„Mówi się nam, że nie ma pieniędzy, a wydatki na wojnę rosną” – powiedziała prezydent Wysp Marshalla Hilda Heine, której kraj jest jednym z najbardziej narażonych na podnoszący się poziom mórz.
Szczyt COP31 w Turcji. Rozmowy o wojnie zamiast o klimacie
„Największe zagrożenie bezpieczeństwa, z jakim się mierzymy, pozostaje niedofinansowane. Apeluję do was: znajdźcie pieniądze na życie, a nie na śmierć” – powiedziała na konferencji COP31 w Turcji.
Prezydent Brazylii Luiz Inacio Lula da Silva, który doprowadził do gwałtownego spadku wylesiania w lasach deszczowych Amazonii, zauważył, że zmiany klimatyczne „zniknęły” z globalnej agendy. „Zaczęliśmy mówić więcej o broni i cłach niż o przetrwaniu przyszłych pokoleń” – powiedział.
Prezydent Turcji Recep Tayyip Erdogan powtórzył to ostrzeżenie. „Natura – nie mniej niż ludzie – również płaci wysoką cenę za konflikty zbrojne. Najbardziej jaskrawym tego przykładem jest Gaza” – powiedział na szczycie w śródziemnomorskim mieście Antalya.
W obliczu wojen na Ukrainie, na Bliskim Wschodzie i w innych miejscach, a także geopolitycznej zmienności napędzającej powszechne zbrojenia, globalne wydatki na obronność osiągnęły w 2025 r. prawie trzy biliony dolarów – oszacował Sztokholmski Międzynarodowy Instytut Badań nad Pokojem (SIPRI).
Minister spraw zagranicznych Ukrainy Andrij Sybiha podsumował wpływ wojny w jego kraju na środowisko, od „zatrutej gleby” po wylesianie i ptaki budujące gniazda z kabli światłowodowych dronów.
„Dla większości krajów tutaj transformacja energetyczna to kwestia polityki. Dla Ukrainy to kwestia przetrwania” – powiedział. „Rosja prowadzi wojnę z naszymi ludźmi, z naszą ziemią, naszą wodą, naszym powietrzem”.
„Zmierzamy ku przyszłości pełnej kolejnych ludobójstw i ekobójstw oraz całkowitego podeptania naszych podstawowych praw, gdzie podstawowe potrzeby stają się luksusem” – powiedziała w czwartek na COP31 w Turcji aktywistka Greta Thunberg. „W miejscach takich jak to, bardziej niż kiedykolwiek widać, że sytuacja nie jest w najmniejszym stopniu pod kontrolą – planeta nie umiera, ona jest zabijana„.
Wydatki na obronność a wydatki na transformację
Działaczka na rzecz klimatu Tasneem Essop stwierdziła, że na dorocznych rozmowach brakuje dyskusji o gwałtownie rosnących wydatkach na obronność.
„Bogate narody przyjeżdżają tutaj i mówią, że nie mają finansów publicznych. A jednak mają fundusze publiczne, by wydawać tak wiele na wojny” – zauważyła w rozmowie z AFP Essop, szefowa Climate Action Network.
Turcja, gospodarz szczytu, planuje zwiększyć wydatki wojskowe o 229 proc. w 2027 r., w miarę jak ona i inni członkowie NATO zwiększają swoje budżety obronne.
Prezydent COP31 z Turcji, Murat Kurum, powiedział jednak we wrześniu: „Każdy cent przeznaczony na obronność powinien być również przeznaczony na ochronę życia na tej planecie”.
