W piątek (20 listopada) przed godz. 11 minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz potwierdził, że na obrzeżach wsi Nowy Lipowiec w powiecie biłgorajskim spadł rosyjski pocisk manewrujący Ch-101. Łącznie obiekty spadły w trzech miejscach. – W drugim miejscu też mowa o rakiecie, w trzecim był to najprawdopodobniej dron odrzutowy – podał wicepremier. Do naruszenia polskiej przestrzeni powietrznej doszło podczas rosyjskiego ataku na zachodnią Ukrainę.

Przez cały dzień w internecie toczą się dyskusje, dlaczego wojsko nie zestrzeliło rosyjskich rakiet. – Nie było spełnionych wszystkich warunków do użycia systemu uzbrojenia przeciwko obiektom, które w piątek naruszyły polską przestrzeń powietrzną – wyjaśnił Dowódca Operacyjny Rodzajów Sił Zbrojnych gen. Ireneusz Nowak podczas konferencji prasowej, cytowany przez PAP.

Zobacz wideo „Babciu, wojna!”. Reakcje mieszkańców wsi, gdzie spadła rakieta

Dodał też, że na obrazie radarowym trudno jest rozróżnić typ obiektów. – Ale operujemy takim pojęciem jak indeks prędkości i wszystkie trzy obiekty były obiektami szybkimi. Indeks prędkości był powyżej 800 km na godzinę, więc były to obiekty szybkie. Więc zakładamy, że były to albo pociski manewrujące Ch-101, albo  [dron odrzutowy] Gerań-5 – powiedział gen. Nowak.

Tomczyk: Jeżeli warunki zawsze na to pozwolą, to tego typu zestrzelenie zostanie dokonane

Wojskowy podkreślił, że szwedzka para Gripenów działała pod nadzorem natowskiego Centrum Połączonych Operacji Powietrznych (CAOC) w Uedem w Niemczech. Piloci otrzymali pozwolenie, dzięki któremu mogli sami decydować o zestrzeleniu obiektu. 

– Piloci szwedzcy podjęli próbę przechwycenia najprawdopodobniej pocisku Ch-101. Jeden z nich zameldował, że nie był w stanie wykonać wizualnej lub optoelektronicznej identyfikacji obiektu ze względu na niezwykle trudne warunki atmosferyczne, które panowały w tym rejonie – zaznaczył gen. Nowak.

Podczas konferencji gen. Nowak i Kosiniak-Kamysz zapytani zostali, jak długo obiekty przebywały w polskiej przestrzeni powietrznej. – To są minuty przebywania. Ta odległość, gdzie zlokalizowaliśmy rakietę Ch-101, to jest około 50 km od granicy, to jest około 3 minuty – powiedział szef MON.

Głos w tej sprawie zabrał także wiceminister obrony narodowej Cezary Tomczyk w rozmowie z Radiem Zet. – W powietrzu mieliśmy cztery myśliwce, dwa szwedzkie Gripeny, dwa polskie F-16. Mieliśmy systemy Patriot i tak jak powiedział generał Nowak, w przypadku zarówno lotników szwedzkich, jak i polskich zostały wydane rozkazy preautoryzacyjne do zestrzeleń – podkreślił. Zaznaczył, że „jeżeli warunki zawsze na to pozwolą, to tego typu zestrzelenie zostanie dokonane”.

Ppłk Korowaj: Politycy nie są na tyle odważni, żeby pozwolić wojsku działać

W rozmowie z „Wyborczą” na ten temat wypowiedział się także ppłk rez. Maciej Korowaj, były oficer Służb Wywiadu Wojskowego. – Musimy pamiętać o jednym: kiedy taka rakieta przekroczy już polską granicę, na weryfikację celu, przeliczenie danych i podjęcie decyzji o strzale zostają dosłownie ułamki sekund. W warunkach pokoju tak błyskawiczna reakcja jest niemal niemożliwa bez wcześniejszej odważnej decyzji politycznej – podkreślił.

I dodał: – Prawa fizyki są nieubłagane – każda zestrzelona rakieta czy dron i tak musi gdzieś spaść i wyrządzić szkody. Zupełnie inaczej jest po drugiej stronie granicy, w Ukrainie. Tam w zupełnie innym, wojennym trybie pracują zarówno mieszkańcy, jak i samorządy oraz samo wojsko.

Na Gazeta.pl pisaliśmy także o innym możliwym rozwiązaniu. „Chodzi o wysunięcie skraju naszej strefy obrony powietrznej nad terytorium Ukrainy. Czyli żeby zaczynać proces zwalczania rosyjskich rakiet i dronów zmierzających ku naszej granicy, jeszcze na ukraińskim niebie. Na przykład 50 kilometrów w głąb Ukrainy, co w przypadku rakiet manewrujących Ch-101, dałoby naszemu wojsku kilka dodatkowych minut na reakcję. Problem w tym, że oznaczałoby to właściwie bezpośrednie zaangażowanie się w wojnę sił NATO. Wiązałoby to się z licznymi ryzykami, na które od lat Sojusz jako całość nie miał ochoty” – opisywaliśmy.

Udział