Orzeczenie ZUS bez osobistego badania. Jest propozycja zmian

Do Sejmu trafiła petycja BKSP-153-X-1142/26, której autor domaga się zmiany zasad orzekania przez ZUS.

ZUS ma rzadziej wzywać na badania. Propozycja zmian w przepisach

Główny postulat dotyczy osób ciężko chorych i trwale niepełnosprawnych, których stan zdrowia jest dobrze udokumentowany i nie budzi wątpliwości.

W takich przypadkach podstawą rozstrzygnięcia miałyby być przede wszystkim zaświadczenia oraz historia leczenia przygotowana przez lekarza specjalistę, bez automatycznego wzywania chorego na osobiste badanie w ZUS.

W uzasadnieniu zwrócono uwagę na pacjentów z zaawansowanymi chorobami nowotworowymi i neurologicznymi, dla których sam dojazd do placówki może być dużym obciążeniem. Autor petycji wskazuje również na sytuacje, w których krótka wizyta u orzecznika prowadzi do oceny odmiennej od tej, którą wcześniej formułowali specjaliści od lat prowadzący leczenie. W petycji wprost zawarto ocenę, że taka praktyka jest patologiczna i niehumanitarna. 

Dlatego w sprawach jednoznacznych orzeczenie miałoby być wydawane głównie na podstawie dokumentacji medycznej, natomiast osobiste badanie pozostawałoby rozwiązaniem dla przypadków spornych, niejasnych lub wymagających dodatkowej oceny.

Część takich rozwiązań już dziś jest możliwa, ponieważ ZUS może wydać orzeczenie bez bezpośredniego badania, jeżeli zgromadzone dokumenty są wystarczające. Petycja zmierza jednak do tego, by taka droga stała się podstawowym rozwiązaniem, a osobiste stawiennictwo było stosowane tylko wtedy, gdy rzeczywiście jest potrzebne.

Dokumentem zajmie się teraz sejmowa Komisja do Spraw Petycji i dopiero dalsze prace pokażą, czy propozycja przełoży się na zmianę prawa.

Kiedy konieczne jest badanie przez lekarza z ZUS?

Badanie przez lekarza orzecznika ZUS jest przeprowadzane wtedy, gdy od oceny stanu zdrowia zależy prawo do określonego świadczenia lub dalszego etapu postępowania.

Dotyczy to m.in. osób ubiegających się o rentę z tytułu niezdolności do pracy, świadczenie rehabilitacyjne czy skierowanie na rehabilitację leczniczą w ramach ZUS. Lekarz ocenia nie tylko samo rozpoznanie choroby, ale przede wszystkim to, jak wpływa ona na możliwość wykonywania pracy i codzienne funkcjonowanie.

Badanie nie zawsze wygląda tak samo, ponieważ jego zakres zależy od rodzaju schorzenia i celu, w jakim ZUS wydaje orzeczenie. Orzecznik może przeprowadzić wywiad dotyczący przebiegu choroby, leczenia i wykonywanego zawodu, a następnie sprawdzić m.in. sprawność ruchową, zakres ograniczeń czy funkcjonowanie określonych narządów.

W bardziej złożonych przypadkach ZUS może skierować ubezpieczonego także do lekarza konsultanta lub psychologa, zlecić dodatkowe badania, a wyjątkowo również obserwację szpitalną.

Jeżeli Zakład wyznaczy termin badania, wezwania nie należy ignorować. Nieusprawiedliwione niestawiennictwo skutkuje ponownym wezwaniem, a dalsza nieobecność bez ważnej przyczyny może doprowadzić do zakończenia postępowania.

Jednocześnie § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z 14 grudnia 2004 r. przewiduje, że jeśli stan zdrowia potwierdzony zaświadczeniem lekarskim uniemożliwia przyjazd do ZUS, badanie może odbyć się w miejscu pobytu chorego.