Poważny problem z wykorzystaniem pieniędzy przeznaczonych na budowę i modernizację schronów w Polsce. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji ostrzega, że znaczna część tegorocznych funduszy może pozostać niewydana. Zagrożona kwota sięga niemal 790 mln zł. Resort przygotował już projekt zmian, które mają umożliwić przekierowanie tych środków na inne zadania związane z ochroną ludności.
Jak informuje „Dziennik Gazeta Prawna”, problem dotyczy pieniędzy zapisanych w Programie Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025–2026. Środki pierwotnie przeznaczono na obiekty zbiorowej ochrony. Ministerstwo obawia się jednak, że nie uda się ich wykorzystać przed zakończeniem roku budżetowego.
Pieniądze na schrony zagrożone. Chodzi o 789,7 mln zł
Z dokumentu MSWiA, do którego dotarł „DGP”, wynika, że niezagospodarowana pozostaje kwota blisko 789,7 mln zł. Są to środki, które nie zostały jeszcze zakontraktowane, a czas na ich wydatkowanie jest ograniczony.
Resort zwraca uwagę, że przy niewielkiej liczbie miesięcy pozostałych do końca roku budżetowego istnieje poważne ryzyko niewykorzystania dostępnych limitów. W praktyce oznacza to, że pieniądze przewidziane na inwestycje związane z ochroną ludności mogą nie zostać wydane zgodnie z pierwotnym planem.
MSWiA przygotowało projekt nowych przepisów
Ministerstwo chce zapobiec takiej sytuacji poprzez zmianę zasad gospodarowania funduszami. Obowiązujące regulacje przewidują ograniczone możliwości przesuwania pieniędzy pomiędzy poszczególnymi obszarami programu.
Obecnie dopuszczalne są przesunięcia dotyczące zabezpieczenia logistycznego oraz zapewnienia ciągłości dostaw. Przygotowany projekt ma rozszerzyć te możliwości, pozwalając na przekazywanie niewykorzystanych środków również na inne zadania ujęte w Programie Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej.
Zamiast budowy schronów mogą być inne inwestycje
Zgodnie z propozycją MSWiA pieniądze, których nie uda się wykorzystać na obiekty zbiorowej ochrony, mogłyby zostać przeznaczone na dowolny obszar objęty programem. Resort wskazuje kilka dziedzin, które mogłyby skorzystać z takiego rozwiązania.
Wśród nich znajdują się utrzymanie i rozwój podmiotów ochrony ludności, wsparcie organizacji pozarządowych oraz rozwój bezpiecznej łączności państwowej. Środki mogłyby również zasilić systemy alarmowania, ostrzegania i powiadamiania ludności.
Straż pożarna gotowa do natychmiastowych zakupów
Jednym z potencjalnych beneficjentów nowych zasad jest Państwowa Straż Pożarna. Według informacji przekazanych przez MSWiA formacja deklaruje natychmiastową gotowość do realizowania zakupów związanych z rozwojem systemu ratowniczo-gaśniczego.
Takie rozwiązanie pozwoliłoby wykorzystać fundusze, które w przeciwnym razie mogłyby pozostać niewydane. Jeżeli realizacja zaplanowanej inwestycji budowlanej nie byłaby możliwa, środki mogłyby zostać przekierowane na zakup sprzętu potrzebnego służbom.
Zmiany mają pomóc również wojewodom
Ministerstwo wskazuje, że nowe przepisy mogłyby być przydatne także w sytuacjach, gdy jednostki samorządu terytorialnego zwracają otrzymane dotacje celowe. Dzięki większej elastyczności wojewodowie mogliby przeznaczać takie pieniądze na inne zadania przewidziane w programie.
Na razie jest to propozycja zmiany przepisów, a nie obowiązujący mechanizm. Jej celem jest ograniczenie ryzyka niewydatkowania niemal 790 mln zł. Oznaczałoby to jednak również możliwość przeznaczenia części środków pierwotnie zarezerwowanych na schrony na inne elementy systemu ochrony ludności.
