-
Ceny najrzadszych meteorytów księżycowych i marsjańskich mogą przekraczać 21 tys. zł za gram.
-
Około 95 proc. meteorytów wykazuje właściwości magnetyczne ze względu na znaczną zawartość żelaza i niklu.
-
Zgodnie z polskim prawem poszukiwanie meteorytów wymaga zgody właściciela terenu oraz przestrzegania regulacji dotyczących ochrony zabytków i gruntów.
-
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Ceny za gram potrafią sięgnąć tysięcy złotych, a w przypadku wyjątkowo rzadkich okazów nawet ponad 21 tys. zł. Mowa o meteorytach, czyli fragmentach ciał kosmicznych, które przetrwały przelot przez atmosferę i dotarły do powierzchni Ziemi. Dla jednych są niezwykłą pamiątką po kosmicznych wydarzeniach, dla innych cennym obiektem kolekcjonerskim. Rynek meteorytów jest jednak bardzo zróżnicowany. Nie każdy znaleziony kamień przyniesie fortunę. Niektóre okazy można kupić za zaledwie kilka złotych za gram, podczas gdy za najrzadsze kolekcjonerzy są gotowi zapłacić prawdziwe miliony.
Najcenniejsze fragmenty z Księżyca i Marsa
Nie wszystkie meteoryty mają taką samą wartość. Jak podaje portal Rynek Zdrowia szczególnym zainteresowaniem kolekcjonerów cieszą się fragmenty pochodzące z Księżyca i Marsa. Są niezwykle rzadkie, a ich obecność na Ziemi jest efektem wyjątkowych wydarzeń kosmicznych. Uderzenia asteroid lub innych ciał niebieskich mogą wyrzucać materiał skalny w przestrzeń kosmiczną. Część tych fragmentów, po pokonaniu ogromnych odległości, trafia ostatecznie na naszą planetę.
Jednym z najbardziej spektakularnych przykładów jest meteoryt NWA 16788, uznawany za największy odnaleziony na Ziemi fragment Marsa. Skałę o masie 24,67 kg odkryto na Saharze w 2023 r. W lipcu 2025 r. okaz trafił na aukcję domu Sotheby’s, gdzie sprzedano go za 5,3 mln dolarów, czyli około 19,4 mln zł według ówczesnego kursu.
Takie znaleziska pokazują, jak ogromną wartość mogą osiągać fragmenty innych ciał niebieskich. W przypadku meteorytów księżycowych i marsjańskich cena pojedynczego grama może być szczególnie wysoka. Najdroższe okazy osiągają wyceny rzędu 5 tys. euro za gram, co odpowiada około 21,5 tys. zł.
Na drugim końcu rynku znajdują się znacznie pospolitsze meteoryty. Niesklasyfikowane okazy pochodzące z Sahary można kupić za około 2 zł za gram. Fragmenty pochodzące z dobrze udokumentowanych spadków, takie jak meteoryty Sikhote-Alin z Rosji, osiągają natomiast ceny około 7-11 zł za gram. Różnice są więc ogromne.
O wartości decydują skład, pochodzenie i stan zachowania
Dlaczego jeden meteoryt kosztuje kilka złotych, a inny kilkanaście tysięcy? Znaczenie ma przede wszystkim jego pochodzenie, skład mineralny i stan zachowania. Kolekcjonerzy zwracają uwagę na obecność rzadkich minerałów i pierwiastków, wielkość okazu, jego masę oraz to, czy można jednoznacznie potwierdzić jego kosmiczne pochodzenie.
Istotny jest również czas, jaki upłynął od upadku meteorytu oraz wpływ ziemskich warunków na jego powierzchnię. Woda, wilgoć i procesy wietrzenia mogą stopniowo niszczyć materiał, dlatego dobrze zachowane fragmenty są szczególnie cenione.
Jedną z charakterystycznych cech jest cienka skorupa obtopieniowa, która powstaje podczas przechodzenia skały przez atmosferę. Zwykle ma około 1-2 mm grubości. Na większych okazach można czasami dostrzec charakterystyczne zagłębienia przypominające odciski palców. Nazywa się je regmagliptami.
Wiele meteorytów zawiera żelazo i nikiel. Z tego powodu około 95 proc. z nich reaguje na magnes. Nie oznacza to jednak, że każdy przyciągany przez magnes kamień pochodzi z kosmosu. Podobne właściwości mają również niektóre ziemskie skały. Dlatego podejrzany okaz warto poddać specjalistycznej analizie i klasyfikacji.
Meteoryty można znaleźć także w Polsce. W 2025 roku na Lubelszczyźnie odkryto okaz ważący około 93 g. Takie znaleziska przypominają, że kosmiczne fragmenty nie spadają wyłącznie na pustynie czy odległe, niezamieszkane obszary. Mogą trafić również na pola, łąki i prywatne posesje.
Do kogo należy meteoryt znaleziony na działce?
Odkrycie meteorytu może być początkiem niezwykłej przygody, ale również źródłem prawnych wątpliwości. Czy osoba, która znajdzie kosmiczny kamień na własnej działce, może go zatrzymać i sprzedać? Jak podaje portal Biznes Interia w Polsce obrót meteorytami jest dozwolony, jednak znaczenie mają okoliczności odkrycia.
Zgodnie z art. 181 Kodeksu cywilnego własność rzeczy niczyjej można nabyć przez objęcie jej w posiadanie samoistne. Taką interpretację przedstawia Andrzej Kotowiecki, prokurator w stanie spoczynku i współzałożyciel Polskiego Towarzystwa Meteorytowego.
W praktyce ważne jest jednak nie tylko samo miejsce znalezienia okazu, ale również sposób prowadzenia poszukiwań. Znalazca może zostać właścicielem meteorytu, jeśli poszukiwał go za pisemną zgodą właściciela gruntu. Problemy mogą pojawić się w sytuacji, gdy podczas poszukiwań doszło do uszkodzenia terenu, na przykład w wyniku wykonania głębokich wykopów. Wówczas właściciel działki może dochodzić swoich praw do znaleziska przed sądem.
Osobną kwestią jest poszukiwanie meteorytów przy użyciu wykrywaczy metali. Sam zakup takiego urządzenia nie oznacza, że można swobodnie przeszukiwać dowolne tereny. Poszukiwania mogą wymagać odpowiednich zgód, a w przypadku stanowisk i zabytków archeologicznych obowiązują szczególne przepisy. Nieprzestrzeganie regulacji może prowadzić do odpowiedzialności prawnej.
Trzeba również pamiętać, że wywóz meteorytów za granicę podlega odrębnym regulacjom i może wymagać zezwolenia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska.
