-
Około 100 szefów kuchni i restauratorów podpisało list wzywający do bojkotu łososia hodowlanego z powodu negatywnego wpływu hodowli na środowisko.
-
W liście podkreślono problemy związane z przemysłową hodowlą łososia, takie jak zagrożenie dla dzikich populacji, rozprzestrzenianie się pasożytów oraz zanieczyszczenie wód morskich.
-
Apel zachęca restauracje do wycofania łososia z otwartych hodowli z menu do czasu, aż branża przestanie powodować szkody dla ekosystemów.
-
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Blisko 100 restauratorów podpisało się pod listem wzywającym do bojkotu łososia hodowlanego i rezygnacji z wykorzystywania go w kuchni. Autorzy apelu przekonują, że popularność tej ryby przesłania poważne problemy środowiskowe związane z jej przemysłową produkcją. Ich zdaniem restauracje nie powinny traktować łososia z otwartych hodowli morskich jako oczywistego składnika menu, jeśli jego pozyskiwanie odbywa się kosztem dzikich populacji i morskiej przyrody. Sygnatariusze chcą, aby branża gastronomiczna wykorzystała swoją pozycję i wpłynęła na dostawców oraz konsumenckie wybory.
Kto wystosował list przeciwko łososiowi hodowlanemu?
Apel jest częścią międzynarodowej kampanii Off The Table, koordynowanej przez brytyjską organizację charytatywną WildFish, która działa na rzecz ochrony dzikich ryb i ekosystemów zależnych od ich obecności. Kampania zachęca lokale do usunięcia łososia z otwartych hodowli z kart dań.
Według organizatorów pod apelem podpisało się już ponad 120 szefów kuchni z 26 krajów, reprezentujących łącznie ponad 90 gwiazdek Michelin. Wśród nazwisk wymienianych wśród sygnatariuszy są Massimo Bottura, Rasmus Kofoed, Ana Roš, Mauro Colagreco i Joan Roca. Dołączyli także m.in. Alice Waters, Francis Mallmann, Hugh Fearnley-Whittingstall, Darina Allen, Jeremy Lee i Chantelle Nicholson.
„Nikt tego nie zamawiał”. Co napisali szefowie kuchni?
List zaczyna się od mocnego zdania: „Nikt tego nie zamawiał”. Autorzy przypominają, że łosoś był kiedyś produktem sezonowym, a dzikie ryby wracały do rzek w ogromnych ilościach. Tymczasem od lat 70. XX wieku liczebność wielu populacji dzikich łososi spadła o 80 proc. lub więcej. Szczególnie niepokojąca jest sytuacja łososia atlantyckiego, który – jak ostrzegają sygnatariusze – może zniknąć jeszcze za życia obecnego pokolenia.
Łatwo przeoczyć tę stratę. Łososie nigdy nie wydawały się tak liczne. Ale ta obfitość jest sztucznie wytwarzana i wiąże się z wysokimi kosztami – czytamy w liście.
Według autorów apelu aż 99 proc. łososia atlantyckiego serwowanego w restauracjach i sprzedawanego w sklepach pochodzi z przemysłowych klatek morskich. Często znajdują się one na trasach, którymi dzikie ryby muszą migrować. Dlatego, zdaniem sygnatariuszy, masowa dostępność łososia nie powinna być utożsamiana z jego bezpieczeństwem dla środowiska.
Zobowiązujemy się nie podawać łososia hodowlanego, dopóki branża nie będzie mogła funkcjonować bez powodowania tych szkód. I prosimy szefów kuchni i restauracje na całym świecie o dołączenie do nas
„Zobowiązujemy się nie podawać łososia hodowlanego, dopóki branża nie będzie mogła funkcjonować bez powodowania tych szkód. I prosimy szefów kuchni i restauracje na całym świecie o dołączenie do nas – brzmi deklaracja listu.
Apel kończy się stwierdzeniem, że „każde menu to decyzja o tym, co powinno trafić na nasze stoły”, a jego autorzy wzywają, by łososia z morskich hodowli „zdjąć ze stołu”. To nie jest więc wezwanie do rezygnacji z każdej ryby, lecz sprzeciw wobec modelu produkcji, który szkodzi dzikim populacjom i morskim ekosystemom.
Dlaczego hodowla łososia budzi tak duże kontrowersje?
Jednym z głównych zarzutów są otwarte klatki umieszczane w morzu. Woda swobodnie przepływa przez ich konstrukcje, ale razem z nią do otoczenia mogą trafiać odchody, resztki paszy, patogeny i środki wykorzystywane do zwalczania pasożytów. Duże zagęszczenie ryb sprzyja rozprzestrzenianiu się chorób, a problem nie musi kończyć się na granicy farmy. Szczególne obawy budzą wszy morskie, które mogą atakować młode dzikie łososie podczas ich wędrówki przez przybrzeżne wody.
Kolejnym problemem są ucieczki ryb hodowlanych. Jeśli rozmnażają się z dzikimi łososiami, mogą zmieniać ich pulę genetyczną, ukształtowaną przez długotrwałe przystosowanie do lokalnych warunków. W ten sposób presja wywierana na dzikie populacje może mieć konsekwencje także poza samymi hodowlami. Dla przyrody znaczenie ma również spadek liczebności łososia: ryby te przenoszą składniki odżywcze między morzem a rzekami i są ważnym elementem sieci pokarmowych. Gdy jest ich mniej, trudniej o pokarm m.in. dla niedźwiedzi, orłów i wydr, a wraz z nimi zagrożone mogą być tradycje społeczności związanych z połowami.
Łosoś na talerzu, dzikie ryby w paszy
Kampania Off The Table zwraca uwagę również na koszt surowców wykorzystywanych do karmienia hodowlanych łososi. Do produkcji pasz używa się mączki i oleju z ryb poławianych w morzach. Oznacza to, że hodowla jednego gatunku może zwiększać presję połowową na inne organizmy, zamiast całkowicie odciążać dzikie zasoby.
Małe ryby są pokarmem dla większych drapieżników, ptaków morskich i innych elementów ekosystemu, a ich połowy mogą być ważne dla lokalnych społeczności. Organizatorzy kampanii podkreślają, że ocena zrównoważonej żywności powinna uwzględniać cały łańcuch produkcji, a nie tylko to, czy ryba została złowiona, czy wyhodowana.
Czy łosoś zniknie z restauracyjnych menu?
Sygnatariusze chcą, by restauracje wykorzystały swoją pozycję: rezygnacja z danego produktu może zmienić zamówienia składane u dostawców, a w dłuższej perspektywie wpłynąć na rynek. Wśród możliwych rozwiązań wymienia się wybór innych gatunków ryb, pochodzących z odpowiedzialnych źródeł, zamiast automatycznego zastępowania dzikiego łososia rybą z intensywnej hodowli.
Spór o łososia hodowlanego pokazuje, że popularny produkt może mieć niewidoczną dla konsumenta cenę środowiskową. Dla szefów kuchni podpisujących list wybór jest prosty: jeśli obecny model produkcji zagraża dzikim łososiom i organizmom zależnym od nich, ryba nie powinna trafiać na talerz. Czy do bojkotu dołączą kolejne restauracje, zależeć będzie od decyzji kucharzy, dostawców i gości, którzy coraz częściej chcą wiedzieć, skąd pochodzi jedzenie. To decyzja, która ma znaczenie dla ryb.
Jak dobrze znasz ryby polskiego morza?
