Bliski Wschód. Porozumienie Iran-USA wisi na włosku? Sprzeczne komunikaty

Donald Trump powiedział w piątek agencji Reutera, że Amerykanie razem z Irańczykami wydobędą wzbogacony irański uran, który następnie trafi do Stanów Zjednoczonych. – Wydobędziemy go wspólnie. Wejdziemy razem z Iranem, w spokojnym tempie, zejdziemy tam i zaczniemy wydobywać przy użyciu ciężkiego sprzętu… Przywieziemy go z powrotem do Stanów Zjednoczonych – zapewnił Trump.

Zapowiedział, że ten „nuklearny pył” zostanie wydobyty wkrótce. Reuters podkreślił, że sformułowanie użyte przez przywódcę odnosi się do tego, co jego zdaniem pozostało po zbombardowaniu irańskich instalacji nuklearnych przez Stany Zjednoczone i Izrael w czerwcu 2025 roku.

W rozmowie z agencją Bloomberga Trump przekazał, że Iran zgodził się na zawieszenie swojego programu nuklearnego na czas nieokreślony. Zapewnił, że porozumienie mające zakończyć wojnę z Iranem jest w większości gotowe.

Tymczasem wysoko postawiony irański urzędnik powiedział w rozmowie z agencją Reutera, że „nie osiągnięto porozumienia w sprawie szczegółów kwestii nuklearnych” i że w celu przezwyciężenia różnic konieczne są poważne negocjacje.

Zdaniem rozmówcy agencji Reutera Iran ma nadzieję, że przy pomocy Pakistanu, który mediował pomiędzy stronami, w najbliższych dniach uda się osiągnąć wstępne porozumienie z możliwością przedłużenia zawieszenia broni, by „stworzyć przestrzeń do dalszych rozmów na temat zniesienia sankcji wobec Iranu i zapewnienia rekompensaty za szkody wojenne”.

– W zamian Iran wykaże społeczności międzynarodowej pokojowy charakter swojego programu nuklearnego – powiedział urzędnik, dodając, że każda inna „narracja dotycząca trwających rozmów jest przekłamaniem sytuacji”.

Trump zapewnił w piątek telewizję NewsNation, że Iran zgodził się na to, by nie wzbogacać uranu. Władze Iranu nie potwierdziły jeszcze słów Trumpa, ale rezygnacja z uranu byłaby znaczącym krokiem w kierunku porozumienia mającego zakończyć wojnę – zaznaczyła stacja.

Jak podaje portal Axios, priorytetem dla USA jest zapewnienie, iż Iran nie będzie miał dostępu do zapasów niemal 2 tys. kg wzbogacanego uranu, znajdującego się pod ziemią, w tym 450 kg uranu wzbogaconego do 60 proc.

Serwis Axios, powołując się na źródła, napisał w piątek, że jedna z omawianych między USA i Iranem propozycji zakłada uwolnienie przez Amerykanów 20 mld dolarów zamrożonych irańskich aktywów w zamian za zrzeczenie się przez Iran swoich zapasów wzbogaconego uranu.

Donald Trump powiedział jednak w piątek, że Irańczycy nie otrzymają żadnych ze swoich zamrożonych środków w USA.

Irańska agencja Fars cytuje „dobrze poinformowane źródło bliskie rządowi”, według którego Iran od początku bardzo jasno stawiał sprawę odblokowania żeglugi przez Ormuz dla statków handlowych.

Rozmówca agencji, powiązanej z IRGC, podkreślił, że Teheran uzależniał przywrócenie dla ruchu Ormuzu od spełnienia kilku warunków, z których najważniejszym było zawarcie zawieszenia broni w Libanie. W czwartek prezydent USA Donald Trump ogłosił, że taka umowa została zawarta.

Cytowany przez Fars przedstawiciel irańskich władz przypomniał też pozostałe warunki: swoboda żeglugi dotyczy wyłącznie statków handlowych; żegluga odbywa się trasą wyznaczoną przez Iran; żegluga odbywa się w porozumieniu z właściwymi służbami.

Ponadto zastrzegł, że „jeśli blokada morska będzie trwała, zostanie to uznane za złamanie zawieszenia broni i szlak przez cieśninę Ormuz zostanie zamknięty” – napisała agencja.

Donald Trump wskazał tymczasem w rozmowie z agencją Reutera, że amerykańskie siły będą utrzymywać blokadę irańskich portów do czasu sfinalizowania porozumienia z Iranem.

Agencja Tasnim cytuje anonimowego przedstawiciela armii Iranu, który stwierdził, że „tylko jednostki cywilne mogą przepływać wyznaczonymi szlakami za zgodą Marynarki Wojennej IRGC”. Rozmówca agencji podkreślił, że „dopuszczone będą nawet statki amerykańskie, z wyjątkiem jednostek marynarki wojennej”.

Wcześniej w piątek szef MSZ Iranu Abbas Aragczi ogłosił otwarcie Ormuzu dla statków handlowych. Jego deklarację potwierdził we wpisie na platformie Truth Social prezydent USA Donald Trump.

Swoboda żeglugi przez cieśninę obowiązuje do końca rozejmu między Iranem i USA, czyli nocy z 21 na 22 kwietnia czasu polskiego. Trump podziękował za tę decyzję.