Ukraina wykorzystała już w całości roczny kontyngent na eksport pszenicy do krajów unijnych. Ukraińcy wykorzystali także kwartalne kwoty dla świeżego drobiu, jaj i produktów jajecznych.
Kwoty eksportu towarów z Ukrainy do Unii są liczone w systemie DCFTA według dwóch mechanizmów handlowych:
-
licencjonowaniem (z podziałem według okresów: kwartał, pół roku lub roku), -
na zasadzie First Come – First Served, gdy objętość jest używana w miarę stosowania wniosku.
Nie wszystko jednak schodzi Ukrainie na pniu.
Nabiał Ukrainie nie schodzi. Podobnie jak mrożone mięso
Najwyższy poziom wykorzystania limitów eksportu dotyczy również soków (81,2 proc.), kukurydzy cukrowej (58,6 proc.), miodu naturalnego (54,5 proc.), niedenaturowany alkoholu etylowego (50,3 proc.) i cukru (46,5 proc.).
W słabszym tempie Ukraina wykorzystuje możliwość sprzedaży w Unii mrożonego mięsa drobiowego – jedynie 9,5 proc. rocznego limitu oraz mąki zbożowej (zaledwie 24,8 proc. dozwolonego limitu). Podobnie jest z nabiałem: mleka i mleka skondensowanego Ukraina sprzedała dotąd do UE tylko 15,8 proc. z kwoty półrocznej, odtłuszczonego mleka i śmietanki w proszku – 34,9 proc., a masła i tłuszczów mlecznych – 13,1 proc.
Nowe warunki handowe dla Ukrainy. Europejskie standardy do 2028 roku
Ukraina ma jeszcze około 5 mln ton zapasu pszenicy, ale według danych ukraińskiego portalu rolniczego Kurkul.com, do 3 lipca 2026 roku ukraińscy rolnicy zebrali już pierwszy milion ton zbóż z nowego sezonu. Kampania żniwna objęła swym zasięgiem ponad 251 tysięcy hektarów w piętnastu regionach kraju. Jak wynika z informacji Ukrainian Grain Association, zbiory zbóż i roślin oleistych wzrosną w 2026 roku do 84,6 mln ton z 80,0 mln ton w ubiegłym roku.
Produkcja pszenicy ma wzrosnąć do 23,7 mln ton z 22,5 mln ton, a słonecznika do 13,3 mln ton z 11,1 mln ton. Zbiory kukurydzy szacuje w nowym sezonie na 32,1 mln ton – w 2025 roku było to 31,1 mln ton. UGA ocenia, że w sezonie 2026/27 Ukraina mogłaby wyeksportować blisko 52 mln ton zbóż i roślin oleistych, czyli o ponad 10 mln ton więcej niż w 2025 roku (41,1 mln ton).
Nowa umowa z UE zobowiązuje Ukrainę do stopniowego dostosowania swoich norm produkcji rolnej (dobrostan zwierząt, stosowanie pestycydów oraz leków weterynaryjnych) do standardów Unii Europejskiej do 2028 roku.
Po wyczerpaniu unijnych kontyngentów ukraińscy eksporterzy masowo wysyłają pszenicę do odbiorców w Egipcie, Algierii oraz Indonezji, ale Ukraina cały czas prowadzi rozmowy z Unią Europejską w sprawie nowych warunków handlowych i potencjalnego zwiększenia limitów eksportowych, czemu sprzeciwiają się niektóre państwa członkowskie, w tym Polska.
Jednak od 1 sierpnia 2026 roku ukraiński rząd podniósł stawki przewozowe o 30 proc. To pierwsza taka zmiana od 4 lat, podyktowana kosztami wojennymi, która uderzy w rentowność i konkurencyjność ukraińskiego ziarna.
