Chińskie MSZ oficjalnie potwierdziło, że w czwartek (19 listopada) na marginesie szczytu APEC (forum współpracy gospodarczej krajów Azji i regionu Pacyfiku) w Shenzhen, dojdzie do spotkania przywódcy Chin Xi Jinpinga z prezydentami Rosji i USA – Władimirem Putinem i Donaldem Trumpem. Według „The Wall Street Journal” inicjatorem tego pierwszego w historii trójstronnego szczytu jest Władimir Putin.
Agenda pod znakiem zapytania
Choć oficjalne komunikaty są lakoniczne, różnice w priorytetach stron są wyraźne. Według CNBC ustalenie agendy spotkania stanowić będzie największe wyzwanie. Jak informowała jedna z rzeczniczek Białego Domu Olivia Wales, dla Trumpa kluczowym tematem ma być powstrzymanie rozprzestrzeniania broni nuklearnej. Z tym że Chiny od dłuższego czasu stoją na stanowisku, że to USA i Rosja powinny jako pierwsze zredukować swoje potencjały jądrowe, zanim Pekin podejmie podobne kroki.
Prezydent USA zamierza też poruszyć temat konfliktu wokół Iranu, natomiast unikać ma kwestii Ukrainy (uznając to za niestosowne z uwagi na brak zaangażowania Pekinu w te negocjacje). Tymczasem dla Moskwy, jak donosi CNBC, kwestia ukraińska jest absolutnym priorytetem. Rosyjski przywódca liczy, że spotkanie ułatwi zakończenie przeciągającej się od czterech lat wojny w Ukrainie.
Dodatkowo Biały Dom zasygnalizował możliwość wcześniejszego, dwustronnego spotkania Trumpa z Xi Jinpingiem, choć strona chińska tego nie potwierdziła. Spotkanie dwustronne z Putinem wykluczono.
Po co im to spotkanie
Każdy z uczestników chce tym spotkaniem zrealizować jakieś cele polityczne. Dla Xi Jinpinga, jak pisze magazyn Nikkei Asia, to okazja do budowy wizerunku globalnego lidera, skoro to chiński gospodarz gości przywódców USA i Rosji. To istotne szczególnie przed przyszłorocznym zjazdem KPCh, na którym Xi zawalczy o kolejną kadencję.
CNBC dodaje również słowa eksperta ds. Chin Petera Alexandra: „Dla Xi sama możliwość posadzenia Putina i Trumpa przy jednym stole, jako scenariusz 'pierwszego wśród równych’, przyniesie wiele korzyści politycznych, jeszcze zanim rozpocznie się spotkanie” – uważa Peter Alexander, cytowany przez CNBC.
Zupełnie inaczej wygląda pozycja prezydenta USA. Według Bloomberga Donald Trump przyjeżdża do Shenzhen osłabiony problemami na arenie krajowej – z jednej strony bolesnymi porażkami Republikanów w wyborach połówkowych, z drugiej zaś niedawnym skandalem wokół odwołania Jensena Huanga, szefa technologicznego giganta Nvidia. Chodziło tam o jego rzekomy romans z chińską agentką. W tej sytuacji ucieczka w politykę zagraniczną, jak podkreślają analitycy cytowani przez Bloomberga, to dla Trumpa sposób na odzyskanie kontroli, zrekompensowanie spadku notowań i zademonstrowanie zdolności przywódczych.
Komentatorzy zwracają również uwagę na potencjalne ryzyka: ewentualne układy za plecami Ukrainy mogłyby wywołać niepokój Kijowa i stolic europejskich. Eksperci wskazują, że na szczycie raczej nie należy spodziewać się przełomowych układów.












