Włodzimierz Czarzasty i ankieta bezpieczeństwa. Trzy drażliwe tematy

Włodzimierz Czarzasty nie wypełnił ankiety bezpieczeństwa, powołując się na ustawowe zwolnienie, przysługujące marszałkowi Sejmu.
Politycy Prawa i Sprawiedliwości zarzucili Czarzastemu ukrywanie wschodnich kontaktów oraz brak poddania się procedurze sprawdzającej.
Kancelaria Sejmu wydała komunikat, że marszałek jest kontrolowany przez inne procedury i nie musi wypełniać tej ankiety.
Więcej ważnych informacji znajdziesz na stronie głównej Interii

Włodzimierz Czarzasty od kilkunastu dni jest politykiem, na którym skupia się niemal cała uwaga polskiej sceny politycznej.

Ośrodek prezydencki i działacze Prawa i Sprawiedliwości zarzucają marszałkowi Sejmu, że ten ukrywa swoje wschodnie kontakty. Chodzi o długoletnią znajomość z Rosjanką – Swietłaną Czestnych.

Ankieta bezpieczeństwa. Włodzimierz Czarzasty i zarzuty ze strony PiS

Jak przekonują przeciwnicy Czarzastego, lider Nowej Lewicy właśnie z powyższego powodu nie wypełnił ankiety bezpieczeństwa i nie poddał się procedurze sprawdzającej przez służby. Jego potencjalne, wschodnie kontakty były też jednym z tematów ostatniej Rady Bezpieczeństwa Narodowego.

Marszałek Sejmu ripostuje i tłumaczy, że „nawet gdyby chciał, nie może wypełnić” ankiety bezpieczeństwa. Powołuje się przy tym na ustawę o ochronie informacji niejawnych. Zgodnie z nią marszałek Sejmu – podobnie jak prezydent, premier i marszałek Senatu – jest zwolniony z procedury sprawdzającej. Dodaje, że podobnych ankiet nie wypełniali jego poprzednicy – Szymon Hołownia, Elżbieta Witek czy Marek Kuchciński.

Przed rozpoczęciem ostatniego posiedzenia Sejmu do marszałka podeszli dwaj posłowie PiS: Rafał Bochenek i Bartosz Kownacki. Parlamentarzyści wręczyli Czarzastemu niewypełnioną ankietę bezpieczeństwa i poprosili go o jej sporządzenie. – Chodzi o pana relacje z różnego rodzaju szemranymi osobami, powiązania biznesowe, z których się pan nie wytłumaczył, nigdy nie został pan sprawdzony – objaśniał Bochenek.

Włodzimierz Czarzasty w Polsat News: Ta wiedza nie była mi potrzebna

– Miesiąc temu zwróciłem się do koordynatora służb specjalnych (Tomasza Siemoniaka – red.) z prośbą o sprawdzenie wszystkich moich kontaktów, bo jestem objęty opieką kontrwywiadowczą. Oświadczenie w tej sprawie zostało złożone w polskim Sejmie i na RBN. Tyle w tej sprawie. Czego jeszcze mamy szukać? – mówił Czarzasty.

Prowadząca rozmowę Agnieszka Gozdyra dopytywała go o ankietę bezpieczeństwa – tę samą, której wzór Czarzastemu przekazali Bochenek i Kownacki. Polityk odpowiadał, że jako druga osoba w państwie nie może jej wypełnić. Sęk w tym, że zanim zajął tak eksponowane stanowisko, był członkiem komisji ds. służb specjalnych.

– Byłem w komisji ds. służb specjalnych. Przez dwa lata były tam trzy sytuacje, kiedy były przekazywane informacje supertajne. Członkowie tej komisji mają prawo fakultatywne do wypełniania tej ankiety bądź nie – tłumaczył Czarzasty.

– Widzowie pytają, dlaczego nie wypełnił pan tej ankiety – dopytywała Gozdyra.

– Bo podjąłem taką decyzję – odparł Czarzasty.

– Powie pan naszym widzom dlaczego? – drążyła prowadząca.

– Bo podjąłem taką decyzję, że uważałem, że po prostu nie jest mi potrzebna wiedza tajemna w tej sprawie i nie będę się tą komisją tak mocno zajmował. Podjąłem taką decyzję dwa lata temu, mogłem podjąć taką decyzję albo inną, a ludzie mają prawo i proszę o ocenę tego – kluczył marszałek.

– Ja siedząc tutaj też się zastanawiam, dlaczego pan podjął taką decyzję – mówiła Gozdyra.

– Zostało mi zarzucone przez PiS i prezydenta, że nie wypełniłem ankiety ze względu na znajomość z Rosjanką, którą to znajomość chciałem ukryć. Tymczasem w 2012 roku ukazały się książki tej pani, w 2020 roku nastąpiła transakcja, a nazwisko tej pani było wypisane we wszystkich raportach. Odpowiedź jest taka: nie chciałem ukryć tej Rosjanki – odpowiadał Czarzasty.

– Może chciał pan ukryć kogoś lub coś innego? – zastanawiała się prowadząca.

– Tak, chciałem ukryć Białorusina – ironizował Czarzasty. – Prawda jest taka, że byłem w komisji przez dwa lata i to członek decyduje, czy wypełnia taką ankietę. Podjąłem decyzję, że jej nie wypełnię. Taką ankietę wypełniałem, z tego co pamiętam, 20 lat temu jak byłem w KRRiT. To uciążliwa ankieta i postanowiłem jej nie wypełniać. To, o co zostałem oskarżony, okazało się blefem. Każdy ma prawo oceny tej sytuacji, a ja o tę ocenę państwa proszę – apelował marszałek.

Włodzimierz Czarzasty i „drażliwa” ankieta bezpieczeństwa

Tymczasem dziennikarz Polsat News Adrian Żuchewicz dotarł do wzoru ankiety bezpieczeństwa, którą wypełniają najważniejsze osoby w państwie. To 25-stronicowy dokument z pytaniami, na których odpowiedzi chcą znać polskie służby, zanim polityk uzyska dostęp do największych tajemnic państwowych.

I rzeczywiście: tak jak tłumaczył Czarzasty, wypełnienie ankiety może być uciążliwe. Trzeba ją wypełnić osobiście, a na pewno zajmuje to sporo czasu. Pytania są przeróżne, a my możemy jedynie się zastanawiać, które z nich mogłyby sprawić kłopot Czarzastemu.

Dla marszałka Sejmu problematyczne mogły okazać się w zasadzie trzy wątki – choć zastrzegamy, że to jedynie nasze spostrzeżenia, bo polityk nie zdecydował się wyjaśnić, dlaczego nie wypełnił ankiety bezpieczeństwa.

Część dokumentu poświęcona bezpieczeństwu rozpoczyna się od pytania o zatrudnienie lub tajną współpracę z organami bezpieczeństwa PRL. Akurat o swej przeszłości marszałek mówi otwarcie. Dalej ankieta skupia się na współczesnym ryzyku pracy dla obcego wywiadu.

Ankietowany musi odpowiedzieć na pytanie o to, czy był w kręgu zainteresowania zagranicznych służb wywiadu, a także złożyć deklarację co do zainteresowania zagranicznych sił osobami bliskimi. To element, który może – choć oczywiście nie musi – być problematyczny dla wypełniającego ankietę. I to pierwszy wątek, na który zwracamy uwagę.

Część dotycząca bezpieczeństwa kończy pytanie: „Czy pan lub pana współmałżonka lub partnerka utrzymujecie lub utrzymywaliście w okresie ostatnich 20 lat kontakty służbowe z obywatelem innych państw?„. Na ten element zwracają uwagę posłowie PiS, którzy przekonują, że z tego powodu Czarzasty nie wypełnił ankiety. Mowa oczywiście o kontaktach marszałka z panią Czestnych.

Co jeszcze mogło przysporzyć Czarzastemu bólu głowy? Na pewno bardzo osobistym pytaniem jest to dotyczące zdrowia. Marszałek Sejmu pod koniec 2024 roku trafił do szpitala, w którym spędził kilkanaście dni. Czarzasty tłumaczył wówczas, że dwutygodniowa hospitalizacja miała związek z profilaktyką nowotworową. W ankiecie bezpieczeństwa pojawiają się szczegółowe pytania dotyczące zdrowia, a być może i z tego powodu marszałek nie zdecydował się na jej wypełnienie. To trzeci element, który dla polityka mógł okazać się problematyczny.

Podjąłem decyzję, że jej nie wypełnię. Taką ankietę wypełniałem, z tego co pamiętam, 20 lat temu jak byłem w KRRiT. To uciążliwa ankieta i postanowiłem jej nie wypełniać

Pozostałe części ankiety nie powinny sprawić marszałkowi żadnych kłopotów. W dokumencie trzeba podać szczegółowe dane dotyczące najbliższych – żony, partnerki, rodziców, rodzeństwa czy dzieci, a także osób z najbliższego otoczenia. Należy też określić skłonność do nałogów – alkoholu i środków odurzających. Trzeba też poinformować o partnerach biznesowych, a także pobytach zagranicznych. Kolejne wątki to majątek i zadłużenie, ale większość z powyższych danych politycy standardowo składają też w oświadczeniach majątkowych.

Kancelaria Sejmu: Marszałek nie może wypełnić ankiety

Tymczasem w sprawie dostępów marszałka Czarzastego do dokumentów ściśle tajnych specjalny komunikat wydała Kancelaria Sejmu, który publikujemy w całości.

„Oczekiwanie wypełnienia przez Marszałka Sejmu ankiety bezpieczeństwa to niezrozumienie wynikające z niewiedzy albo wprowadzanie opinii publicznej w błąd. Kontrola, której podlega Marszałek Sejmu jest stała i ostrzejsza niż kontrola wynikająca z jakichkolwiek procedur ankietowych.

Marszałek Sejmu ma dostęp do informacji ściśle tajnych z mocy prawa i jest pod stałą ochroną kontrwywiadowczą polskich służb. Co więcej – jako druga osoba w państwie mająca kontakt z szefami służb specjalnych, sam poprosił o dodatkową weryfikację kontrwywiadowczą swoich kontaktów i uzyskał jasną informację: nie ma absolutnie żadnych zastrzeżeń. Fakt ten został potwierdzony publicznie przez koordynatora ds. służb specjalnych Tomasza Siemoniaka.

Marszałek Sejmu nie wypełnia wspominanych w mediach ankiet, gdyż są one przeznaczone dla osób o niższym dostępie. Co więcej, gdyby zwrócił się w tym trybie do ABW o weryfikację, ta musiałaby odmówić (art. 34 ustawy o ochronie informacji niejawnych). Druga osoba w państwie jest kontrolowana w innych trybach, na bieżąco, w czasie rzeczywistym oraz informowana o wszelkich zagrożeniach kontrwywiadowczych. Gdyby istniał jakikolwiek problem, nie byłoby pozytywnego oświadczenia koordynatora służb, a dostęp do tajnych informacji byłby ograniczany”.