Były prezydent odniósł się do zapowiedzi Karola Nawrockiego, który chce, by Kapituła Orderu Orła Białego zajęła się sprawą odebrania odznaczenia Wołodymyrowi Zełenskiemu. To reakcja na decyzję prezydenta Ukrainy o nadaniu jednej z jednostek ukraińskiej armii imienia „Bohaterów UPA”.
Andrzej Duda: zachowanie Zełenskiego się zmieniło
Andrzej Duda odpowiedział pisemnie na pytania Onetu. Były prezydent zastrzegł, że od dłuższego czasu nie udziela wywiadów. „Wołodymyr Zełenski otrzymał Order Orła Białego w innym czasie i gdy warunki były inne. Teraz one się zmieniły i zachowanie Wołodymyra Zełenskiego także. I to wyraźnie” – napisał Duda.
„Dziś wobec zaistniałych ostatnio faktów decyzja należy do pana prezydenta Nawrockiego. Oczywiście prezydent wysłucha opinii kapituły i z pewnością podejmując decyzję, weźmie pod uwagę wszelkie okoliczności i fakty. A te są różne – nie wszystkie pamiętane, nie wszystkie szerzej znane i nie wszystkie dostrzegane w obecnej atmosferze” – stwierdził.
Spór po decyzji Zełenskiego ws. UPA
Wołodymyr Zełenski nadał honorową nazwę Samodzielnemu Centrum Operacji Specjalnych „Północ”. Jednostka otrzymała imię „Bohaterów UPA”. Ukraiński prezydent tłumaczył, że zrobił to „w celu przywrócenia historycznych tradycji narodowego wojska oraz uwzględniając wzorowe wykonywanie powierzonych zadań podczas obrony integralności terytorialnej i niepodległości Ukrainy”.
Decyzja wywołała w Polsce krytykę. Karol Nawrocki ocenił, że ukraiński przywódca „dostarczył najlepszego materiału i wiele tlenu rosyjskiej propagandzie”. Zapowiedział też, że zaproponuje odebranie Zełenskiemu Orderu Orła Białego.
Order nadał Zełenskiemu Andrzej Duda wiosną 2023 roku. Od początku rosyjskiej pełnoskalowej inwazji na Ukrainę Duda utrzymywał bliskie relacje z ukraińskim prezydentem, wielokrotnie odwiedzał Kijów i przyjmował Zełenskiego w Polsce. Latem 2025 roku sam otrzymał od niego Order Wolności, najwyższe ukraińskie odznaczenie.
Decyzja wymaga podpisu premiera
Kapituła Orderu Orła Białego ma zebrać się 8 czerwca. Tworzą ją prezydent jako Wielki Mistrz Orderu oraz pięciu członków powołanych spośród kawalerów orderu na pięcioletnią kadencję. Obecnie są to Michał Kleiber, Zofia Romaszewska, Adam Bujak, Wojciech Roszkowski i Bronisław Wildstein.
Order można odebrać, jeśli stwierdzono, że odznaczenie nadano w wyniku wprowadzenia w błąd albo odznaczony dopuścił się czynu, przez który stał się niegodny orderu lub odznaczenia.
Decyzja prezydenta w tej sprawie wymaga kontrasygnaty premiera. Oznacza to, że pod ewentualnym postanowieniem Karola Nawrockiego musiałby podpisać się Donald Tusk. Na razie nie wiadomo, jaką decyzję podjąłby szef rządu.
