członków KRS będzie wybieranych w bezpośrednich i tajnych wyborach – organizowanych przez Państwową Komisję Wyborczą – przez wszystkich sędziów, a nie – jak dotychczas – przez Sejm. Ministerstwo Sprawiedliwości przekonuje, że chodzi o odebranie politykom wpływu na radę i oddanie go środowisku sędziowskiemu, co ma przywrócić jej niezależność.

W nowo ukształtowanej radzie ma być reprezentacja wszystkich rodzajów i szczebli sądów. W KRS mają się znaleźć reprezentanci sędziów sądów powszechnych – apelacyjnych, okręgowych i rejonowych, sądu wojskowego, Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Do KRS mogliby kandydować sędziowie z co najmniej 10-letnim stażem orzeczniczym i co najmniej pięcioletnim w sądzie, w którym orzekają. Oznaczałoby to, że mogłyby to być także niektóre osoby awansowane do sądu wyższej instancji ponad pięć lat temu już z udziałem KRS w jej obecnym kształcie. Czynne prawo wyborcze będą mieli wszyscy sędziowie.

Dodatkowo, poprzez utworzoną Radę Społeczną przy KRS, ma być realizowana transparentna dla obywateli kontrola działania KRS. Ustawa nie skraca kadencji obecnej Rady.

Pierwsza z przyjętych w piątek poprawek obniżyła wymaganą liczbę podpisów poparcia dla sędziowskich kandydatów do KRS ze 100 do 50 osób, druga zaś – wykreśliła zakaz kandydowania do KRS przez dotychczasowych sędziowskich członków Rady wybranych do niej wcześniej przez Sejm.

Spór wokół KRS. Rządzący o „katastrofie”, PiS krytykuje

Wiceszef resortu sprawiedliwości Arkadiusz Myrcha stwierdził w piątek, że zmiany dotyczące KRS wprowadzone w latach 2017-2018 były „katastrofą” dla wymiaru sprawiedliwości. W tym czasie Prawo i Sprawiedliwość wprowadziło nowelizację ustawy, która zmieniła sposób wyboru sędziów-członków Rady – mieli być oni wybierani przez Sejm, a nie jak wcześniej przez zgromadzenia sędziowskie.

Przyjętą w piątek nowelizację o KRS krytykuje PiS. Były wiceminister sprawiedliwości z tej partii Sebastian Kaleta oceniał, że proponowany system nie jest demokracją, lecz „sędziokracją”. Jego zdaniem, niedemokratyczny był również system funkcjonujący przed rządami PiS, do 2018 r. – Był systemem kastowym. Sędziowie z komuny suchą nogą wybrali sobie swoich przedstawicieli w KRS i następnie kooptowali się do tego organu – mówił Kaleta i dodawał, że „teraz to źródło patologii ma wrócić”.

Resort sprawiedliwości powtarza natomiast, że jest już szereg orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i Trybunału Sprawiedliwości UE mówiących o tym, że to obecna KRS jest wadliwie ukształtowana.