"Turbokurczaki" zalewają Europę. W tym kraju hodują je na potęgę

Rasa Ross 308, znana jako turbokurczak, jest selekcjonowana tak, aby osiągnąć masę dwóch kilogramów w zaledwie 33 dni.
Gwałtowny wzrost masy ciała ptaków rasy Ross 308 prowadzi do nadmiernego obciążenia układu ruchu, co często uniemożliwia im swobodne poruszanie się.
Dania rozważa wprowadzenie zakazu hodowli szybko rosnących kurczaków, analogicznie do wcześniejszych regulacji dotyczących likwidacji ferm norek i lisów.
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie

Skala hodowli drobiu w tym kraju skandynawskim jest ogromna. Według informacji podanych przez duński dziennik Berlingske w Danii produkuje się około 70 mln szybko rosnących kurczaków rocznie. To ptaki selekcjonowane tak, aby w jak najkrótszym czasie osiągały masę odpowiednią do uboju. Kurczak rasy Ross 308 może zwiększyć swoją wagę z około 50 gramów do dwóch kilogramów w zaledwie 33 dni.

Naciski ze strony organizacji prozwierzęcych i kwestie etyczne sprawiają, że Ross 308 stał się istotnym tematem duńskiej debaty politycznej. Minister ds. przyrody i dobrostanu zwierząt w Danii stwierdza, że chce zakazać chowu szybkorosnących kurczaków.

Poparcie dla zakazu ogłosiły partie od lewicy po prawicę: Moderaci (Moderaterne), Socjalistyczna Partia Ludowa (Socialistisk Folkeparti), Duńska Partia Socjalliberalna (Radikale Venstre), Sojusz Czerwono-Zielonych (Enhedslisten), Alternatywa (Alternativet), Sojusz Liberalny (Liberal Alliance) i Konserwatywna Partia Ludowa. 28 października pojawił się głos rządzącej Partii Socjaldemokratycznej (Socialdemokratiet). Minister ds. przyrody i dobrostanu zwierząt Christian Rabjerg Madsen skomentował dla duńskiego TV 2:

„Chcę działać na rzecz krajowego zakazu. Ale oczywiście jest to coś, co trzeba zbadać zarówno pod kątem prawnym, jak i ekonomicznym”.

Ellen Emilie Mindegaard-Müllertz z partii Moderaterne stwierdziła, że skoro zasady dobrostanu zaczną obowiązywać w odniesieniu do świń, to konieczne jest ich zastosowanie także w przypadku kurczaków.

Ross 308 zaczął zdobywać znaczący udział w światowym rynku w latach 80. XX wiekuDamien MeyerAFP

W Danii trwa debata nad losem szybkorosnących kurczaków

Szybki wzrost ptaków ma swoją cenę okupioną cierpieniem tych zwierząt. Przyrost masy ciała może nadmiernie obciążać nogi i układ ruchu ptaków, utrudniając im poruszanie się. W rezultacie część kurczaków przez znaczną część ostatnich tygodni życia pozostaje niemal nieruchoma.

Według organizacji Anima szybko rosnące kurczaki stanowią dwie trzecie kurczaków sprzedawanych w supermarketach Netto, Bilka i Føtex należących do Salling Group. W sieci Rema 1000 ich udział wynosi 15 proc.

Duńska produkcja drobiu jest częścią znacznie większego europejskiego przemysłu. Według danych Eurostatu w 2024 r. w całej Unii Europejskiej wyprodukowano około 14,1 mln ton mięsa drobiowego. Największym producentem była Polska, odpowiadająca za 20,5 proc. unijnej produkcji, czyli około 2,9 mln ton. Kolejne miejsca zajmowały Hiszpania, Francja i Niemcy.

Stworzenie linii eksploatowanych kurczaków

Ross 308 to linia hodowlana kurcząt brojlerów pochodząca z Wielkiej Brytanii, opracowana przez firmę Ross Group. Zwierzęta zaczęto hodować na całym świecie ze względu na opłacalność.

Ross 308 zaczął zdobywać znaczący udział w światowym rynku w latach 80. XX w. Dokładne daty wprowadzenia tej linii hodowlanej na poszczególne rynki różniły się w zależności od regionu. W Ameryce Północnej Ross 308 pojawił się w 1994 r., w Turcji około 1995 r., a np. w Indiach w 2015 r.

Podobnie jak w przypadku innych szybko rosnących kurcząt brojlerów, hodowla linii Ross 308 wiąże się ze zwiększonym ryzykiem występowania różnych problemów zdrowotnych. W porównaniu z ptakami rosnącymi wolniej kurczęta tej linii są bardziej narażone m.in. na zespół nagłej śmierci, oparzenia skóry w okolicy stawów skokowych oraz dyschondroplazję kości piszczelowej. W ich hodowli odnotowuje się również ciągle większe zużycie antybiotyków.

Badania porównujące czas trwania bólu u szybko rosnących kurcząt, takich jak Ross 308, oraz u ptaków rosnących wolniej wykazały istotne różnice. W przypadku szybko rosnących ptaków ból określany jako „przerażający” trwał średnio pięć razy dłużej, ból „uniemożliwiający” był trzykrotnie dłuższy, a ból do zniesienia trwał o 33 proc. dłużej.

Firma odpowiedzialna za stworzenie tej istoty deklaruje, że od początku drugiej dekady XXI w.osiągnięto postęp genetyczny w zakresie wybranych cech związanych ze zdrowiem i dobrostanem, w tym jakości chodu oraz ograniczenia wad kończyn.

Próby rezygnacji z cierpiących kurczaków

Ze względu na obawy dotyczące dobrostanu zwierząt niektórzy producenci i dystrybutorzy podejmowali próby zastąpienia linii Ross 308 wolniej rosnącymi kurczętami, różniącymi się tempem wzrostu i odpornością. Skuteczność tych działań była jednak zróżnicowana, głównie ze skutkiem marnym.

Duński producent drobiu Danpo, należący do największych przedsiębiorstw tego sektora w Danii, rozpoczął w 2021 r. stopniowe przechodzenie na wolniej rosnące kurczęta. We wrześniu 2023 r. wycofał się jednak z tej decyzji, ponieważ wyższe ceny produktów zniechęcały konsumentów.

W 2019 r. sieć KFC zobowiązała się do stopniowego wycofania do 2026 r. wszystkich szybko rosnących kurcząt ze swojego łańcucha dostaw. Później jednak odstąpiła od tego zobowiązania po osiągnięciu ograniczonych postępów w jego realizacji.

Grupa białych kurczaków brojlery poruszająca się po ściółce w kurniku, jeden z ptaków dynamicznie rozpościera skrzydła.

Linie hodowlane Ross odpowiadały przez lata za około 70 proc. brojlerów w UEDamien MeyerAFP

Badanie zlecone przez Unię Europejską w 2017 r. wykazało, że główne trudności związane z przechodzeniem na wolniej rosnące linie kurcząt wynikały z niechęci konsumentów do ponoszenia wyższych kosztów oraz niewystarczającej świadomości problemów związanych z hodowlą szybko rosnących ptaków.

Ok. 90-95 proc. brojlerów na terenie UE stanowiły ptaki szybko rosnące, natomiast wolniej rosnące odpowiadają za maks. 5 proc. populacji brojlerów – wynikało z opracowania Parlamentu Europejskiego z 2019 r.

Linie hodowlane Ross odpowiadały przez lata za około 70 proc. brojlerów w UE, a to właśnie skazany na ból Ross 308 stanowił znaczną część tej populacji.