Pracowniczym świętym Graalem w Polsce jest etat. Taki rodzaj umowy gwarantuje szereg przywilejów – między innymi prawo do corocznego urlopu. Ale o etat w Polsce wciąż nie jest łatwo – zwłaszcza w prywatnych firmach.
Wielu pracownikom, ze względów podatkowych, opłaca się inny rodzaj umowy – B2B, czyli samozatrudnienie. Zaletą tego typu umowy jest brak podatkowego progu 32 proc. przy wyższych dochodach oraz możliwość wyboru elastycznej formy opodatkowania: podatku liniowego (19 proc.) lub ryczałtu (8,5 proc. lub 12 proc. w zależności od branży). Przyjęło się uważać, że karą za finansowe przywile na samozatrudnieniu jest brak prawa do urlopu, ale to nie prawda.
Urlop samozatrudnionego wpisany w umowę B2B
Umowa B2B (business to business) nie podlega przepisom Kodeksu pracy, ponieważ kodeks dotyczy pracownika, a samozatrudniony pracownkiem nie jest – jest przedsiębiorcą. Ale umowa B2B łączy dwóch przedsiębiorców i w myśl zasady swobody zawierania umów mogą ją oni dowolnie i indywidualnie kształtować.
W praktyce wiele kontraktów B2B przewiduje możliwość przerwy w świadczeniu usług. Co więcej, taka przerwa może mieć charakter płatny lub bezpłatny. Innymi słowy, osoba samozatrudniona może wynegocjować i wpisać do umowy wynagrodzenie za czas wolny. Może również precyzyjnie określić, długość przerwy i formę jej wykorzystania – na przykład w całości jednorazowo, lub w podziale na krótsze okresy.
Kiedy w grę wchodzi dłuższa przerwa w prowadzeniu firmy, można również rozważyć opcję zawieszenia działalności gospodarczej. Minimalny okres zawieszenia to 30 dni. W tym czasie osoba samozatrudniona nie może jednak świadczyć usług na rzecz swoich kontrahentów. Bonusem są wtedy także wakacje składkowe.
Ochrona prawa do przerwy i urlopu dla samozatrudniownych
Wpisanie płatnego urlopu do umowy B2B daje ochronę. Samozatrudnieni mogą po prostu wystąpić do sądu z roszczeniem w razie kłopotów z wegzekwowaniem zapisów, mimo że nie mają ustawowego prawa do urlopu jak etatowcy.
Roszczenie będzie dotyczyło zapłaty wynagrodzenia za czas przysługującej przerwy w świadczeniu usług. Wystarczy powołać się na naruszenie zapisów umowy. Sprawa zostanie rozstrzygnięta w postępowaniu cywilnym.
Jeżeli umowa B2B przestanie być korzystna, dotychczsowy przedsiębiorca może się zatrudnić jako pracownik na etacie. Od 1 stycznia 2026 roku staż pracy na umowie B2B ma zbawienny wpływ na długość przysługującego urlopu na umowie o pracę!
