Interia współpracuje z czołowymi redakcjami na świecie. Co piątek w ramach cyklu „Interia bliżej świata” publikujemy najciekawsze teksty opiniotwórczych zagranicznych gazet. Założony w 1877 r. dziennik „The Washington Post”, z którego pochodzi poniższy artykuł, to najstarsza gazeta w USA. Jej dziennikarze 73-krotnie zdobywali nagrodę Pulitzera.
Odpowiedzialne za grę „Grand Theft Auto VI” studio Rockstar Games podejmuje próbę napadu, jakiego nie powstydziliby się nawet najbardziej zuchwali przestępcy ze stworzonego przez nie fikcyjnego świata: zamierza pozyskać zarówno pieniądze jak i uwagę nas wszystkich.
To się może udać. Premiera GTA 6 odbyła się 19 listopada, a zamówienia przedpremierowe wygenerowały szacunkowo miliard dolarów przychodu. Przewiduje się, że w pierwszym tygodniu sprzedaży gra przyniesie od 3,2 do 5,2 miliarda dolarów dodatkowego zysku.
Zwiastun GTA 6 w serwisie YouTube w ciągu zaledwie czterech tygodni zgromadził blisko 80 milionów wyświetleń, a serial „South Park” przyciągnął jeszcze większą widownię, prezentując fragment rozgrywki, w którym – uwierzcie lub nie – gracz rzuca w jedną z postaci wirtualnymi psimi odchodami.
Premiera GTA 6. Czy zabawa w policjantów i złodziei uratuje tonącą branżę?
Liczba graczy, którzy planowali wziąć wolne w pracy na czas premiery była tak duża, że firma Logitech postanowiła dać swoim pracownikom dodatkowy jednodniowy urlop, aby mogli spędzić go w cyfrowej kopii Miami – Vice City.
Steven Adams z drużyny Houston Rockets ostrzegł, że w tym miesiącu forma zawodników NBA w całej lidze może ulec pogorszeniu. Niewykluczone, że nowym jesiennym dodatkiem do stylizacji stanie się kontroler do konsoli PS5.
Szum wokół zapowiadanej jako najważniejsze wydarzenie rozrywkowe dekady GTA 6 jest jak najbardziej uzasadniony i sprawia, że branża gier wydaje się być nie do pokonania; to kolejny dowód na to, że w gospodarce uwagi (ang. attention economy) pełni one rolę King Konga (a może raczej „Donkey Konga”). Prawda jest jednak taka, że zgiełk ten skutecznie maskuje regres branży gamingowej – pierwszy od czasów administracji Reagana.
Wiele nagłówków poświęca się poważnym problemom, z jakimi w latach 20. XXI wieku zmaga się Hollywood – kurczeniu się branży i jej konsolidacji, spadkowi inwestycji zewnętrznych, tysiącach zwolnień oraz apatii kinowej publiczności. Mniej mówi się jednak o tym, że gry wideo – medium, które miało całkowicie przyćmić Hollywood – same nagle potrzebują „doładowania”.
Kryzys na rynku gier wideo. Tak źle nie było od 40 lat
Odkąd wygasł pandemiczny boom, sektor „wielkich gier” – wysokobudżetowych produkcji, których tworzenie pochłania setki milionów dolarów i trwa latami (w przypadku „GTA VI” prace zajęły ponad 13 lat) – zmaga się z utrzymaniem rentowności. Część przyczyn jest prozaiczna: kwestie budżetowe, dostępność podzespołów czy arkusze kalkulacyjne. Istnieje jeszcze jeden powód, nacechowany ponurą ironią: gry wideo stały się tak znaczącym zjawiskiem, że reszta branż z dziedziny gospodarki uwagi przejęła stosowane w nich mechaniki.
Dane przedstawione w dorocznym raporcie na temat branży gier, opracowanym przez stratega medialnego Matthew Balla, prezentują się pesymistycznie. Odsetek Amerykanów grających w gry wideo spadł o 2,5-4 punktów procentowych, w porównaniu z okresem sprzed pandemii. Liczba pobrań gier mobilnych osiągnęła najniższy poziom od 12 lat, a czas poświęcany przez Amerykanów na oglądanie transmisji z rozgrywek innych osób w serwisach Twitch i YouTube przestał rosnąć.
W styczniowym badaniu Ipsos, na które powołuje się Ball, 46 procent dorosłych Amerykanów przyznało, że gra w gry wideo rzadziej niż kiedyś. Wśród mężczyzn w wieku 18-34 lat – najbardziej oddanej grupy odbiorców – odsetek ten wynosi 56 procent. To częściowo tłumaczy, dlaczego seria strzelanek pierwszoosobowych „Call of Duty”, która przez dwie dekady dominowała w czasie wolnym młodych mężczyzn, odnotowała w ubiegłym roku najniższe wyniki sprzedaży od 2008 roku.

Sytuacja w branży gier nie układa się pomyślnie, nawet w kwestii dostępności układów scalonych: centra danych obsługujące sztuczną inteligencję przebijają producentów konsol w rywalizacji o pamięć operacyjną, co zmusza tych drugich do podnoszenia cen i opóźniania premier nowego sprzętu. W rezultacie sprzedaż nowych konsol spada, a wydatki na gry – zarówno na konsole, jak i komputery osobiste – są o około 8 procent niższe w porównaniu z rekordowym poziomem z 2021 roku.
Gracze jako gatunek na wymarciu?
Branża reaguje stosownie do sytuacji. Stworzenie wysokobudżetowego hitu z hiperrealistyczną grafiką kosztuje obecnie od 250 do 400 milionów dolarów. Nic więc dziwnego, że w tym roku ponad 10 tys. pracowników sektora straciło zatrudnienie – w tym 3,2 tys. osób w zmagającym się z trudnościami dziale Xbox firmy Microsoft, co stanowi jedną piątą jego załogi.
Firma Electronic Arts zamknęła studio BioWare, twórców serii „Mass Effect”. Tim Sweeney, dyrektor generalny przedsiębiorstwa stojącego za grą „Fortnite”, stwierdził w rozmowie z magazynem poświęconym grom wideo, że obecny kryzys jest najpoważniejszy od początku lat 80. XX wieku – okresu, w którym firma Atari zakopała na pustyni w Nowym Meksyku zawartość ciężarówek wypełnionych po brzegi niesprzedanymi egzemplarzami gry „E.T. the Extra-Terrestrial”.

Niedawno popularny serwis dla graczy IGN zadał pełne niepokoju pytanie: czy kogokolwiek jeszcze obchodzą nowe gry wideo?
Odpowiedź brzmi: tak, jednak ludzie coraz częściej rozpraszają się innymi sprawami, o których nieustannie powiadamiają ich telefony. Podczas gdy roczne wydatki Amerykanów na gry wideo spadły, kwoty przeznaczane na serwis OnlyFans, zakłady sportowe online oraz kasyna internetowe wzrosły niemal trzykrotnie – z 11,3 do 32,8 miliarda dolarów od 2019 roku.
Dodatkowym czynnikiem odciągającym uwagę graczy są chatboty oparte na sztucznej inteligencji. Satya Nadella, którego firma Microsoft jest właścicielem marki Xbox oraz serii „Call of Duty”, zwrócił uwagę na „skalę przejmowania naszej uwagi, z jaką mamy obecnie do czynienia”.
Powinien coś o tym wiedzieć. Przez ostatnie dwie dekady firmy z branży gier zapożyczały elementy hazardu, aby uzależniać od nich graczy – losowa nagroda w formie „skrzynki z łupami” (loot box) to w gruncie rzeczy nic innego jak automat do gry. Co więcej, twórcy tego rodzaju rozrywki od dawna starają się wprowadzić graczy w stan, który psychologowie określają mianem „stanu przepływu” (flow state) – przyjemnego transu, w którym wieczory zlewają się z głęboką nocą.
Grand Theft Auto 6. Ostatnia nadzieja?
Obecnie to przede wszystkim aplikacje do zakładów sportowych oferują niekończącą się zabawę. Rynki prognostyczne sprawiają, że wybory czy nawet plotki o celebrytach stają się okazją do wygranej.
Z kolei subskrypcje u twórców internetowych pozwalają kupić odznaki, uznanie oraz dostęp do wyższego poziomu zażyłości z osobą, która w rzeczywistości nas nie zna. Codzienne życie coraz bardziej przypomina grę wideo bez „final bossa”.
Być może właśnie dlatego niektórzy całkowicie odwracają się od tradycyjnych gier. Niewielka, lecz rosnąca grupa młodych ludzi – pokolenia, które dorastało z kontrolerem w jednej dłoni i telefonem w drugiej – zamienia smartfony na telefony z klapką, wybiera kluby biegowe zamiast serwerów na Discordzie i stawia na aktywności, w których nie trzeba zbierać punktów.
Jest coś w tym, że „Grand Theft Auto” przywraca na chwilę monokulturę gier wideo. Cykl ten zyskał sławę jako satyra na Amerykę – kraju obsesyjnie nastawionego na pieniądze, status i pięcie się po szczeblach kariery za pomocą wątpliwych metod. Dziś ta właśnie wersja Ameryki sama w sobie stała się interaktywnym produktem rozrywkowym. Tej jesieni jedna z postaci z serialu „South Park”, przyglądając się opłakanemu stanowi kraju, zdobyła się na słowa pocieszenia: w listopadzie będzie lepiej, bo wtedy właśnie ukaże się Grand Theft Auto 6. Dokładnie to samo głosi branża gier i dokładnie to powtarza sobie wielu graczy.
Tekst przetłumaczony z „The Washington Post”.
Autor: Ryan Zickgraf
Tłumaczenie: Paweł Sekmistrz













