Były zielone, są żółte. Dlaczego liście zmieniają kolor jesienią?

Znikająca zieleń. Co dzieje się z chlorofilem, gdy nadchodzi jesień?

Wraz z nastaniem jesieni, pogoda za oknem diametralnie się zmienia. Dni stają się coraz krótsze, a temperatury spadają, przynosząc pierwsze przymrozki. Nowe, trudne warunki stanowią dla roślin sygnał o zbliżającej się zimie.

Wspomniany sygnał sprawia, że rośliny przestają wytwarzać chlorofil – substancję odpowiedzialną za fotosyntezę. Jego produkcja wymaga właściwej temperatury oraz dostatecznej ilości słońca.

Chlorofil jest również barwnikiem – dzięki niemu poszczególne części rośliny mają zielony kolor. Gdy jego produkcja zanika, a sam związek zaczyna się rozkładać, uwidaczniają się inne obecne w liściach pigmenty, które do tej pory były zamaskowane.

Mowa tutaj między innymi o karotenoidach (odpowiedzialnych za żółty lub pomarańczowy kolor) oraz antocyjanach (odpowiedzialnych za czerwony lub purpurowy kolor). Co ciekawe, te same związki możemy zaobserwować w owocach lub warzywach.

Po co drzewa odcinają soki i pozbywają się liści?

Niższe temperatury oraz krótsze dni oznaczają utrudniony dostęp do wody. Drzewa muszą oszczędzać tę cenną substancję, wobec czego pozbywają się liści.

Za sprawą obecnych na liściach aparatów szparkowych dochodzi do zjawiska transpiracji, czyli parowania wody z powierzchni rośliny. Zrzucając liście, drzewa ograniczają utratę wody oraz minimalizują ryzyko uszkodzeń – zimą elementy te są podatne na przemarzanie.

Jak przebiega wspomniany proces? Wszystko zaczyna się w okresie jesiennym, gdy pogoda zaczyna się zmieniać. Drzewa rozpoczynają wówczas przygotowania do zimy. Produkują specjalne hormony (między innymi etylen i kwas abscysynowy), za których sprawą chlorofil zaczyna się rozkładać – to wówczas liście zmieniają kolor (z uwagi na uwidacznianie się wcześniej wspomnianych pigmentów).

Drzewa, za sprawą specjalnej warstwy, odcinają liściom dostęp do substancji odżywczych. Z biegiem czasu połączenie znacząco słabnie, wskutek czego liście zaczynają spadać na ziemię. Wiosną drzewa zaczynają na nowo wytwarzać liście. Konkretny termin jest jednak uzależniony od danego gatunku.