Skarbówka dostaje coraz więcej donosów. Polacy wysłali już 45,5 tys. zgłoszeń – Biznes Wprost

Donosy do skarbówki stają się coraz częstszym zjawiskiem. W pierwszej połowie 2026 roku Krajowa Administracja Skarbowa otrzymała 45,5 tys. informacji o podejrzewanych nieprawidłowościach. To o ponad jedną piątą więcej niż rok wcześniej. Nie wszystkie zgłoszenia znajdują jednak potwierdzenie, a część może wynikać z prywatnych konfliktów, a nie rzeczywistych naruszeń prawa.

Polacy wysyłają tysiące zgłoszeń

Najnowsze dane z 16 izb administracji skarbowej pokazują, że Polacy coraz częściej informują urzędników o podejrzeniach dotyczących nieprawidłowości podatkowych i celnych. Od stycznia do czerwca 2026 roku do jednostek KAS wpłynęło 45,5 tys. takich informacji, określanych oficjalnie jako informacje sygnalne.

Dla porównania w pierwszej połowie 2025 roku odnotowano około 38 tys. zgłoszeń, a w analogicznym okresie 2024 roku było ich 35,5 tys. Oznacza to wzrost odpowiednio o 20,2 proc. i 28,1 proc. w ciągu dwóch lat.

Sama liczba donosów nie przesądza jednak o tym, że w Polsce przybywa oszustw podatkowych. Na statystyki wpływa również gotowość obywateli do przekazywania informacji, dostępność kanałów zgłoszeniowych oraz większa świadomość możliwości informowania odpowiednich instytucji.

– Wzrost liczby zgłoszeń nie musi oznaczać, że proporcjonalnie wzrosła skala naruszeń prawa. Może świadczyć o większej świadomości obywateli, łatwiejszym dostępie do kanałów zgłaszania oraz gotowości do informowania administracji o podejrzeniach nieprawidłowości. Znaczenie mogły mieć również takie czynniki, jak upowszechnienie pojęcia sygnalisty i dyskusja związana z ochroną takich osób – komentuje Marek Zieliński, ekspert BCC i były dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej we Wrocławiu.

Co robi skarbówka po otrzymaniu donosu?

Zgłoszenie od obywatela nie oznacza automatycznego wszczęcia kontroli. Każda informacja jest rejestrowana, a następnie oceniana pod kątem zasadności i możliwości podjęcia dalszych działań. W zależności od sprawy skarbówka może przeprowadzić pogłębioną analizę, podjąć czynności sprawdzające, wszcząć kontrolę podatkową lub celno-skarbową albo przeprowadzić nabycie sprawdzające.

Jeżeli zgłoszenie dotyczy sprawy, która nie należy do kompetencji Krajowej Administracji Skarbowej, informacja może zostać przekazana do odpowiedniej instytucji, na przykład Państwowej Inspekcji Pracy, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub policji. Procedury bywają długotrwałe i często wymagają udziału podatnika.

– Każde zgłoszenie jest rejestrowane w odpowiednim systemie i podlega dalszemu procedowaniu i ocenie. Informacje, które nie dotyczą kwestii podatkowych ani celnych, przekazywane są do właściwych instytucji, tj. Państwowej Inspekcji Pracy, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych czy policji. Na poziomie jednostek organizacyjnych KAS informacja sygnalna może zostać przekazana do pogłębionej analizy, czynności sprawdzających, kontroli lub nabycia sprawdzającego. Są to działania długotrwałe i często wymagają udziału podatnika – wyjaśnia Renata Kostowska, rzecznik prasowy Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie.

Nawet 85 proc. donosów się nie potwierdza

Statystyki regionalne pokazują, że znaczna część informacji przekazywanych skarbówce nie znajduje potwierdzenia podczas weryfikacji. Skala zjawiska różni się w zależności od regionu. W Rzeszowie około 70 proc. zgłoszeń nie znajduje potwierdzenia. W Białymstoku odsetek ten szacowany jest na 75–85 proc., a w Lublinie w pierwszej połowie 2026 roku przekroczył 77 proc. W Krakowie informacje, których nie udało się potwierdzić, stanowiły 56 proc. wszystkich zgłoszeń z pierwszych sześciu miesięcy roku.

Nie oznacza to, że pozostałe donosy automatycznie prowadzą do wykrycia naruszeń. Część spraw nadal jest analizowana, a ostateczne ustalenia mogą pojawić się dopiero po zakończeniu postępowań. Dane z Bydgoszczy wskazują, że w poprzednich latach od 20 do 25 proc. informacji sygnalnych uznawano za wiarygodne i podejmowano na ich podstawie dalsze działania.

– Część spraw pozostaje w toku, dlatego też dane za I połowę br. nie będą w chwili obecnej niemiarodajne. Zestawienia z trzech poprzednich lat wskazują, iż w przedziale 20-25 proc. informacje sygnalne zostają uznane za wiarygodne i organy KAS podejmują w tych sprawach stosowne działania, czyli analizy, czynności sprawdzające, nabycia sprawdzające, kontrole podatkowe i kontrole celno-skarbowe. W stosunku do pozostałych informacji organy KAS nie znajdują podstaw i możliwości działania. Po weryfikacji okazuje się, że informacja sygnalna dotyczy stanu zgodnego z prawem lub jest nieprawdziwa – zaznacza Bartosz Stróżyński, rzecznik prasowy z Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy.

Donosy bywają skutkiem konfliktów. Skarbówka weryfikuje zgłoszenia

Rosnąca liczba informacji sygnalnych może świadczyć o większej świadomości obywateli, ale pokazuje również, że system zgłoszeń bywa wykorzystywany do rozwiązywania prywatnych sporów. Powodem zawiadomienia mogą być konflikty między sąsiadami, byłymi małżonkami, pracodawcami i pracownikami, a także przedsiębiorcami konkurującymi na rynku.

W takich przypadkach podstawą zgłoszenia bywają plotki, domysły albo błędna interpretacja przepisów. Urzędnicy muszą więc oddzielić informacje wskazujące na możliwe naruszenie prawa od bezpodstawnych oskarżeń. Jednocześnie nawet pojedynczy wiarygodny sygnał może pomóc w wykryciu nieprawidłowości, których nie ujawniłyby standardowe działania kontrolne.

– Z naszych obserwacji wynika, że często nie znajdują potwierdzenia zgłoszenia, których podstawę stanowi zawiść bądź konflikt. Skutkiem tego mogą być pomówienia, np. o wynajmowaniu nieruchomości bez opodatkowania bądź dokonywanie bliżej niesprecyzowanych oszustw podatkowych. Takie sprawy występują pomiędzy sąsiadami, byłymi małżonkami oraz pracodawcami i byłymi pracownikami – podsumowuje dr Sebastian Osiński, rzecznik prasowy Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie.