Osoby dziedziczące mieszkanie, dom lub inną nieruchomość mogą korzystać z prostszej procedury ujawniania swoich praw w księdze wieczystej. Od połowy marca obowiązują zmiany w prawie o notariacie oraz ustawie o księgach wieczystych i hipotece, które mają skrócić drogę od odziedziczenia nieruchomości do uporządkowania jej stanu prawnego.
Wcześniej sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia nie kończyło formalności. Notariusz zawiadamiał sąd o dokonanej czynności, w księdze pojawiała się wzmianka, a następnie spadkobierca musiał złożyć osobny wniosek. Dopiero później sąd rozstrzygał o wpisaniu nowego właściciela. Nowe przepisy upraszczają ten mechanizm – sąd ma rozstrzygać sprawę jednym postanowieniem.
Zmiany w dziedziczeniu nieruchomości. Część formalności przejmuje notariusz
Jedna z najważniejszych zmian dotyczy właśnie roli notariusza. Na wniosek spadkobiercy lub zapisobiercy windykacyjnego może on elektronicznie złożyć wniosek o wpis do księgi wieczystej już podczas sporządzania aktu poświadczenia dziedziczenia.
Spadkobierca nie musi więc sam rozpoczynać kolejnego etapu procedury. Według opisywanych założeń rozwiązanie ma również ograniczyć liczbę błędów formalnych, ponieważ dokumenty przygotowuje i przekazuje do sądu profesjonalista.
Szybciej będzie wiadomo, kto jest właścicielem
Zmiany mają skrócić okres pomiędzy sporządzeniem aktu poświadczenia dziedziczenia a ujawnieniem nowego właściciela w księdze wieczystej. Dotychczas mogło to powodować problemy zwłaszcza wtedy, gdy spadkobierca chciał szybko sprzedać odziedziczone mieszkanie lub dom albo ustanowić na nieruchomości zabezpieczenie kredytu.
Nowe obowiązki otrzymał również notariusz. Przy sporządzaniu protokołu dziedziczenia musi ustalić, czy do spadku należą prawa związane z nieruchomościami znajdującymi się w Polsce. Chodzi m.in. o własność, użytkowanie wieczyste oraz spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. Informacje te mają znaleźć się już w protokole dziedziczenia.
Mniej dokumentów także przy spadkach i darowiznach
Ułatwienia dotyczą również kwestii podatkowych. Od sierpnia ubiegłego roku w określonych sytuacjach nie trzeba przedstawiać zaświadczenia z urzędu skarbowego przy sprzedaży lub obciążaniu majątku otrzymanego nieodpłatnie od najbliższej rodziny. Wcześniej dokument był wymagany przy sporządzaniu aktu notarialnego.
Zniesienie tego obowiązku nie oznacza jednak, że można całkowicie pominąć formalności wobec fiskusa. Nadal kluczowe pozostają terminy związane ze zgłoszeniem otrzymanego majątku.
Sześć miesięcy na zgłoszenie darowizny
W przypadku darowizny nabycie majątku trzeba zgłosić do urzędu skarbowego w ciągu sześciu miesięcy od jej otrzymania. Przy dziedziczeniu termin liczony jest od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o nabyciu spadku.
Przy niektórych darowiznach pieniężnych konieczne jest również odpowiednie udokumentowanie przekazania środków, jeżeli podatnik chce skorzystać ze zwolnienia dla najbliższej rodziny. Samo pokrewieństwo nie wystarcza więc do zachowania wszystkich preferencji podatkowych.
Zmiany objęły również prywatne renty
Nowe rozwiązania dotyczą także prywatnie ustanawianych rent. Wcześniej każda wypłata oznaczała konieczność składania osobnych deklaracji podatkowych przez obie strony. Obecnie wystarczy jedno rozliczenie obejmujące całe zobowiązanie podatkowe.
Jeżeli czas trwania świadczenia nie został określony, do obliczeń przyjmuje się okres dziesięciu lat. Za zgodą podatnika urząd skarbowy może także samodzielnie oszacować wartość świadczeń. Wszystkie opisane zmiany mają ograniczyć liczbę formalności związanych z otrzymaniem majątku w drodze spadku lub darowizny.
