-
W 2025 roku państwa Unii Europejskiej wyeksportowały do Turcji 510 tys. ton odpadów plastikowych, co czyni ten kraj głównym odbiorcą w ramach organizacji OECD.
-
Badania biologów morskich wykazały, że 93 proc. mikroplastiku gromadzącego się wzdłuż wybrzeży Turcji pochodzi z odpadów przetwarzanych w centrach recyklingu.
-
Analiza danych satelitarnych przed szczytem COP31 ujawniła wysokie emisje metanu z tureckich składowisk odpadów, ze szczególnym wskazaniem na wysypisko Seymen pod Stambułem.
-
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Turcja jest jednym z głównych odbiorców europejskich odpadów plastikowych. Według Komisji Europejskiej w 2025 r. państwa UE wyeksportowały do Turcji 510 tys. ton odpadów plastikowych. Był to największy kierunek eksportu tego rodzaju odpadów wśród państw OECD. Łączny eksport UE wyniósł w tym czasie 1,4 mln ton.
Według danych Banku Światowego za 2024 r. Turcja sprowadziła łącznie około 678 tys. ton odpadów, ścinków i złomu z tworzyw sztucznych o wartości blisko 194 mln dolarów. Największymi dostawcami były Wielka Brytania i Niemcy.
Problematyczne odpady w Turcji zwożone z innych krajów Europy
Problem dobrze ilustruje sytuacja w południowej prowincji Adana. W okolicach miejscowości rolniczych, w sąsiedztwie sadów cytrusowych i terenów uprawnych, zalegają plastikowe odpady pochodzące m.in. z krajów europejskich. Mieszkańcy skarżą się na notoryczne spalanie śmieci, toksyczny dym i pył, a także pogarszającą się jakość lokalnego środowiska. Według relacji cytowanych przez agencję AFP problem utrzymuje się od lat, a odpady z zakładów przetwarzania trafiają do okolicznych cieków wodnych i ostatecznie do Morza Śródziemnego.
Według biologa morskiego Sedata Gundogdu z Microplastics Research Group (GRM), cząstki mikroplastiku gromadzą się wzdłuż wybrzeża Turcji.
„Zmierzyliśmy stężenie mikroplastiku w Morzu Śródziemnym nawet 65 razy wyższe niż wcześniej obserwowane. Aż 93 proc. pochodzi z odpadów rozdrabnianych w centrach recyklingu” – powiedział biolog agencji AFP.
Według danych przywoływanych w raporcie Institute for Turkish Studies Uniwersytetu Sztokholmskiego około połowy odpadów sprowadzanych do Turcji z UE może nie nadawać się do recyklingu.
Zanieczyszczenie środowiska śmieciami to nie wyłącznie problem Adany. Dane tureckiego urzędu statystycznego pokazują, że w 2022 r. samorządy zebrały 30,3 mln ton odpadów komunalnych. Jednocześnie znaczna część śmieci trafiała do składowania, a część była usuwana w sposób „niezgodny z zasadami bezpiecznego gospodarowania odpadami”. Choć wskaźnik odzysku odpadów komunalnych wzrósł z 13 proc. w 2017 r. do ponad 36 proc. w 2024 r., system nadal wymaga istotnych zmian.
Minister środowiska Murat Kurum zaprzeczył jednak pod koniec października w rozmowie z dziennikarzami, jakoby masowo importowano śmieci i twierdził, że produkty sprowadzone to głównie materiały nadające się do recyklingu i mogą być wykorzystane ponownie.
„Absolutnie nie zezwalamy na import odpadów. Co w takim razie importujemy? Zmielony granulat, który jest wykorzystywany jako surowiec w produkcji” – powiedział dziennikarzom 23 października.
Od 21 listopada 2026 r. zasady dotyczące wywozu odpadów z UE mają się zmienić. Wspólnota zakaże eksportu plastikowych odpadów do państw spoza OECD. Ograniczenie obejmie więc część azjatyckich kierunków, do których obecnie płyną setki tysięcy ton europejskich tworzyw. Zakaz nie obejmie jednak Turcji, ponieważ jest członkiem OECD.
Na śmieciach problemy Turcji się nie kończą
Przy okazji szczytu klimatu na jaw wyszły też niepokojące dane na temat emisji metanu z tureckich składowisk. Jak wynika z analizy danych satelitarnych, tuż przed rozpoczęciem COP31, niektóre tureckie wysypiska znalazły się na szczycie znaczących źródeł emisji tego gazu. Szczególną uwagę zwrócono na składowisko Seymen pod Stambułem, gdzie wykryto wysokie emisje metanu.
Kontrowersje budzi także polityka Turcji wobec bezdomnych zwierząt. Przyjęta w 2024 r. nowelizacja ustawy o ochronie zwierząt zobowiązała samorządy do odławiania bezdomnych psów i umieszczania ich w schroniskach, a w określonych przypadkach dopuściła ich eutanazję. Przepisy wywołały protesty organizacji broniących praw zwierząt, które ostrzegały przed masowym zabijaniem psów, przepełnieniem schronisk i niewystarczającymi warunkami opieki. Władze uzasadniały zmiany względami bezpieczeństwa publicznego. Chociaż w październiku 2026 r. rząd ogłosił zakończenie ogólnokrajowej akcji odławiania zwierząt, nadal istnieją obawy o rzeczywiste warunki ich przetrzymywania i postępowanie wobec zwierząt.
Turcja występuje od 9 listopada w roli gospodarza najważniejszego międzynarodowego forum poświęconego polityce klimatycznej. Jednym z priorytetów COP31 jest program Zero Waste, promowany również przez pierwszą damę Emine Erdoğan. Rząd deklaruje dążenie do gospodarki o obiegu zamkniętym i osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2053 r.
