Oficjalny program na 1 sierpnia 2026. Główne uroczystości w stolicy

Muzeum Powstania Warszawskiego przygotowało łącznie kilkadziesiąt wydarzeń odbywających się od końca lipca do początku sierpnia. W programie znalazły się spotkania z żyjącymi powstańcami warszawskimi, koncerty, wydarzenia edukacyjne, oraz spacery historyczne. Najważniejsze wydarzenia, co oczywiste, zaplanowano na sobotę 1 sierpnia.

Już od sobotnich godzin porannych przedstawiciele Instytutu Pamięci Narodowej będą uczestniczyć w uroczystościach przy pomnikach upamiętniających powstanie. Program IPN przewiduje między innymi złożenie kwiatów pod pomnikiem Kobietom Powstania Warszawskiego o godz. 9.00.

Uroczystości odbędą się także przy pomniku „Mokotów Walczący 1944” w godzinach 10.00, 11.00 oraz 11.30. Jednocześnie obchody odbędą się o godz. 10.00 w Parku Orlicz-Dreszera. Jej uczestnicy przejdą defiladą „Marsz Mokotowa”.

W sobotę o godz. 13.15 odbędą się także uroczystości pod pomnikiem gen. Stefana „Grota” Roweckiego, a o godz. 14.00 przed Pomnikiem Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej. O godz. 16.00 zostaną złożone kwiaty przy grobie gen. Antoniego Chruściela „Montera”. Pół godziny później hołd zostanie oddany pod pomnikiem Matki, przy tablicy upamiętniającej Szare Szeregi oraz przy kamieniu upamiętniającym Mieszkańców Warszawy Cywilów i Powstańców.

Kulminacyjnym momentem obchodów będzie Godzina „W”. Dokładnie o godzinie 17.00 w Warszawie uruchomione zostaną syreny alarmowe. Mieszkańcy oraz kierowcy są zachęcani do symbolicznego zatrzymania się na minutę i oddania hołdu uczestnikom Powstania Warszawskiego.

Po Godzinie „W” wydarzenia przeniosą się do Parku Wolności przy Muzeum Powstania Warszawskiego. Tam zaplanowano otwarte studio plenerowe, spotkania z powstańcami oraz mieszkańcami, a wieczorem 1 sierpnia odbędzie się koncert „Warszawiacy śpiewają (nie)zakazane piosenki”.

Ten od lat stanowi jeden z najbardziej rozpoznawalnych elementów obchodów rocznicy wybuchu powstania.

Obchody 82. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego wiążą się także z czasowymi zmianami w organizacji ruchu. Utrudnienia pojawią się przede wszystkim w rejonie miejsc, w których zaplanowano główne uroczystości, a także na trasach wydarzeń towarzyszących.

Największych utrudnień należy spodziewać się 1 sierpnia i dotyczą między innymi rejonu Cmentarza Wojskowego na Powązkach, ulic w pobliżu pomnika gen. Stefana Roweckiego „Grota”, okolic pomnika Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej oraz terenów związanych z obchodami na Mokotowie. Zmiany mogą zostać wprowadzone również w sąsiedztwie Muzeum Powstania Warszawskiego przy ulicy Grzybowskiej.

Istotnym elementem obchodów będzie Godzina „W”. Motorniczowie tramwajów i kierowcy autobusów zatrzymają pojazdy na minutę. W trakcie postoju prowadzący pojazdy mogą też włączyć sygnały dźwiękowe. Zatrzymają się również pociągi metra.

Co ważne, a jak podaje stołeczny Urząd Miasta, uczestnicy przemarszu zbiorą się o godz. 15:00 na Rondzie Dmowskiego, a następnie przejdą ulicami: Al. Jerozolimskimi, Nowym Światem, Krakowskim Przedmieściem i Miodową na Pl. Krasińskich. Zakończenie zgromadzenia zgłoszono na godz. 21.00.

W przypadku braku możliwości przejazdu tramwaje 4, 15, 16, 17, 18, 36, 76, 79 i T oraz autobusy linii 106, 107, 111, 116, 117, 127, 128, 131, 158, 175, 178, 180, 503, 507, 517, 518, 520, 521, 525, Z-9 zostaną skierowane na trasy objazdowe.

W związku z organizacją koncertu „Warszawiacy śpiewają (nie)zakazane piosenki”, w godzinach 17.00-24.00 zamknięty zostanie ruch na Placu Piłsudskiego, Placu Małachowskiego oraz na ulicach Wierzbowej, Focha i Królewskiej na odcinku od Marszałkowskiej do Krakowskiego Przedmieścia. Sprawne poruszanie się pomiędzy miejscami uroczystości ułatwią w sobotę tramwaje specjalnej linii W oraz autobusy linii 912, 922, 970 i 980.

Choć 1 sierpnia jest jednym z najważniejszych dni pamięci narodowej w Polsce, nie jest ustawowo dniem wolnym od pracy. Od 2009 roku obchodzony jest wówczas Narodowy Dzień Pamięci Powstania Warszawskiego, ustanowiony ustawą przyjętą przez Sejm RP dla upamiętnienia bohaterów Powstania Warszawskiego oraz ludności cywilnej stolicy.

Oznacza to jednocześnie, że urzędy, przedsiębiorstwa, sklepy i instytucje funkcjonują zgodnie z normalnym harmonogramem, chyba że ich właściciele lub organizatorzy zdecydują inaczej.

W tym roku 1 sierpnia przypada w sobotę, nie obowiązują przepisy przewidujące dodatkowy dzień wolny od pracy ani ograniczenia handlu wynikające z charakteru święta.

Powstanie Warszawskie wybuchło 1 sierpnia 1944 roku o godzinie 17.00, określanej jako Godzina „W”. Było największą akcją zbrojną podziemia w okupowanej przez Niemców Europie podczas II wojny światowej. Do walki stanęli żołnierze Armii Krajowej, wspierani przez przedstawicieli innych organizacji niepodległościowych oraz tysiące mieszkańców stolicy.

Celem powstania było wyzwolenie Warszawy spod niemieckiej okupacji jeszcze przed wkroczeniem Armii Czerwonej oraz wystąpienie wobec świata jako niepodległe państwo. Powstanie wpisywało się w realizację planu „Burza”, którego założeniem było samodzielne wyzwalanie polskich miast przez oddziały Polskiego Państwa Podziemnego.

Walki trwały 63 dni do 2 października 1944 roku. Mimo ogromnego poświęcenia powstańców i ludności cywilnej zakończyły się kapitulacją. Według danych Instytutu Pamięci Narodowej w walkach poległo lub zaginęło około 16 tysięcy żołnierzy Armii Krajowej, a około 20 tysięcy zostało rannych. Straty wśród ludności cywilnej były znacznie większe i szacuje się, że życie straciło od 150 do 180 tysięcy mieszkańców Warszawy.

Większość z nich padła ofiarą masowych egzekucji, bombardowań i ostrzału prowadzonego przez wojska niemieckie. Po zakończeniu walk Niemcy przystąpili do planowego zniszczenia miasta.