20 kwietnia opisaliśmy sytuację w Prawie i Sprawiedliwości oraz możliwe przetasowania na scenie politycznej. Czy w związku z tym prawdopodobne są wcześniejsze wybory, mówił w tekście politolog, dr Maciej Onasz. To właśnie pod tym materiałem zapytaliśmy czytelników o ich zdanie w sprawie skrócenia kadencji Sejmu. Sondę, której wyniki opisujemy, znajdziesz w artykule: PiS się chwieje. Ale przedterminowe wybory byłyby dla Tuska ryzykiem.
Przyspieszone wybory parlamentarne. Ponad połowa czytelników jest przeciwna temu rozwiązaniu
Najwięcej głosów przypadło odpowiedzi odrzucającej pomysł przyspieszonych wyborów. Opcję „zdecydowanie nie” wybrało 52,13 proc. osób. Drugą najczęściej wskazywaną odpowiedzią było „raczej nie”, która uzyskała 20,28 proc. głosów. Stanowiska pozytywne pojawiały się rzadziej. „Zdecydowanie tak” wskazało 17,02 proc., a „raczej tak” 5,13 proc. głosujących. Stosunkowo mała grupa wybrała opcję neutralną, brak zdania zadeklarowało 5,44 proc. osób. W sondzie zagłosowało 1598 czytelników, a przedstawione wyniki zebraliśmy 23 kwietnia 2026 roku.
Wybory parlamentarne mają jasno określone zasady. Terminy i procedury wynikają z Konstytucji
Wybory parlamentarne w Polsce polegają na wyłonieniu przedstawicieli do dwuizbowego parlamentu, czyli Sejmu i Senatu. W głosowaniu wybieranych jest 460 posłów oraz 100 senatorów, a cały proces regulują Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej oraz Kodeks wyborczy z 2011 roku. Zgodnie z obowiązującymi przepisami wybory odbywają się co cztery lata, a najbliższe powinny mieć miejsce w 2027 roku. Ich termin przypadnie na okres nie późniejszy niż 30 dni przed upływem kadencji Sejmu. Dokładną datę wyznacza prezydent.
Kiedy możliwe są przedterminowe wybory w Polsce? Kluczowe scenariusze i decyzje
Konstytucja wskazuje konkretne sytuacje, w których możliwe jest zarządzenie przedterminowych wyborów parlamentarnych. Jedna z nich to brak możliwości powołania rządu. Jeśli w kolejnych etapach procedury nie uda się wyłonić Rady Ministrów, prezydent może zdecydować o skróceniu kadencji Sejmu i rozpisaniu nowych wyborów.
Kolejna przesłanka to nieuchwalenie ustawy budżetowej w określonym czasie. Jeżeli parlament nie przyjmie budżetu w ciągu czterech miesięcy od jego przedstawienia, prezydent może rozwiązać Sejm. Możliwa jest także sytuacja, w której sam Sejm podejmie decyzję o skróceniu swojej kadencji. Wymaga to większości co najmniej dwóch trzecich głosów ustawowej liczby posłów. W każdym z tych przypadków skrócenie kadencji oznacza przeprowadzenie wyborów zarówno do Sejmu, jak i Senatu.
