Na wstępie od razu należy pohamować wyobraźnie – nie, największe jaszczurki świata nie zapragnęły nagle wyglądać jak raperzy i nie zrobiły sobie błyszczących nakładek na zęby. Badanie naukowców z King’s College w Londynie opublikowane w „Nature Ecology & Evolution” dowodzi jednak, że na zębach gadów znajdują się ślady żelaza.
Waran z Komodo ma zęby z żelaza
Jak to możliwe? Osiągające wagę 80 kilogramów warany (zwane też smokami) z Komodo mają zakrzywione zęby, które bardziej przypominają szczęki dinozaurów niż współczesnych gatunków. Służą tym potężnym gadom do rozszarpywania mięsa ptaków, jeleni, a nawet koni czy wołów.
Gdy przyjrzeć się im bliżej, można dostrzec, że krawędzie uzębienia waranów są ząbkowane niczym piła lub nóż do chleba. Analiza chemiczna i dodatkowe badania wykazały ponadto, że szkliwo na końcówkach oraz krawędziach ich zębów są pokryte żelazem.
Zęby warana z Komodo otacza pomarańczowa krawędź. To nie próchnica, a dowód na występowanie w tym miejscu warstwy żelazaLeBlanc et al., Nat. Ecol. Evol., 2024materiały prasowe
Naukowcy przyjrzeli się zębom waranów i dostrzegli, że na ich krawędziach widać pomarańczowy osad. Nie jest to jednak próchnica, a właśnie wspomniany metal wydzielający się w procesie sekwestracji. Pod mikroskopem widać jego cienką warstwę, która wzmacnia szkliwo zębów waranów z Komodo.
Badacze przewidują, że współcześnie żyjące potężne jaszczurki nie są jedynymi zwierzętami, które potrafiły w ten sposób zaadaptować swoje uzębienie – prawdopodobnie działo się też tak u dinozaurów. Nie ma jednak obecnie technologii, która pozwalałaby zbadać poziom żelaza w ich skamielinach.
Wiadomo już natomiast, że niektóre dinozaury w toku ewolucji modyfikowały skład szkliwa pokrywającego krawędzie ich zębów. Było tak np. w przypadku słynnego tyranozaura.
Kochajmy gady. W Polsce jest ich coraz mniejPolsat News