Ogromna fossa znaleziona na Madagaskarze. Tak dużej nie było

Fossy są bowiem dzisiaj największymi drapieżnikami Madagaskaru, ale i tak daleko im rozmiarami do naprawdę dużych drapieżnych ssaków. Ustępują wielkością nie tylko lwom czy tygrysom, ale i mniejszym drapieżnikom. Fossa madagaskarska jest wielkości dużego żbika albo wydry.

Dla współcześnie żyjących lemurów to dużo i fossa jest postrachem. Poluje na niemal wszystkie gatunki lemurów i madagaskarskich małpiatek, od niedużych maki przez katty (takie jak król Julian z kreskówki „Madagaskar”) aż po sifaki czy indrisy oraz wari. Indrisy ważą 10 kg, tyle co makak. Są tu największymi naczelnymi wyspy i ma rozmiary fossy. Może paść jej ofiarą.

Fossa jest niebywale zwinna, świetnie porusza się po ziemi i drzewach. Biega po gałęziach, skacze z jednej na drugą, więc nawet najzwinniejsze i najbardziej skoczne lemury mają problem, by jej umknąć. Niewiele kotów jest tak zwinnych i sprawnych na drzewach jak fossa.

Ona nieco przypomina kota, gdyż ma okrągłą głowę i podobny pyszczek. Jej okrągłe uszy i wydłużone ciało podobne do kuny zdradzają jednak, że podobieństwo jest pozorne. Fossa nie jest kotem, ale drapieżnikiem z rodziny falanrukowatych, niegdyś uważaną za łasze. A zatem za krewniaczki mangust, cywet czy łaskunów. Dzisiaj falanrukowate się wyodrębnia jako odrębną i hermetyczną rodzinę drapieżników z Madagaskaru, które na izolowanej wyspie wytworzyły odrębny świat łowców lemurów i innych zwierząt. Należą do tej rodziny: galidie, paskówki, salanoje, kumany, falanruki, fanaliki i największe z nich fossy.

To drapieżniki bardzo mało znane poza Madagaskarem. I bardzo mało znane także tam.

Dawne lemury Madagaskaru osiągały ogromne rozmiary

Współczesna fossa bazuje na swej sprawności i wielkości, mocnych zębach i potężnych łapach, co pozwala jej zapolować na wyspie na każdą ofiarę. W dawnych czasach jednak Madagaskar zamieszkiwały lemury o wiele większe niż obecnie. Należały do nich Megaladapis czy Palaeopropithecus. Największy Archaeoindris miał wielkość goryla. Ważył 150 kg, obecna fossa nigdy w życiu by go nie upolowała,

W lasach dawnego Madagaskaru żyły jednak fossy większe niż obecne i to znacznie większe. Odkryta ponad 100 lat temu kopalna fossa Cryptoprocta spelea osiągała 15 do 20 kg wagi, była półtora do dwa razy tak duża jak współczesna.

Obecne odkrycie w podwodnych jaskiniach Mitoho, w Parku Narodowym Tsimanampesotse na Madagaskarze wskazuje na jeszcze większy, nieznany dotąd gatunek. To Cryptoprocta bevatabe, której kości odnaleziono w głębokim na 22 metry kominie skalnym wypełnionym wodą. To może wyjaśniać, dlaczego tak długo była nieznana nauce.

Znalezione w podwodnej jaskini kości kończyn zwierzęcia wskazują na olbrzyma wielkiego na 30 do 42 kg. To wielokrotnie więcej niż współczesne fossy. To rozmiary wilka, które pozwalały jej zapewne zapolować na ówczesne, większe gatunki madagaskarskich lemurów, w tym Megaladaspis. Mimo takich gabarytów ta kopalna fossa była równie sprawna i świetnie wspinające się na drzewa jak obecne. Wyobraźmy sobie – fossa rozmiarów wilka przemykająca przez korony drzew. To musiał być niezwykły widok, zwłaszcza że na taką ofiarę jak Megaladaspis fossy mogły polować grupowo.

I ktoś mógł to zobaczyć, bowiem ta fossa najprawdopodobniej wymarła w późnym holocenie, już po przybyciu ludzi na Madagaskar. Niektóre szacunki wskazują, że mogła przetrwać do czasów starożytnych, ale brak bezpośrednich dowodów pozwalających to wykazać.

Zniknęła wraz z megafauną Madagaskaru, którą miała także i ta wyspa. W jej skład wchodziły nie tylko wielkie lemury i naczelne, ale także wielkie żółwie, hipopotamy, ogromne mamutaki – największe ptaki istniejące w dziejach.