W czwartkowym (19 listopada) spotkaniu w parlamencie wzięli udział między innymi wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz, wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski z PSL, szef Kancelarii Prezydenta RP Zbigniew Bogucki, lider Polski 2050 Szymon Hołownia, politycy Konfederacji oraz przedstawiciele organizacji pozarządowych i prawniczych.
Kosiniak-Kamysz: Potrzebny jest reset
Na początku obrad prezes ludowców ocenił, że „nie ma innego rozwiązania [niż zmiana konstytucji – red.], które by gwarantowało spokój i pokój”. Dodał, że ustawa zasadnicza musi „ewoluować i się zmieniać”, aby „była lepsza, niż ją zastaliśmy”.
– Dla bezpieczeństwa Polski trzeba dokonać resetu konstytucyjnego i uspokoić nastroje wewnętrzne – powiedział Kosiniak-Kamysz, wicepremier i prezes PSL, podczas rozmów. Zapowiedział, że dalsze prace nad projektem obejmą działania zespołu parlamentarnego, spotkania w Kancelarii Prezydenta oraz wysłuchanie publiczne, które zorganizują instytucje pozarządowe.
Opinie prawników: pochwały i ostrzeżenia
Podczas dyskusji dr Bartłomiej Opaliński uznał projekt ludowców za „najdojrzalszą jak dotąd, wersję konstytucyjnego resetu” w zakresie Trybunału Konstytucyjnego. Ekspert pozytywnie ocenił włączenie Krajowej Rady Sądownictwa w procedurę powołania nowego składu TK, wymóg większości 3/5 głosów Zgromadzenia Narodowego oraz konieczność „uprzedniej aprobaty prezydenta” dla wniosku marszałka Sejmu z listą kandydatów. To ostatnie uznał za niezbędne, aby w przyszłości „nie było zarzutów, takich, jak w tym momencie”.
Opaliński pozytywnie ocenił również składanie ślubowania przez nowych sędziów przed Zgromadzeniem Narodowym zamiast przed prezydentem.
Inne wnioski przedstawił dr Karol Strzała, który ocenił, że w projekcie znajdują się luki, a te „mogą zniweczyć cały wysiłek”. Prawnik zaproponował, aby większość 3/5 głosów obowiązywała przy wyborze sędziów również w trybie zwykłym, a nie tylko podczas pierwszego wyboru nowego składu. Zwrócił uwagę na brak terminów lub kryteriów dla prezydenta przy wrażaniu zgody ws. wniosku wskazującego nowych kandydatów do TK. – Rozumiemy jej [zgody – red.] sens, ma wymusić porozumienie, ale zgoda bez terminu to weto, które nic nie kosztuje – powiedział dr Strzała.
Dr Strzała ostrzegł również przed sytuacją, w której Zgromadzenie Narodowe uzna TK za niezdolny do działania, ale nie dojdzie do wyboru nowych sędziów – wtedy w Polsce funkcjonowałby „Trybunał formalnie uznany za niezdolny, który nadal orzeka”. Dlatego zaproponował wprowadzenie terminu na decyzję prezydenta, obowiązku uzasadnienia ewentualnej odmowy oraz zasady, że uchwała o niezdolności TK wygasa po sześciu miesiącach bez wyboru nowego składu.
Ekspert zaapelował też o uregulowanie statusu wyroków z lat 2015-2026, aby uniknąć sytuacji, w której „nowy Trybunał zacznie pracę z bagażem sporu o mocy dziesiątków wyroków”.
Co zakłada projekt PSL?
Projekt zmiany konstytucji, który PSL przygotowało na początku listopada, przewiduje konkretny mechanizm wymiany sędziów. Zgromadzenie Narodowe (połączone izby Sejmu i Senatu, czyli 560 parlamentarzystów) na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa będzie mogło uznać trwałą niezdolność TK do pracy większością co najmniej 3/5 głosów (minimum 336 głosów).
Taką samą większością Zgromadzenie Narodowe wybierze w jednym głosowaniu 15 nowych sędziów – po pięciu na kadencje 3-letnią, 6-letnią oraz 9-letnią. Listę kandydatów złoży marszałek Sejmu po opinii między innymi pierwszych prezesów Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz „za uprzednią zgodą Prezydenta RP”. W dniu wyboru nowych sędziów obecni sędziowie TK przejdą w stan spoczynku.
Aby zmienić konstytucję, projekt musi poprzeć w Sejmie co najmniej 2/3 posłów w obecności minimum połowy ustawowej liczby posłów (307 głosów przy pełnej frekwencji) oraz bezwzględna większość w Senacie.
Wcześniej w środę (18 listopada) Zbigniew Bogucki przekazał, że w Kancelarii Prezydenta powstał wspólny projekt, w którym propozycję PSL uzupełniono o pomysły innych klubów i kół. Trzecie spotkanie w tej sprawie rozpocznie się w czwartek o godzinie 18 w Kancelarii Prezydenta. W dotychczasowych obradach uczestniczyli przedstawiciele PiS, Rozwoju Plus, PSL, Konfederacji, Polski 2050, Razem, Konfederacji Korony Polskiej oraz Demokracji Bezpośredniej, natomiast zabrakło delegacji Koalicji Obywatelskiej i Lewicy.
Źródło: PAP











