Nie tylko pachną, ale można je jeść. Są już piękne, wiosenne kwiaty

Te rośliny są bylinami, więc wracają co roku w to samo miejsce i upiększają cyklicznie przestrzeń fioletowymi kwiatami. Fiołki występują w całej Europie, ale i w Ameryce Północnej, Południowej, Azji i Australii. W Polsce mamy ponad 90 gatunków fiołków.

W powszechnej tradycji fiołek symbolizuje skromność, niewinność, cnotę, pokorę, wierność i stałość w uczuciach. Fiołek jest klasycznie uznawany za kwiat osób urodzonych w lutym według tradycji angielskiej.

Można dekorować nim sałatki, ciasta i inne dania, uda się z nich zrobić aromatyczny syrop i wywar z kwiatów, które są używane także do barwienia żywności. Mowa o fiołkach, które się nie tylko wącha, ale i zjada.

Kwiaty te pojawiały się jako składniki naparów już w starych przepisach kulinarnych sprzed wieków. W starożytnym Rzymie używano kwiatów fiołków i róż w potrawach, a do sosów stosowano lawendę. W średniowiecznej Francji kwiaty stosowano jako składnik sałatki.

Jadany jest zwłaszcza fiołek wonny (Viola odorata), który posiada kwiaty o słodkawym, owocowym smaku. Jadalne są ponadto ich młode liście, które można spożywać na surowo lub gotować. Występują najczęściej w kolorze fioletowym lub białym.

Kwiaty to nie tylko dekoracja. Wiele gatunków stanowi bazę do produkcji kosmetyków, np. wód lub hydrolatów, są dodawane do mieszanek perfum, kremów i innych kosmetyków.

Składniki fiołka mają działanie prozdrowotne. Kwiat ma właściwości wykrztuśne, sekretolityczne, mukolityczne, przeciwdepresyjne, silnie antybakteryjne, przeciwwirusowe, fungistatyczne, napotne, przeciwgorączkowe.

Mogą być też skuteczną metodą na odstraszenie kleszczy, głównie w połączeniu z innymi olejkami eterycznymi. Leczą wszelkiego rodzaju nieżyty układu oddechowego (infekcje, stany zapalne), zapalenie zatok, choroby zakaźne, przeziębienie, katar sienny, choroby alergiczne objawiające się nieżytem układu oddechowego.

Jadalne kwiaty posiadają także róża, lawenda, nagietek, bratek, hibiskus, malwa, mniszek, szałwia lekarska, rzodkiew zwyczajna, szafran, goździki i kwiat cukinii, dyni, kopru, czy czosnku i wiele innych.

Mało kto wie, że popularnie spożywanymi kwiatami jako warzywo są pąki skupione w mięsiste kwiatostany kalafiora i brokuła.

Należy pamiętać, że nie wszystkie kwiaty są bezpieczne do jedzenia: zwłaszcza konwalia i naparstnica są toksyczne. Kwiaty jabłoni zawierają prekursory cyjanków, a fiołek trójbarwny zawiera saponiny – trzeba uważać przy spożyciu dużej ilości. Kwiaty ogórecznika lekarskiego i liliowca są środkami moczopędnymi. Aksamitki z kolei mogą być szkodliwe w dużych ilościach.

Nie powinno się również jeść kwiatów kupionych w kwiaciarni, będą one prawdopodobnie opryskane chemikaliami, np. pestycydami.

Najlepiej wybierać kwiaty pochodzące z upraw ekologicznych lub własnego ogrodu. Warto zachować umiar w zrywaniu świeżych fiołków, które będą cieszyć oko i nos także innych wielbicieli wiosny.