Kiedy sadzić irysy, by ogród utonął w kwiatach?

Jak prawidłowo posadzić irysy?
Najlepszy termin na sadzenie irysów. Wiosna czy późne lato?
Najczęstsze błędy przy sadzeniu irysów
Co zrobić, jeśli irysy nie kwitną?

Jak prawidłowo posadzić irysy?

Najważniejsza zasada brzmi: irysów bródkowych nie sadzi się głęboko. Ich kłącze powinno znajdować się tuż przy powierzchni ziemi, a jego górna część może być nawet lekko widoczna, bo nagrzewanie go przez słońce sprzyja późniejszemu kwitnieniu.

Oto instrukcja sadzenia kwiatów, począwszy od wyboru miejsca, po podlanie po posadzeniu.

1. Wybierz słoneczne miejsce.

Irysy bródkowe najlepiej kwitną w pełnym słońcu, potrzebują co najmniej 6 godzin bezpośredniego światła dziennie, inaczej mogą słabo kwitnąć.

2. Przygotuj przepuszczalną ziemię.

Gleba nie może być stale mokra. Jeśli jest gliniasta i ciężka, warto ją rozluźnić kompostem, piaskiem lub posadzić irysy na lekkim podwyższeniu. Missouri Botanical Garden zwraca uwagę, że dobry drenaż ogranicza ryzyko miękkiej zgnilizny kłączy.

3. Zrób płytki dołek z małym kopczykiem pośrodku.

Na tym kopczyku połóż kłącze, a korzenie rozłóż po bokach. Clemson Extension opisuje właśnie taki sposób sadzenia: kłącze powinno leżeć wysoko, a korzenie mają być dobrze zakotwiczone w glebie.

4. Przysyp korzenie, ale nie zakopuj całego kłącza.

W lekkiej glebie kłącze może być przykryte bardzo cienką warstwą ziemi. W cięższej glebie lepiej zostawić jego górną część odkrytą.

5. Zachowaj odstępy.

Dla większych irysów przyjmuje się zwykle ok. 30-45 cm odstępu. 30 cm między większymi roślinami i 15 cm między odmianami karłowymi. Clemson Extension zaleca przy dzieleniu irysów odstępy ok. 12-18 cali, czyli mniej więcej 30-45 cm.

6. Podlej po posadzeniu.

Nie chodzi o zalanie rabaty, ale o dokładne osadzenie ziemi wokół korzeni. Później podlewaj umiarkowanie, szczególnie gdy długo nie pada.

Warto pamiętać, że irysy bródkowe nie lubią grubej ściółki bezpośrednio na kłączach. Zatrzymana wilgoć może sprzyjać gniciu. Missouri Botanical Garden zaleca unikanie ściółkowania przy tych roślinach właśnie z powodu ryzyka problemów z nadmiarem wilgoci.

Najlepszy termin na sadzenie irysów. Wiosna czy późne lato?

Najlepszy termin na sadzenie irysów zależy od tego, z jakim typem rośliny mamy do czynienia. Najczęściej w ogrodach sadzi się irysy bródkowe, czyli te wyrastające z grubych, mięsistych kłączy. W ich przypadku najlepszym momentem jest późne lato – od lipca do września. Ogrodnicy zalecają sadzenie kłączy w lipcu, sierpniu lub wrześniu, tak aby rośliny zdążyły dobrze się ukorzenić przed zimą. Koniecznie należy robić to w pełnym słońcu i dobrze przepuszczalnej glebie.

Czy można sadzić irysy wiosną? Można, zwłaszcza jeśli kupimy roślinę w doniczce albo kłącza trafią do nas właśnie wtedy. Trzeba jednak liczyć się z tym, że roślina może potrzebować więcej czasu na przyjęcie się i nie zawsze zakwitnie obficie w pierwszym sezonie. Royal Horticultural Society wskazuje, że irysy kępowe można dzielić jesienią lub wiosną, natomiast irysy kłączowe najlepiej dzielić i przesadzać w środku lub pod koniec lata.

Irysy bródkowe z kłączy – najlepiej sadzić od lipca do września;
irysy syberyjskie i inne irysy kępowe – można sadzić wiosną albo jesienią;
irysy cebulowe, np. holenderskie – zwykle sadzi się jesienią, podobnie jak inne rośliny cebulowe kwitnące wiosną.

Jeśli zależy ci na mocnym kwitnieniu w kolejnym roku, najbezpieczniejszy wybór dla irysów bródkowych to późne lato. Roślina ma wtedy czas, by wypuścić nowe korzenie, ale nie jest już w fazie intensywnego kwitnienia.

Irysy to wieloletnia ozdoba ogrodu123RF/PICSEL

Najczęstsze błędy przy sadzeniu irysów

Najczęstszy błąd to zbyt głębokie sadzenie. Wiele osób traktuje kłącze irysa jak cebulkę tulipana i zakopuje je kilka centymetrów pod ziemią. To prosta droga do słabego kwitnienia – zbyt głęboko posadzone irysy bródkowe będą raczej słabo kwitnąć.

Drugi błąd to sadzenie irysów w cieniu. Roślina może rosnąć, wypuszczać liście i wyglądać zdrowo, ale kwiatów będzie mało albo nie będzie ich wcale. Jeśli rabata z czasem została zacieniona przez krzewy lub drzewa, irysy warto przesadzić w jaśniejsze miejsce.

Trzeci problem to zbyt mokra ziemia. Irysy bródkowe lubią przepuszczalne podłoże. W glebie ciężkiej, gliniastej i stale wilgotnej kłącza łatwo gniją. Jeśli w ogrodzie po deszczu długo stoi woda, lepiej sadzić irysy na podniesionej rabacie.

Czwarty błąd to brak dzielenia starych kęp. Irysy po kilku latach zagęszczają się, a wtedy kwitną coraz słabiej. Dobrym pomysłem jest dzielenie irysów bródkowych co 3-5 lat, najlepiej w lipcu lub sierpniu. Dzielenie zagęszczonych kęp pomaga utrzymać zdrowe rośliny i dobre kwitnienie.

Wreszcie nadmiar nawozu, zwłaszcza azotowego. Irysy nie potrzebują ciągłego dokarmiania „na zieloną masę”. Zbyt dużo azotu może pobudzać liście, ale nie kwiaty. Jeśli chcesz je zasilić, wybieraj raczej nawozy z niższą zawartością azotu i stosuj je oszczędnie.

Co zrobić, jeśli irysy nie kwitną?

Jeśli irysy od kilku sezonów wypuszczają liście, ale nie tworzą pąków, sprawdź trzy rzeczy: głębokość sadzenia, ilość słońca i zagęszczenie kęp. Bardzo często problemem nie jest choroba, tylko zbyt głęboko przykryte kłącza albo stara, zbita kępa, która wymaga odmłodzenia.

Najlepiej wykopać irysy po kwitnieniu lub w drugiej połowie lata, odrzucić stare, miękkie albo uszkodzone fragmenty kłączy, a zostawić młode, jędrne części z wachlarzem liści i korzeniami. Liście można skrócić, aby roślina mniej traciła wodę po przesadzeniu. Przy dzieleniu dobrze jest zostawiać zdrowe kłącze z wachlarzem liści i przyciąć liście mniej więcej do 1/3-1/2 wysokości.