GZM z okien pociągu. Pięć miejsc na podróż po Metropolii – Biznes Wprost

Organizacja publicznego transportu zbiorowego pod marką Transport GZM jest jednym z najważniejszych zadań Metropolii. Szczególne miejsce zajmuje w nim kolej. GZM zamówiła 16 pierwszych nowoczesnych pociągów, które mają obsługiwać przyszłą Metrokolej, nazywaną także naziemnym metrem. Wartość projektu wynosi 807 mln zł, z czego 321 mln zł stanowi dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej.

To kolejny etap inwestycji w ten środek transportu. Od 2019 roku Metropolia regularnie dotuje połączenia Kolei Śląskich. W latach 2019-2026 przeznaczono na ten cel łącznie ponad 108 mln zł, a w samym 2026 roku – ponad 34 mln zł.

Z punktu widzenia osoby podróżującej po regionie ważna jest jednak nie tylko sama kolej, ale możliwość łączenia różnych środków transportu. Metrobilet pozwala korzystać z tramwajów, autobusów i trolejbusów, a także pociągów Kolei Śląskich i POLREGIO. Od 1 sierpnia w ramach wspólnego biletu można również korzystać z pociągów Intercity na trasach wewnątrz GZM. Do tego dochodzi Metrorower – największy w Polsce i trzeci największy w Europie system miejskich wypożyczalni rowerów.

Taka sieć może być również sposobem na zwiedzanie Metropolii, ponieważ Górny Śląsk i Zagłębie Dąbrowskie oglądane z perspektywy podróży po regionie wykraczają daleko poza stereotyp przemysłowego krajobrazu hut i kopalń. W różnych częściach Metropolii można znaleźć miejsca opowiadające inne fragmenty jej historii – od robotniczej architektury i przemysłowego dziedzictwa po przyrodę i podziemne trasy.

Serce robotniczej historii: Nikiszowiec – śląska perła architektury

Jednym z najbardziej rozpoznawalnych miejsc na mapie Katowic jest Nikiszowiec – osiedle robotnicze zbudowane w latach 1908-1918 z inicjatywy koncernu górniczo-hutniczego dla górników kopalni „Giesche”. Za jego projekt odpowiadali bracia Emil i Georg Zillmannowie z Charlottenburga.

Czerwona cegła, charakterystyczne podcienia oraz dziewięć potężnych kwartałów mieszkalnych połączonych przewiązkami tworzą układ, którego centrum stanowi plac Wyzwolenia. Historia miejsca nie kończy się jednak na architekturze. W dawnym budynku pralni i magla działa dziś oddział Muzeum Historii Katowic. Nikiszowiec pozostaje jednym z najważniejszych punktów dla osób chcących poznać robotnicze dziedzictwo regionu.

Zielone płuca regionu: Śląski Ogród Botaniczny w Mikołowie

Z miejskiego i poprzemysłowego krajobrazu można przenieść się w zupełnie inne otoczenie. Śląski Ogród Botaniczny w Mikołowie zajmuje ponad 100 hektarów i należy do największych tego typu obiektów w Polsce. Dawny teren wojskowy został przekształcony w przestrzeń poświęconą ochronie bioróżnorodności Górnego Śląska. Ogród podzielono na trzy strefy – Żółtą, Czerwoną i Zieloną. Znajdują się tu kolekcje roślinne, a także regionalny bank nasion służący ochronie ginących gatunków. To miejsce, w którym rekreacja łączy się z nauką i działaniami na rzecz przyrody.

Przemysłowy renesans: Fabryka Pełna Życia w Dąbrowie Górniczej

Kolejną odsłonę przemysłowej historii regionu pokazuje Dąbrowa Górnicza. W bezpośrednim sąsiedztwie wyremontowanego dworca kolejowego znajduje się Fabryka Pełna Życia – teren dawnych zakładów maszynowych związanych historycznie m.in. z marką Škoda oraz firmą Fitzner i Gamper.

Dziś przestrzeń przechodzi metamorfozę. Trwające prace nad Halą Tworzeń i otaczającą ją przestrzenią mają przekształcić ten teren w miejsce koncertów, targów, spotkań i wydarzeń kulturalnych. Dawny teren przemysłowy zyskuje więc nową funkcję, pozostając jednocześnie częścią historii miasta.

Monumentalna historia: Wieża Radiostacji w Gliwicach

Przemysłowe i techniczne dziedzictwo regionu ma także bardziej monumentalne oblicze. Wieża Radiostacji w Gliwicach, wzniesiona w 1935 roku przy ul. Tarnogórskiej, ma blisko 111 metrów wysokości i jest najwyższą drewnianą budowlą w Europie.

Konstrukcję wykonano z belek z modrzewia syberyjskiego połączonych mosiężnymi śrubami. Radiostacja zapisała się również w historii za sprawą tzw. prowokacji gliwickiej z sierpnia 1939 roku. Obecnie w dawnym budynku nadajnika działa oddział Muzeum w Gliwicach, w którym zachowała się oryginalna aparatura. Wokół wieży znajduje się także park sensoryczny.

Podziemna przygoda: Sztolnia Czarnego Pstrąga w Tarnowskich Górach

Podróż po GZM może prowadzić również pod ziemię. Sztolnia Czarnego Pstrąga w Tarnowskich Górach jest częścią obiektu wpisanego na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. To działająca sztolnia odwadniająca dawnej kopalni kruszców i miejsce określane jako jedyne tego rodzaju na świecie.

Zwiedzanie odbywa się podczas podziemnego rejsu łodziami. Trasa liczy 600 metrów i prowadzi przez korytarze drążone przed laty przez gwarków. To jedna z tych atrakcji, które pozwalają poznać przemysłową przeszłość tej części Metropolii. Nie poprzez ekspozycję muzealną, ale bezpośrednio w przestrzeni, w której ta historia się rozgrywała.

Kierunek: GZM

Nikiszowiec, Śląski Ogród Botaniczny, Fabryka Pełna Życia, Radiostacja Gliwicka i Sztolnia Czarnego Pstrąga pokazują pięć różnych sposobów opowiadania o Metropolii. Łączy je możliwość dotarcia do nich z wykorzystaniem sieci Transport GZM, obejmującej kolej, autobusy, tramwaje, trolejbusy i Metrorower.

Podobną ideę wykorzystuje festiwal mikrowypraw Kierunek GZM. Organizowane co roku na przełomie czerwca i lipca, z okazji urodzin Metropolii wydarzenie jest największą tego typu inicjatywą w Polsce i oferuje setki bezpłatnych wycieczek z przewodnikami.

Z odkrywaniem regionu nie trzeba jednak czekać do kolejnej edycji festiwalu. Weekendową podróż po GZM można zaplanować tak, aby samochód został w garażu, a poszczególne miejsca połączyła sieć transportu publicznego. Z tej perspektywy najlepiej widać, jak wiele różnych historii mieści się dziś w granicach jednej Metropolii.