Wymiana banknotów do końca października? To mit, NBP ma inne zasady

W sieci pojawiły się nagłówki sugerujące, że część banknotów trzeba wymienić do końca października. To typowe clickbaity, które prowadzą do treści o wymianie uszkodzonych nominałów, na którą nie ma ostatecznego terminu. Co ciekawe, podobne, automatycznie generowane treści pojawiały się już wcześniej, na przykład w lipcu czy w maju. Każda z nich w nagłówku sugerowała, że upływa czas na wymianę banknotów. Dementujemy te doniesienia.

Tylko do końca października? Nie ma terminu wymiany uszkodzonych banknotów

Zasady NBP jasno wskazują, że zużyte lub uszkodzone banknoty można wymieniać także po 31 października. Obowiązujące przepisy określają jedynie zasady wymiany takich pieniędzy, nie wskazując żadnej daty końcowej. Dotyczy to między innymi banknotów naderwanych, podklejonych, zabrudzonych, zaplamionych czy częściowo uszkodzonych.

Warunkiem wymiany zniszczonych banknotów i monet jest możliwość rozpoznania ich nominałów i autentyczności. Nie wszystkie wymienimy na 100 procent ich wartości, wiele zależy od stopnia uszkodzeń. Nie ma jednak terminu na ich wymianę i można to zrobić w każdej chwili.

Te zasady są stałe i reguluje je zarządzenie nr 31/2013 Prezesa Narodowego Banku Polskiego z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wymiany znaków pieniężnych, które wskutek zużycia lub uszkodzenia przestają być prawnym środkiem płatniczym na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. Urz. NBP z 2024 r. poz. 6).

Gdzie można wymienić zniszczony banknot?

Uszkodzone banknoty i monety emitowane przez NBP można wymienić w kasie dowolnego banku działającego w Polsce. Jeśli stopień uszkodzenia jest na tyle duży, że bank nie może samodzielnie ocenić wartości znaku pieniężnego, przyjmie go wraz z odpowiednim wnioskiem i przekaże do Centrali NBP.

Osoby fizyczne mogą również przesłać uszkodzone banknoty bezpośrednio do Centrali NBP. Dotyczy to przesyłek o łącznej wartości nieprzekraczającej 2000 zł. W takim przypadku należy dołączyć odpowiedni wniosek oraz wskazać numer rachunku bankowego do zwrotu ewentualnych należności.

NBP sugeruje, by do wniosku dołączyć informacje o adresie mailowym, na który mają zostać wysłane informacje o wynikach wymiany. Ułatwi to komunikację w sprawie postępów w procedurach bankowych.

Ile pieniędzy można odzyskać? Liczy się procent zniszczenia

Nie za każdy banknot otrzymamy równowartość 100 procent jego nominału. Wysokość wypłacanej kwoty zależy od tego, jak duża część banknotu uległa zniszczeniu.

Jeżeli zachowało się ponad 75 proc. powierzchni banknotu, można otrzymać jego pełną wartość nominalną. Taka sama zasada dotyczy banknotu podzielonego na maksymalnie dziewięć części, jeśli razem stanowią całość.

Gdy zachowało się od 45 do 75 proc. powierzchni banknotu, NBP wypłaci połowę jego wartości nominalnej. Jeśli fragment zajmuje mniej niż 45 proc. pierwotnej powierzchni banknotu, wymiana co do zasady nie przysługuje. Takie pieniądze będą zniszczone w NBP po upływie 6 miesięcy od ich zakwalifikowania, chyba że wnioskujący zażąda ich zwrotu.

Inne zasady dotyczą wymiany monet. W takich przypadkach 100 proc. wartości uzyskamy w większości przypadków. Połowę tej wartości dostaniemy, jeśli dostarczymy jedynie rdzeń lub pierścień monety, bez drugiej części. Takie zasady pozwalają uniknąć sytuacji, w której za kilka fragmentów tego samego banknotu lub monety można odzyskać część lub całość jego wartości.

Źródło: nbp.pl