Wystarczy mała zmiana pod prysznicem. To przyniesie ogromne oszczędności

Obniżenie temperatury wody podczas prysznica z 40 do 15 st. C pozwala zaoszczędzić około 1,3 kWh energii na kąpiel.
Uczestnicy badania trwającego 12 tygodni ograniczyli średnią emisję CO2 o 15 kg na osobę, co odpowiada dystansowi 100 km przejechanemu samochodem.
Badanie psychologiczne wykazało, że osoby biorące zimne prysznice zgłaszały średnio o 31 proc. mniej dni zwolnienia lekarskiego w porównaniu do grupy kontrolnej.
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie

Przeanalizowano, czy zimne prysznice mogą zmniejszyć emisję dwutlenku węgla i przynieść oszczędności w gospodarstwach domowych. Zasada jest prosta: im chłodniejsza woda pod prysznicem, tym mniej energii potrzeba do jej podgrzania. Dodatkowo niska temperatura może sprawić, że kąpiel trwa krócej, a więc zużywamy mniej wody. W efekcie ograniczamy zapotrzebowanie na energię i wodę, co może zmniejszyć ślad węglowy codziennych czynności. Badacze sprawdzili, czy taki nawyk da się utrzymać przez dłuższy czas i czy przynosi korzyści także samym uczestnikom.

Kto badał wpływ zimnych pryszniców na emisję?

Jak donosi portal Euronews badanie przeprowadziła dr Lena Glaser, psycholożka związana z Wydziałem Psychologii Uniwersytetu w Bazylei w Szwajcarii. Projekt był częścią pracy doktorskiej Glaser.

Punktem wyjścia było spostrzeżenie, że ekologiczne wybory często kojarzą się z wyrzeczeniami. Glaser postanowiła sprawdzić, czy łatwe do wprowadzenia działanie, które nie wymaga dodatkowych pieniędzy, a nawet pozwala je oszczędzić, może skuteczniej motywować do trwałej zmiany.

Wzięcie zimnego prysznica nie jest zbyt przyjemne, ale to niewielka zmiana. A jej wpływ jest porównywalny z recyklingiem

Stopniowe zmniejszanie temperatury wody jest nie tylko zdrowe, ale i opłacalne dla środowiska123RF/PICSEL

Na czym polegało badanie zimnych i ciepłych pryszniców?

W eksperymencie wzięło udział 719 osób w wieku od 18 do 65 lat. Uczestnicy musieli być w dobrym stanie zdrowia i wcześniej nie brać regularnie zimnych pryszniców. Przez 12 tygodni mieli obniżać temperaturę wody tak bardzo, jak pozwalała na to ich instalacja. Nie narzucono wszystkim jednej temperatury. Chodziło o sprawdzenie, jak ludzie radzą sobie z przejściem od zwykłego, ciepłego prysznica do znacznie chłodniejszego.

Nie było to proste porównanie dwóch równolicznych grup, z których jedna przez cały czas brała ciepłe prysznice, a druga wyłącznie zimne. Uczestnicy eksperymentu zmieniali własny codzienny nawyk, a ich wyniki zestawiano z grupą kontrolną. Analizowano również liczbę dni zwolnienia lekarskiego oraz szacowano wpływ zmiany na zużycie energii i emisję CO2.

Zimny prysznic a emisja CO2. Ile energii można zaoszczędzić?

Najbardziej wymierny efekt dotyczy energii zużywanej do podgrzewania wody. Z obliczeń przywołanych w publikacji wynika, że w przypadku prysznica zużywającego 40 litrów wody i trwającego około trzech-czterech minut obniżenie jej temperatury z 40 do 15 st. C pozwala zaoszczędzić 1,3 kWh energii. To ilość porównywana z energią potrzebną do wykonania jednego prania albo około stu ładowań telefonu.

Znaczenie ma nie tylko temperatura. Pod zimną wodą wiele osób nie chce stać tak długo jak pod przyjemnie ciepłym strumieniem. Krótszy prysznic może więc ograniczać również zużycie wody. Mniej litrów trzeba pobrać, a w przypadku ciepłej wody także podgrzać.

Według danych przedstawionych przez badaczkę w ciągu 12 tygodni uczestnicy ograniczyli emisję CO2 średnio o 15 kg na osobę. Taka ilość odpowiada w przybliżeniu emisjom związanym z przejechaniem samochodem 100 km.

Mniej zwolnień lekarskich i lepsze samopoczucie

Jak informuje portal Euronews badanie dotyczyło także reakcji organizmu na zmianę nawyku. Osoby biorące zimne prysznice deklarowały, że bezpośrednio po kąpieli czują się bardziej rozbudzone i odświeżone. Część odczuwała satysfakcję z pokonania własnego oporu i wykonania czegoś nieprzyjemnego. Uczestnicy, którzy pozostali w eksperymencie, zgłaszali z czasem poprawę samopoczucia fizycznego i psychicznego.

Ciekawym rezultatem była liczba dni nieobecności w pracy z powodu choroby. Uczestnicy korzystali średnio o 31 proc. mniej dni zwolnienia lekarskiego niż osoby z grupy kontrolnej. Nie oznacza to jednak, że zimne prysznice zapobiegają infekcjom lub zastępują leczenie. Badanie opierało się również na relacjach uczestników i nie rozstrzyga wszystkich pytań o wpływ zimnej wody na zdrowie.

Jakie korzyści przynosi branie pryszniców w zimnej wodzie?123RF/PICSEL

Czy warto zamienić gorący prysznic na zimny?

W pierwszych dwóch tygodniach część uczestników zrezygnowała z eksperymentu. Później liczba osób odpadających malała, co może wskazywać, że z czasem przyzwyczajali się do nowego bodźca. Glaser zaznacza jednak, że w projekcie nie uwzględniono wcześniejszych postaw proekologicznych uczestników, które mogły wpływać na gotowość do wytrwania.

W rozmowie z serwisem Euronews badaczka radzi, by zaczynać stopniowo, sprawdzać własne granice i obniżać temperaturę małymi krokami. Osoby z chorobami przewlekłymi lub problemami krążeniowymi powinny skonsultować taką zmianę z lekarzem. Korzyści środowiskowe nie wymagają narażania zdrowia.

Ważne jest, aby słuchać swojego ciała i zwracać uwagę na to, jak się czujemy. Ale czasami warto się trochę zmusić

Badanie nie dowodzi, że każdy powinien zrezygnować z ciepłej wody. Nie porównywano wszystkich temperatur ani sposobów kąpieli. Wyliczenie energetyczne obrazuje przykład, a nie gwarantowaną oszczędność dla każdego domu. W mieszkaniach, w których woda jest podgrzewana innym źródłem energii, skala redukcji emisji może wyglądać inaczej. Mimo tych zastrzeżeń zależność jest czytelna: podgrzewanie mniejszej ilości wody wymaga mniej energii, a to oznacza niższe zużycie zasobów.

Wniosek z badania jest prosty: ekologiczna zmiana nie zawsze musi oznaczać kosztowną inwestycję albo rezygnację z czegoś ważnego. Krótszy i chłodniejszy prysznic może zmniejszyć zużycie wody, obniżyć rachunki i ograniczyć emisję CO2. W eksperymencie Uniwersytetu w Bazylei oszacowana redukcja wyniosła 15 kg dwutlenku węgla na osobę w ciągu 12 tygodni. To nie zastąpi dużych działań na rzecz klimatu, ale pokazuje, że codzienne wybory również mają znaczenie. Najrozsądniej zacząć od niewielkiej zmiany temperatury i sprawdzić, czy taki nawyk da się utrzymać bez szkody dla samopoczucia.